Carmen García Maura, beter bekend als Carmen Maura (Madrid, 15 september 1945) is al ruim 40 jaar een van de bekendste Spaanse actrices. Ze heeft diverse prijzen gewonnen, zowel in haar eigen land als daarbuiten. Ze wordt beschouwd als de eerste (Spaanse) actrice die het predicaat van 'chica almodóvar' kreeg, een actrice die sterke, vurige, kleurrijke en emotionele vrouwelijke hoofdpersonages vertolkt.
Leven en werk Afkomst, opleiding en eerste stappen in de toneelwereld Maura komt uit een welgestelde en conservatieve familie uit de Madrileense wijk Chamberí. Tijdens haar jeugd woonde ze naast het huis van de schrijver en regisseur Edgar Neville en zijn partner, de actrice Conchita Montes. Haar vader was oogarts en haar moeder runde een kunstgalerie in het centrum van de stad. Ze was al van kinds af aan zeer geïnteresseerd in acteren. Na studies Frans in Madrid volgde ze filosofie, literatuur en schone kunsten aan de École nationale supérieure des beaux-arts in Parijs.
Toen ze bij het amateurtoneel van het Madrileens universitair theater ging werd ze al snel ontdekt door een theaterrecensent, die haar aanraadde om zich geheel op het acteerwerk te gaan richten.
In de eerste jaren bleef het bij kleine opdrachten in theaters, voor bedrijfspresentaties en voor de televisie. Dat groeide beetje bij beetje uit totdat ze vast lid werd van het prestigieuze theatergezelschap "Los Goliardos". Hierdoor raakte ze bekend met de grote namen van de Spaanse theaterwereld. Haar eerste belangrijke toneelrol kreeg ze in 1969. Haar eerste kleine filmrollen volgden vanaf 1970. Film Spaanse democratische overgang en Pedro Almodóvar Maura vertolkte haar eerste filmhoofdrol in Tigres de papel (1977). Deze tragikomedie van debutant Fernando Colomo speelde zich af tegen de achtergrond van de Spaanse parlementsverkiezingen van 1977. Het werk wordt beschouwd als een van de meest representatieve films van de Spaanse democratische overgang en als een van de eerste films van de zogenoemde nieuwe Madrileense komedie. In 1978 castte Colomo opnieuw Maura in de hoofdrol (van kapster) van zijn tweede tragikomedie ¿Qué hace una chica cómo tú en un sitio como éste? (waarin regisseur Pedro Almodóvar een bijrolletje voor zijn rekening nam).
Zo kwam Maura in contact met Almodóvar die in die tijd (de jaren zeventig) actief was in de zogenaamde 'movida madrileña' een groep die bestond uit anti-Franco activisten en kunstenaars. Na de dood van Franco speelde deze groepering een belangrijke rol tijdens de culturele bevrijding op weg naar de democratie.
Na het herstel van de democratie konden films waarin seks en drugs alsmede homoseksualiteit en travestie makkelijker gemaakt worden en dit bleven terugkerende thema's in de films van Almodóvar. Er ontstond een bijzondere band tussen Maura en de jonge regisseur en ze maakten samen en met anderen diverse kleinschalige undergroundfilms, die niet altijd bijzonder smaakvol waren en eerder als een protest tegen de conservatief-burgerlijke Spaanse staat waren gericht, dan artistiek bedoeld waren. Een typisch voorbeeld daarvan is Almodóvars debuutfilm, de komedie Folle... folle... fólleme Tim!, hetgeen letterlijk: Neuk, neuk, neuk me Tim betekent.
