Tjoemen (Russisch: Тюмень) is een stad in West-Siberië en de hoofdstad van de gelijknamige oblast, in oppervlakte de grootste van Rusland. De stad telt 887,000 inwoners (2022) en ligt aan de Trans-Siberische spoorlijn en aan de rivier de Toera, die hier vier maanden per jaar bevaarbaar is.
Tjoemen is de oudste stad in Siberië. De stad werd in 1586 door de Russen gesticht, nadat zij het Tataarse kanaat Sibir hadden verslagen. De stad behoorde lange tijd tot het gouvernement Tobolsk.
Tjoemen beschikt over een staatsuniversiteit en over enkele gespecialiseerde universiteiten, waaronder sinds 1963 de Staatsuniversiteit voor Olie en Gas. In de oblast Tjoemen bevinden zich de omvangrijkste Russische olie- en gasreserves.
Sport FK Tjoemen is de professionele voetbalclub van Tjoemen en speelt in het Geolog stadion. De club speelde meerdere seizoen op het hoogste Russische niveau, de Premjer-Liga.
In Tjoemen zijn wedstrijden in het kader van de Wereldbeker biatlon georganiseerd.
Geboren Irving Berlin (1888-1989), Russisch-Amerikaans componist Tamara Toumanova (1919-1996), ballerina en actrice Lev Medvedev (1935-2026), entomoloog Anastasiya Kuzmina (1984), Slowaaks biatlete Anton Sjipoelin (1987), biatleet Tatjana Sorina (1994), langlaufster
Stedenbanden Celle (Duitsland) Houston (Verenigde Staten)
left|300px|thumb|Het klooster van de Drie-eenheid in Tjoemen.Foto: Prokoedin-Gorski, 1912
Categorie:Hoofdstad van een deelgebied in Rusland Categorie:Plaats in de oblast Tjoemen Categorie:Stad in het federaal district Oeral