thumb|right|250px|Cosplay van een Space Marine tijdens MCM Comic Con 2016. De Space Marines, officieel de Adeptus Astartes, zijn fictieve genetisch gemodificeerde supersoldaten uit het Warhammer 40,000-universum. Ze zijn elitetroepen van het Imperium van de Mensheid en worden omschreven als genetisch versterkte krijgers met geavanceerde bewapening en uitrusting. Hun bovenmenselijke eigenschappen zijn het resultaat van intensieve training, psychologische conditionering en chirurgische implantatie van extra organen.
Space Marines werden voor het eerst geïntroduceerd in Warhammer 40,000: Rogue Trader uit 1987, de eerste editie van het tabletopspel Warhammer 40,000, geschreven door Rick Priestley. In Realm of Chaos: The Lost and the Damned uit 1990, geschreven door Priestley en Bryan Ansell, werd hun achtergrondgeschiedenis verder uitgewerkt. Dit boek introduceerde onder meer de oorspronkelijke twintig Space Marine-legioenen en hun Primarchs. Anatomie Space Marines in Warhammer 40,000 zijn genetisch verbeterde supersoldaten van de Adeptus Astartes. Zij werden door de God-Imperator van de Mensheid gecreëerd met behulp van genetische wetenschap, met als doel een leger te vormen voor de herovering van de verspreide menselijke werelden. In de fictieve biologie van de franchise ondergaan zij chirurgische ingrepen, training en conditionering om bovenmenselijke krijgers te worden.
Tijdens dit proces krijgt een Space Marine negentien extra organen geïmplanteerd. Deze organen vergroten onder meer zijn kracht, uithoudingsvermogen, zintuigen en overlevingskansen. Voorbeelden van zulke implantaten zijn extra organen die de werking van hart, longen, zintuigen en stofwisseling ondersteunen.
Een van de belangrijkste implantaten is de Black Carapace, een onderhuidse laag waarmee een Space Marine direct verbonden wordt met zijn power armour. Hierdoor kan het pantser reageren op de bewegingen van de drager en functioneren als een verlengstuk van het lichaam. Primarchs De Primarchs in Warhammer 40,000 zijn twintig genetisch ontworpen bovenmenselijke krijgsheren die door de God-Imperator van de Mensheid werden gecreëerd. Zij waren bedoeld als leiders van de Space Marine-legioenen, maar werden door de krachten van Chaos over de Melkweg verspreid voordat zij deze rol konden vervullen. Achttien Primarchs werden later teruggevonden tijdens de Grote Kruistocht; de geschiedenis van de twee overige Primarchs werd uit de keizerlijke archieven verwijderd of onbekend gelaten.
Iedere Primarch was verbonden aan een eigen Space Marine-legioen, dat genetisch op hem was gebaseerd. Deze band bepaalde niet alleen de lichamelijke eigenschappen van de legioenen, maar ook hun cultuur, strijdwijze en latere loyaliteit tijdens de Horus Heresy.
Nr. Primarch Legioen Loyaliteit tijdens de Horus Heresy I Lion El'Jonson Dark Angels Loyalistisch II GEREDIGEERD GEREDIGEERD GEREDIGEERD III Fulgrim Emperor's Children Verraderlijk IV Perturabo Iron Warriors Verraderlijk V Jaghatai Khan White Scars Loyalistisch VI Leman Russ Space Wolves Loyalistisch VII Rogal Dorn Imperial Fists Loyalistisch VIII Konrad Curze Night Lords Verraderlijk IX Sanguinius Blood Angels Loyalistisch X Ferrus Manus Iron Hands Loyalistisch XI GEREDIGEERD GEREDIGEERD GEREDIGEERD XII Angron World Eaters Verraderlijk XIII Roboute Guilliman Ultramarines Loyalistisch XIV Mortarion Death Guard Verraderlijk XV Magnus the Red Thousand Sons Verraderlijk XVI Horus Lupercal Luna Wolves / Sons of Horus Verraderlijk XVII Lorgar Word Bearers Verraderlijk XVIII Vulkan Salamanders Loyalistisch XIX Corax Raven Guard Loyalistisch XX Alpharius Omegon Alpha Legion Alpharius: Verraderlijk, Omegon: Loyalistisch Rangstructuur De Space Marines kennen een hiërarchische rangstructuur binnen hun Chapters. De exacte benamingen kunnen per Chapter verschillen, maar de meeste Chapters volgen in grote lijnen de organisatie uit de Codex Astartes.