Een andere schandaalfilm van Almodóvar, Entre tinieblas (In Duisternis) (1983) zorgde voor haar nationale doorbraak bij het grote publiek. Deze komedie was zeer controversieel, omdat het draaide om een groepje nonnen, waaronder Maura, die onder andere in drugs handelden en er lesbische contacten op nahielden. Waarschijnlijk juist omdat er zoveel over werd gesproken, groeide de film uit tot een groot succes. Dat gold ook voor de volgende films die ze met Almodóvar draaide. De zwarte tragikomedie ¿Qué he hecho yo para merecer esto? (Wat heb ik gedaan om dit te verdienen?) (1984) gaf Maura de gelegenheid om in de huid te kruipen van een ijverige maar onderdrukte huisvrouw en poetsvrouw die gestresseerd geraakt door haar vreemdsoortige huisgenoten en door het benepen en armoedige appartement dat ze met hen betrekt. In de tragikomedie La ley del deseo (De wet van het verlangen) (1987) belichaamde ze een transseksuele actrice. Mujeres al borde de un ataque de nervios (Vrouwen op de rand van een zenuwinzinking) (1988) leverde haar haar eerste Goya op voor haar vertolking van een stemactrice die zonder reden wordt verlaten door haar partner. De film toont haar zoektocht en tast zo de affectieve verlatenheid, het streven naar vrouwelijke zelfstandigheid en de waanzin van de Spaanse jaren tachtig af. Deze zwarte komedie vond internationale weerklank en behaalde een nominatie voor de Oscar voor beste internationale film.
Desondanks kwam de tandem Almodóvar-Maura om onduidelijke redenen tot stilstand, maar ook met andere regisseurs bleef haar carrière succesvol en won de actrice diverse Europese filmprijzen op filmfestivals in Cannes en San Sebastian. In 2006 kwamen zij en Almodóvar weer bij elkaar om de tragikomedie Volver, een commerciële en kritische voltreffer, te maken. Samenwerking met andere Spaanse regisseurs Maar ook met andere regisseurs die van de nieuwe vrijheden gebruik maakten, werkte Maura veel samen. Vermeldenswaardig zijn in de eerste plaats de twee films die ze draaide onder regie van Carlos Saura. De dramatische thriller Los ojos vendados is een politiek geladen film die werd verwezenlijkt tijdens de Spaanse democratische overgang (1975-1982) en die het heeft over de folterpraktijken van landen als Argentinië. Het met Premios Goya overladen drama ¡Ay, Carmela! (1990) speelt zich af tijdens de Spaanse Burgeroorlog. Maura belichaamde de titelrol van actrice van een komisch theatergezelschap dat optreedt ter vermaak van de republikeinen.
Vermeldenswaardig is ook de samenwerking tussen Fernando Trueba en Maura in hun beider beginjaren. In de romantische komedie Sal gorda (1983) speelde Maura een televisiepresentatrice. De opvolger, de sitcom Sé infiel y no mires con quién (1985), sloeg aan bij het grote publiek en betekende de doorbraak van de cineast die tien jaar later de Oscar voor beste internationale film zou winnen met de romantische tragikomedie Belle Époque.
Maura werkte ook vier keer samen met Álex de la Iglesia, een cultregisseur die de nominaties voor de Premios Goya aaneenrijgt en ze ook dikwijls verzilvert. In de mysterieuze zwarte komedie La comunidad (2000) vertolkte Maura een weinig succesrijke vastgoedmakelaarster die in een leegstaand appartement een enorme, tussen afval verborgen som geld aantreft. In de komedie 800 balas (2002) castte de la Iglesia Maura als weduwe en moeder van een jongetje dat wegloopt naar zijn grootvader, een voormalig stuntman in spaghettiwesterns. In de horrorkomedie Las brujas de Zugarramurdi (2013) gaf Maura gestalte aan de kwaadaardige leidster van een bende heksen. In 2026 belichaamde ze in de thriller La cuidadora een tachtigjarige weduwe die thuis een ongeluk heeft gehad. Haar dochter is wanhopig op zoek naar een geschikte thuisverzorgster. In de ogen van haar moeder voldoet niemand totdat er een engelachtige, vriendelijke en bekwame jonge vrouw wordt aangeworven.
Privéleven In 1966 trouwde ze met een advocaat en kreeg ze een dochter (Maria del Carmen, 1967) en een zoon (Pablo, 1970). Tijdens haar huwelijksperiode leidde ze een kunstgalerij. In 1970 volgde de scheiding.
