Een volksmonarchie is een type monarchie waarin de titel van de monarch is verbonden aan het volk (bijvoorbeeld Koning der Belgen) en niet aan het land (zoals in Koning der Nederlanden). De bekendste volksmonarchieën ontstonden in de 19e eeuw maar in vroeger tijden bestonden ze ook – koningen werden in de eerste plaats gezien als heersers over een volk, niet over een land. De middeleeuwse Schotse koningen waren dan ook koningen der Schotten, niet koningen van Schotland. België is de enige nog bestaande erfelijke constitutionele volksmonarchie ter wereld.
Voorbeelden Het staatshoofd van België is koning der Belgen, niet koning over de Belgen en niet koning van België. Frankrijk was tweemaal in haar geschiedenis een volksmonarchie: Lodewijk XVI droeg in de periode 1789-1792 de titel koning der Fransen (in tegenstelling tot de titel koning van Frankrijk en Navarra die de Franse koningen droegen voor de Franse revolutie en tijdens de restauratie van het huis Bourbon van 1814 tot 1830). De laatste Franse koning Lodewijk Filips droeg van 1830 tot 1848 opnieuw de titel koning der Fransen na het afzetten van het huis Bourbon tijdens de julirevolutie. De Griekse koningen droegen de titel koning der Hellenen, niet koning van Griekenland.
Categorie:Monarchie