Georgia (Nederlands, verouderd: Georgië) is een van de vijftig staten van de Verenigde Staten. De staat is een van de dertien oorspronkelijke staten en is vernoemd naar koning George II van Groot-Brittannië.Online Etymology Dictionary Georgia werd gesticht als Britse kolonie in 1732.
Tijdens de Amerikaanse Revolutie streed Georgia met de twaalf andere Britse kolonies in Noord-Amerika voor de onafhankelijkheid van Groot-Brittannië. Pas toen het staatsparlement de nieuwe Amerikaanse Grondwet ratificeerde op 2 januari 1788 werd Georgia de vierde staat van de Unie, na Delaware, Pennsylvania en New Jersey. Tijdens de Amerikaanse Burgeroorlog zou Georgia zich samen met zes andere zuidelijke staten afscheiden op 19 januari 1861. Tijdens de burgeroorlog was Georgia een bolwerk voor de Geconfedereerde Staten van Amerika. Georgia zou pas opnieuw toegelaten worden tot de Unie op 15 juli 1870, ook al was de burgeroorlog reeds vijf jaar eerder beëindigd.
Georgia grenst in het noorden aan North Carolina en Tennessee, in het westen aan Alabama, in het zuiden aan Florida en in het oosten aan de Atlantische Oceaan en South Carolina. Vanwege zijn geschiedenis heeft Georgia de bijnaam "Empire State of the South" gekregen, al wordt ook "The Peach State" (perzikstaat) vaak gebruikt om naar deze staat te verwijzen. De hoofdstad en tevens grootste stad is Atlanta. Andere belangrijke steden zijn Columbus, Augusta, Macon, Savannah en Athens.
De staat bestrijkt een oppervlakte van 153.909 km² waarmee ze ongeveer vijfmaal zo groot is als België en viermaal zo groot als Nederland. De staat heeft ongeveer tien miljoen inwoners.
Geschiedenis Britse kolonie Vóór de kolonisatie door Europeanen werd het gebied dat nu Georgia heet, bevolkt door inheemse Amerikaanse volken als de Cherokee. De eerste Europeaan die de staat waarnam was mogelijk de Spanjaard Juan Ponce de León, die per schip de kust van Florida onderzocht. In 1526 probeerde Lucas Vásquez de Ayllón er een kolonie te vestigen, mogelijk bij wat nu St. Catherines Island heet. De Spaanse ontdekkingsreizigers daarna lieten een spoor van verwoesting achter.
In de 18e eeuw hadden de Engelsen, ondanks de Spaanse heerschappij over het aangrenzende Florida, Georgia stevig in handen. In 1724 werd voor het eerst de suggestie gedaan het gebied zijn huidige naam te geven, ter ere van koning George II van Engeland. Op 1 februari 1733 landden de eerste kolonisten in wat later de stad Savannah zou worden.
Toen eenmaal een koloniaal bestuur opgezet was, werd slavernij in deze zuidelijke kolonie al snel verboden. In het aangrenzende South Carolina, echter, werd net als in verschillende andere zuidelijke staten slavernij toegestaan, wat leidde tot economische rijkdom. Het verschil met Georgia was groot en in 1749 liet de kolonie slavernij opnieuw toe. Plantage-eigenaren begonnen aan snel tempo tot slaaf gemaakten in te voeren. Zij werden aanvankelijk aan het werk gezet in de rijst- en indigoplantages.
Amerikaanse Revolutie thumb|300px|Slag bij Chickamauga (door Kurz en Allison, 1890) Hoewel er onvrede bestond over het Britse bestuur was de drang naar onafhankelijkheid heel wat kleiner dan in New England waar staten zoals Massachusetts het hard te verduren hadden. Bovendien dachten vele inwoners dat ze de Britse troepen nodig hadden om zich te verdedigen tegen potentiële invallen van indianen. Velen twijfelden dan ook of ze de onafhankelijkheidsstrijd van de andere staten moesten steunen. Als resultaat stuurde Georgia dan ook geen vertegenwoordigers naar het eerste Continental Congress dat in 1774 bijeenkwam in Philadelphia ten gevolge van de Boston Tea Party. Initieel plande de kolonie eveneens geen vertegenwoordigers te sturen naar het tweede Continental Congress dat het daaropvolgende jaar opnieuw bijeenkwam. Pas toen het Congress reeds geopend was, besloot Georgia alsnog vertegenwoordiging te zenden.New Georgia Encyclopedia. Gearchiveerd op 27 september 2021.