Maura is de achterkleindochter van de nicht van Antonio Maura, die tot vijf keer toe de eerste minister van Spanje was aan het begin van de 20e eeuw. Ook de bekende 19e-eeuwse dichter Gabriel Maura en de schilder Francisco Maura zijn familie van haar.
Filmografie Filmografie als actrice Jaar Titel 1969 El espíritu 1971 El hombre oculto Mantis 1973 Un casto varón español El asesino está entre los trece 1974 Don Juan Tanata 1975 Leonor El love feroz La encadenada Vida íntima de un seductor cínico 1976 El libro de buen amor II La mujer es cosa de hombres Una pareja como las demás Ir por lana Pomporrutas imperiales (korte film) La petición 1977 Tigres de papel 1978 Los ojos vendados De fresa, limón y menta Folle... folle... fólleme Tim! Mi blanca Varsovia ¿Qué hace una chica cómo tú en un sitio como éste? Menos mi madre y mi hermana 1980 Gary Cooper, que estás en los cielos El hombre de moda Pepi, Luci, Bom y otras chicas del montón Aquella casa en las afueras 1982 Femenino singular 1983 El Cid cabreador Entre tinieblas 1984 ¿Qué he hecho yo para merecer esto? Sal gorda1985 Sé infiel y no mires con quién Extramuros 1986 Tata mía Delirios de amor Matador 1987 La ley del deseo 1988 Mujeres al borde de un ataque de nervios 1989 Bâton rouge 1990 ¡Ay, Carmela! 1991 Chatarra Cómo ser mujer y no morir en el intento 1992 La reina anónima Sur la terre comme au ciel 1993 Sombras en una batalla Louis, enfant roi 1994 Cómo ser infeliz y disfrutarlo 1995 Le bonheur est dans le pré El palomo cojo Pareja de tres El rey del río 1996 Amores que matan 1997 Ellas Alliance cherche doigt Tortilla y cinema Vivir después 1998 Alice et Martin 1999 Lisboa 2000 La comunidad 2001 El palo 2002 Ángeles de negro 800 balas El sueño de Valentín 2003 Le Pacte du silence Le Ventre de Juliette 2004 Entre vivir y soñar Al otro lado La promesa 2005 Free Zone Reinas 2006 Nos chères têtes blondes Volver 2007 Que parezca un accidente El menor de los males 2008 Dare to love me The Garden of Eden 2009 Tetro 2010 Le Mac Chicas Les Femmes du 6e étage 2011 Escalade Let My People Go! 2012 Sofía y el Terco Paulette 2013 Las brujas de Zugarramurdi La madre 2014 Un village presque parfait 2015 La vanité Les chaises musicales 2016 El futuro ya no es lo que era People You May Know 2017 Sales gosses Cuando los hijos regresan Cuernavaca 2018 La fête des mères Oh! Mammy Blue 2019 Gente que viene y bah Ma famille et le loup Veneza 2020 Chasing Wonders 2022 Rainbow 2023 Mi otro Jon 2024 Como el mar 2025 Calle Málaga Vieja loca 2026 La cuidadora Prijzen en nominaties Prijzen Goya beste actrice 1989 - Mujeres al borde de un ataque de nervios 1991 - ¡Ay, Carmela! 2001 - La comunidad beste vrouwelijke bijrol 2007 - Volver César voor beste vrouwelijke bijrol 2012 - Les Femmes du 6e étage Europese filmprijs voor beste Europese actrice 1988 - Mujeres al borde de un ataque de nervios 1990 - ¡Ay, Carmela! Filmfestival van Cannes beste actrice 2006 - Volver Internationaal filmfestival van San Sebastián Zilveren Schelp voor beste actrice 2000 - La comunidad Premio Donostia Filmfestival van Venetië Golden CIAK voor beste actrice 1988 - Mujeres al borde de un ataque de nervios Nominaties beste actrice 1993 - Sombras en una batalla 2000 - Lisboa César voor beste vrouwelijke bijrol 1996 - Le bonheur est dans le pré Europese filmprijs voor beste Europese actrice 2000 - La comunidad
Categorie:Spaans acteur Categorie:Spaans filmacteur