De basisrang binnen een Chapter is die van Battle Brother. Dit zijn de gewone strijders van de Space Marines. Boven hen staan de Sergeants, die het bevel voeren over afzonderlijke squads. Meer ervaren Space Marines kunnen de status van Veteran krijgen en worden vaak ingedeeld bij de First Company van hun Chapter. Veteran Sergeants voeren daarbij het bevel over squads van ervaren strijders.
Boven de squadleiders staan Lieutenants, die dienen als onderbevelhebbers binnen een Company. Een Company wordt geleid door een Captain, die verantwoordelijk is voor de leiding over ongeveer honderd Space Marines. De hoogste rang binnen een Chapter is die van Chapter Master, die het volledige Chapter leidt.<refname="WargamerChaptersLegions">
Eenheidsstructuur De standaardorganisatie van de Space Marines werd na de Horus Heresy vastgelegd door Roboute Guilliman in de Codex Astartes. Het hoogste organisatorische niveau is het Chapter, dat wordt geleid door een Chapter Master. Een standaard Chapter bestaat op volle sterkte uit ongeveer duizend Space Marines.
Een Chapter is doorgaans verdeeld in tien Companies, elk bestaande uit ongeveer honderd Space Marines. Een Company staat onder leiding van een Captain, die wordt ondersteund door twee Lieutenants. Binnen een Company zijn de Space Marines verder verdeeld in squads. Een squad bestaat meestal uit negen Space Marines en een Sergeant, die het bevel voert over de eenheid.
Naast de gewone strijders beschikt een Chapter ook over verschillende gespecialiseerde functies. Librarians zijn psykers die gebruikmaken van hun verbinding met de Warp. Chaplains houden toezicht op de moraal, spirituele zuiverheid en loyaliteit van de Space Marines. Apothecaries zijn verantwoordelijk voor medische zorg en het veiligstellen van gene-seed. Techmarines onderhouden de wapens, voertuigen en andere technische uitrusting van het Chapter.
Hoewel veel Chapters de Codex Astartes volgen, bestaan er ook afwijkingen. Sommige Chapters gebruiken andere rangtitels, benamingen of organisatiestructuren. De Space Wolves hebben bijvoorbeeld een eigen indeling die afwijkt van de standaardstructuur, terwijl andere Chapters bepaalde functies anders benoemen of geheel anders invullen. Deze verschillen hangen meestal samen met de tradities, geschiedenis en cultuur van het betreffende Chapter.
Geschiedenis De fictieve geschiedenis van de Space Marines strekt zich uit van de voorgeschiedenis van het Imperium tot de hoofdperiode van Warhammer 40,000, die zich voornamelijk afspeelt rond het einde van het 41e millennium. Hun oorsprong ligt in de ondergang van de oude menselijke beschaving, de opkomst van de God-Imperator van de Mensheid en de stichting van het Imperium. Uit deze gebeurtenissen kwamen uiteindelijk de Primarchs en de Space Marine-legioenen voort.
Donkere Eeuw van Technologie Tijdens de Donkere Eeuw van Technologie bereikte de mensheid een hoogtepunt van wetenschappelijke en technologische ontwikkeling. Mensen verspreidden zich op grote schaal door de Melkweg, koloniseerden talloze werelden en kwamen in contact met verschillende buitenaardse rassen. Door het gebruik van de Warp werd sneller-dan-lichtreizen mogelijk, waardoor interstellaire expansie op grote schaal kon plaatsvinden.
Deze periode vormde de technologische basis van de latere menselijke beschaving, maar veel kennis uit deze tijd ging uiteindelijk verloren. In het 41e millennium worden overblijfselen van deze oude technologie vaak slechts gedeeltelijk begrepen of met religieuze eerbied behandeld.
Eeuw van Strijd Na de Donkere Eeuw van Technologie raakte de mensheid in verval. De periode die bekendstaat als de Eeuw van Strijd werd gekenmerkt door oorlog, isolatie en maatschappelijke instorting. Menselijke koloniën raakten van elkaar afgesneden door hevige warpstormen, waardoor reizen en communicatie tussen sterrenstelsels vrijwel onmogelijk werden. Tegelijkertijd kreeg de mensheid te maken met opstanden van kunstmatige intelligenties, waaronder de zogenoemde Men of Iron, en met aanvallen van buitenaardse rassen.
