miniatuur|Vluchthaven tussen Lelystad en Almere Een vluchthaven of uitwijkhaven is een haven waar schepen in geval van nood of bij gebrek aan beter kunnen aanmeren. De voorzieningen zijn doorgaans minimaal. Aan zeekusten bieden ze onder andere beschutting bij storm, maar langs binnenwateren speelt dat een minder grote rol. Daar fungeren ze ook als verzamelplaats wanneer de scheepvaart onmogelijk is door ijsgang of extreme waterstanden.
Nederland Vluchthavens aan het IJsselmeer zijn onder andere de haventjes van Breezand, Oude Zeug, Pampus, Trintelhaven en Wijdenes. Ook ligt er één halfverwege de Oostvaardersdijk.
Overige Nederlandse vluchthavens zijn onder andere Dintelmond bij Heijningen, Geersdijk en Zijpe (bij Bruinisse). De Overnachtingshaven Haaften aan de Waal begon zijn bestaan als vluchthaven en is nog lang zo aangeduid in de pers. Hetzelfde geldt voor IJzendoorn; deels is dat doordat het fenomeen overnachtingshaven in de jaren 1980 nieuw was en er nog geen gangbaar woord voor was.
Toponiem
De aanduiding is niet alleen een soortnaam, maar wordt ook als toponiem (eigennaam) gebruikt, ongeacht of de naam nog toepasselijk is. Enkele voorbeelden: De Vluchthaven in Gorinchem is een volwaardige overnachtingshaven met diverse steigers, walstroom en plaats voor kegelschepen. In de winter van 1962-1963 fungeerde de haven nog wel als vluchthaven, omdat de Waal, de Merwede en de Linge dichtgevroren waren. De Vluchthaven in Tiel is in gebruik voor pleziervaart en woonboten, en was in de twintigste eeuw een zwembad. Ook het haventje van Zijpe heet officieel Vluchthaven, maar hier is dit wel toepasselijk.
Categorie:Haven Categorie:Scheepsveiligheid