Tijdens de onafhankelijkheidsoorlog zelf kende Georgia slechts enkele kleine militaire confrontaties. De meeste gevechten vonden immers plaats in New England. Pas toen daar de Britse vloot zonder bevoorrading dreigde te vallen, werd deze naar Georgia gestuurd om er rijst en andere benodigdheden aan te kopen. Tijdens de "Battle of the Rice Boats" (Slag om de rijstboten) in Savannah kaapte de Britse vloot verschillende rijstboten en slaagde ze er tevens in de pro-Britse gouverneur, James Wright, te bevrijden uit zijn huisarrest en hem de staat uit te helpen.
In afwezigheid van de gouverneur stelde de provinciale raad in Augusta een blauwdruk op voor het bestuur binnen de kolonie. Deze werd in 1777 vervangen door een grondwet die de macht in handen legde van een verkozen Huis van Afgevaardigden dat op zijn beurt de gouverneur verkoos. Verdere conflicten bleven uit tot de Britse vloot in 1778 terugkeerde naar Georgia nadat een patstelling bereikt was in New England. De gevolgen van deze invasie waren heel wat desastreuzer voor Georgia gezien de invallende Britten de aanwezige slaven de vrijheid beloofden. Als gevolg ontvluchtte ongeveer een derde van Georgia’s 15.000 slaven de heerschappij van hun meester. De Britten belegerden samen met de loyalisten de hoofdstad Savannah. Amerikaanse troepen probeerden met Franse hulp de Britten uit de stad te verdrijven, maar succes bleef uit. Bijgevolg werd de hoofdstad verplaatst naar Augusta. Tijdens het verdere verloop van de onafhankelijkheidsoorlog had Georgia een loyalistisch bestuur aan de kust en een patriottistisch bestuur in de rest van de kolonie. De Britse troepen zouden Savannah pas verlaten op 11 juli 1782. De Amerikaanse grondwet werd op 2 januari 1788 door het staatsparlement geratificeerd. Daarmee trad Georgia als vierde staat toe tot de Verenigde Staten van Amerika.
Vooroorlogse periode Hoewel heel wat slaven Georgia succesvol ontvlucht waren tijdens de Amerikaanse revolutie, bleef slavernij de hoeksteen van de plantage-industrie in Georgia. De vooroorlogse teelt van rijst en indigo bleef voor de rest van de 18e eeuw de belangrijkste bron van inkomsten voor de plantagehouder. Pas toen in 1794 de cotton gin machine, die scheiding van zaden en vezels mechaniseerde, werd uitgevonden door Savannah-inwoner Eli Whitney nam de populariteit van de katoenteelt toe in de staat. Katoen was gedurende de 18e eeuw reeds het meest geteelde gewas in verschillende andere zuidelijke staten, maar pas bij aanvang van de 19e eeuw zou het hele zuiden zich op de katoenproductie richten. Dit leidde er snel toe dat ze zichzelf zagen als "King Cotton" (Koning Katoen).
Burgeroorlog en reconstructie Bevelhebbers Atlantaveldtocht thumb|De route van William T. Shermans mars naar de zee De macht die de zuidelijke staten daarmee dachten vergaard te hebben, leidde mede tot stellingname van deze staten tijdens de Amerikaanse Burgeroorlog (1861-1865). Op 18 januari 1861 koos Georgia dan ook als vijfde staat de kant van de Confederatie.