Ook het ontstaan van nieuwe menselijke psykers vergrootte de crisis. Deze mensen hadden een sterke verbinding met de Warp, maar waren vaak niet in staat zich te beschermen tegen de gevaren daarvan. Op verschillende werelden leidde dit tot bezetenheid, geweld en verdere instabiliteit. De ondergang van de Eldar-beschaving en de geboorte van de Chaosgod Slaanesh veroorzaakten bovendien het ontstaan van het Oog van Terreur, een permanente scheur tussen de Warp en de materiële werkelijkheid.
Aan het einde van deze periode trad de latere God-Imperator van de Mensheid naar voren. Hij verenigde Terra en begon de mensheid opnieuw onder één gezag te brengen. Omdat kunstmatige intelligentie na de rampen van de Eeuw van Strijd verboden werd, zocht de Keizer naar een ander middel om de mensheid te beschermen en te herenigen. Dit leidde tot de creatie van de Primarchs, twintig genetisch ontworpen bovenmenselijke krijgsheren. Voordat zij hun rol konden vervullen, werden zij door de krachten van Chaos over de Melkweg verspreid. Achttien van hen groeiden uit tot leiders op de werelden waar zij terechtkwamen; het lot van de twee overige Primarchs bleef onbekend.
Ontstaan en de Grote Kruistocht Uit het genetische materiaal van de Primarchs creëerde de Keizer twintig Space Marine-legioenen. Elk legioen was verbonden aan een eigen Primarch en droeg diens genetische erfenis. De Space Marines werden gevormd als genetisch verbeterde supersoldaten en moesten de militaire kern worden van de herovering van de verspreide menselijke werelden.
Met deze legioenen begon de Keizer aan de Grote Kruistocht. Tijdens deze expansiecampagne werden verloren menselijke werelden opnieuw opgenomen in het jonge Imperium. Naarmate de Primarchs werden teruggevonden, kregen zij het bevel over de legioenen die uit hun eigen genetische lijn waren voortgekomen. Onder leiding van de Keizer en zijn Primarchs groeiden de Space Marine-legioenen uit tot het machtigste militaire instrument van het Imperium.
Horus Heresy Aan het einde van de Grote Kruistocht keerde de God-Imperator terug naar Terra. De verdere leiding over de kruistocht werd overgedragen aan Horus Lupercal, de Primarch van de Luna Wolves. Horus kreeg de titel Warmaster en werd daarmee de hoogste militaire bevelhebber van het Imperium. Zijn benoeming gaf hem grote macht, maar veroorzaakte ook spanningen onder verschillende Primarchs.
Horus raakte uiteindelijk onder invloed van Chaos en kwam in opstand tegen de God-Imperator. Deze burgeroorlog werd bekend als de Horus Heresy. Verschillende Primarchs en hun legioenen sloten zich bij Horus aan, terwijl andere trouw bleven aan Terra. De Space Marine-legioenen, die oorspronkelijk waren geschapen om de mensheid te verenigen, kwamen hierdoor tegenover elkaar te staan.
De eerste grote breuk vond plaats bij Istvaan III, waar Horus de loyalistische elementen binnen zijn eigen strijdmacht en die van zijn bondgenoten liet uitschakelen. Daarna volgde het verraad bij Istvaan V, waar meerdere legioenen openlijk de kant van Horus kozen. De strijd groeide uit tot een galactische burgeroorlog waarin loyalistische Space Marines en verraderlijke Space Marines elkaar bevochten.
Na de gebeurtenissen in het Istvaan-systeem trok Horus met zijn bondgenoten op richting Terra. De Horus Heresy werd daarmee niet alleen een oorlog om de macht over het Imperium, maar ook het begin van de blijvende scheiding tussen de loyalistische Space Marines en de latere Chaos Space Marines.
Beleg van Terra De Horus Heresy bereikte haar hoogtepunt tijdens het Beleg van Terra. De verraderlijke legioenen vielen het thuisstelsel van de mensheid aan en rukten op naar het Keizerlijk Paleis. Terra werd verdedigd door de strijdmachten die trouw waren gebleven aan de God-Imperator, waaronder verschillende loyalistische Space Marine-legioenen.