Gezien zijn geografische ligging bleef Georgia gedurende de eerste helft van de burgeroorlog gespaard voor zware militaire confrontaties. De eerste vond pas plaats in september 1863. De slag bij Chickamauga resulteerde in een eclatante Zuidelijke overwinning en betekende meteen het einde van het Noordelijke offensief in zuidoostelijk Tennessee en noordwestelijk Georgia. Na deze laatste Zuidelijke overwinning ten oosten van de Mississippi bleef het opnieuw kalm in Georgia tot generaal-majoor William T. Sherman de Atlantaveldtocht aanvatte. Zuidelijk generaal Joseph Johnston remde aanzienlijk de vooruitgang van de Noordelijke troepen op weg naar Atlanta, een strategisch spoorwegknooppunt. Aangezien Sherman tweemaal zoveel manschappen te zijner beschikking had als Johnston wilde deze laatste niet in het offensief treden. Zijn defensieve campagne wordt door verschillende historici beschouwd als een uitstekende tactische zet. De inwoners van Atlanta echter zagen enkel hoe de Noordelijke troepen hun stad steeds dichter naderden. Bijgevolg werd de druk uit de eigen gelederen zodanig hoog dat President Jefferson Davis hem op 17 juli 1864 verving door Generaal John Bell Hood die van Johnstons tactiek afweek en in het offensief gingen. Deze tactiek gaf het voordeel aan Shermans numerieke meerderheid die de stad op 22 juli 1864 innam.E.H. Bonekemper, Grant and Lee: Victorious American and Vanquished Virginian, (Greenwood, 2008)
Nadat Sherman de stad zo goed als volledig vernietigd had, trok hij op naar Savannah. Tijdens zijn mars naar de zee pasten Shermans troepen de tactiek van de verschroeide aarde toe en vernietigden ze alle vijandelijke industrie, infrastructuur en privé-eigendommen die ze op hun weg aantroffen. Deze veldtocht heeft de economie in Georgia voor jaren volledig ontwricht.
Tijdens de Reconstructie werd Georgia samen met Alabama en Florida in een militair district opgenomen met generaal Thomas Ruger als voorlopig gouverneur van Georgia. Het Democratische staatsparlement hap werd overgenomen door Republikeins gezinde Noordelijken die voor persoonlijk gewin naar het Zuiden afzakten (de zogeheten carpetbaggers). De Republikeinse gelederen werden versterkt door vrijgelaten slaven en Zuidelijken die de kans zagen zich af te zetten tegen de dominantie van de voormalige plantersklasse, tevens vanwege de kans tot persoonlijk gewin (de zogeheten scalawags). Deze republikeinse heerschappij werd veracht door de Democratische Zuidelijke elite.
De ontwrichte economie veroorzaakte een golf van criminaliteit en met name veel bezit- en werkloze voormalige slaven belandden in de staatsgevangenis. De geruineerde staatskas kon dit er niet bij hebben en als oplossing werd het Convict Lease System bedacht. Veroordeelden werden verhuurd aan particulieren en ingezet bij de wederopbouw.https://www.georgiaencyclopedia.org/articles/history-archaeology/convict-lease-system/
Als laatste zuidelijke staat werd Georgia opnieuw toegelaten tot de Verenigde Staten op 15 juli 1870 waarmee de Zuidelijke reconstructie aan een einde kwam. Republikeinen en Noordelijken ontvluchtten de staat en tegen januari 1872 was de controle op alle niveaus opnieuw in handen van de staatse blanke, conservatieve Democraten.
Tijdens de Reconstructie verplaatste het militaire bestuur de hoofdstad naar Atlanta en begon aan de bouw van een nieuw Capitool. Deze ontwikkelingen zorgde voor een sterke bevolkingsstijging in de nieuwe hoofdstad. Gilded Age en Progressive Era thumb|Coca-Cola-uitvinder John Pemberton thumb|Coca-Cola-mede-eigenaar Asa G. Candler Gedurende de Gilded Age (Vergulde Eeuw) herstelde Georgia zich langzaam van de burgeroorlog en tezelfdertijd nam ook de aversie ten aanzien van het noorden en de vrijgelaten slaven toe. In het hele Zuiden leidde dit tot het succes van de Ku Klux Klan waarvan de afdeling in Georgia geleid werd door een voormalig generaal van de Confederatie. Ook politiek werden de rechten van de vrijgelaten slaven op allerhande wijze beknot door de racistische Jim Crow-wetten.
Tijdens deze periode werd Georgia drooggelegd; er mochten geen alcoholische dranken meer worden verkocht. Van de nood een deugd makend, besloot apotheker John Pemberton over te gaan tot de creatie van een nieuwe frisdrank. Na twee jaar werd het recept gekocht door Asa Griggs Candler die de drank promootte als Coca-Cola. Candlers promotiecampagne sloeg aan en al snel werd Coca-Cola het bekendste product wat in de staat geproduceerd wordt.