Peter Brian Gabriel (Woking, Surrey, 13 februari 1950) is een Britse zanger en muzikant. Hij is bekend als een van de creatieve breinen van de rockgroep Genesis, als soloartiest en als bedenker en aanjager van vele grote projecten. Hij wordt gezien als een van de meest vernieuwende progressieve rockartiesten van de laatste decennia.
Een bekende uitspraak van hem is: "My name is Peter Gabriel and primarily I make noises - and ideas".
Biografie Genesis-periode thumb|left|Gabriel (1974) Gabriel was in 1967 samen met Mike Rutherford, Anthony Phillips en Tony Banks oprichter van de symfonische rockband Genesis. Genesis was een fusie van de schoolbands Anon en The Garden Wall en speelde in eerste instantie covers van onder andere The Yardbirds, Otis Redding en The Rolling Stones. Al snel ontdekten de leden van Genesis hun talent om zelf songs te schrijven en onder productie van Jonathan King brachten zij hun eerste album uit: From Genesis to Revelation. Dit album flopte. Bij liveoptredens viel Gabriel op door zijn extravagante kostuums en zijn klagende zang. Na de albums From Genesis to Revelation en Trespass stapte Anthony Phillips wegens podiumangst uit de band. Gitarist Steve Hackett en drummer Phil Collins werden aangetrokken als vervangers. De laatste als vervanger van drummer John Mayhew. Met Selling England by the Pound (1973) was Genesis voor het eerst succesvol. Het album bracht de groep haar eerste hitsingle, "I know what I like (in your wardrobe)". Strubbelingen tussen Gabriel en de rest van de groep tijdens de opname van het conceptalbum The Lamb Lies Down on Broadway (1974) leidden uiteindelijk tot het vertrek van Gabriel in 1975.
Solo Gabriels eerste soloalbum werd opgenomen in Toronto in 1976 en werd uitgebracht in februari 1977. Al snel kreeg het werk de bijnaam "Car", naar de cover van de lp. Gabriel was niet van plan een andere naam te geven aan zijn albums dan "Peter Gabriel". Het idee hierachter was om een merk en een product met een eigen identiteit te creëren. De hoes van het album is een foto van een Lancia-auto met regendruppels op de ramen, waar Gabriel door naar buiten staart.
De single "Solsbury Hill" werd een hit en groeide uit tot een van de meest gespeelde nummers van Gabriel, zowel op het podium als op de radio. Ook het nummer "Here Comes The Flood" is afkomstig van dit album. Opvallend was dat Gabriels sologeluid toegankelijker, minder zwaar en vooral minder rock was dan men gewend was van zijn Genesis-tijd. Op dit album nam Tony Levin de baspartijen voor zijn rekening. Op alle volgende albums van Gabriel zou Levin steeds te horen zijn en ook op de tournees is Levin, tot op de dag van vandaag, steeds aanwezig. Ter promotie van zijn eerste soloalbum maakte Gabriel in 1977 een grote tournee onder de naam "Expect The Unexpected Tour". Voor de fans een verrassende tour, omdat Gabriel niet uitpakte met extravagante kostuums zoals in zijn Genesis-tijd. In het kader van deze tournee deed Gabriel ook Nederland en België aan, respectievelijk in De Doelen in Rotterdam en Vorst Nationaal in Brussel.
Gabriels tweede album werd in het voorjaar van 1978 opgenomen, onder andere met gitarist Robert Fripp. Deze plaat, ook "Peter Gabriel" genaamd, werd bekend als "Scratch". Gabriels geluid en stijl waren veranderd in vergelijking tot het vorige album. Het geluid was veel somberder dan op het eerste album. De track "D.I.Y." werd uitgebracht als single. De cover van "Scratch" bestaat uit een foto van Gabriel, waarbij hij met zijn vingers scheuren aanbrengt in de foto. In het najaar en winter van 1978 ondernam Gabriel een bescheiden tournee, waarin hij onder andere optrad in de Jaap Edenhal in Amsterdam en in het Duitse muziekprogramma Rockpalast.
Jaren tachtig thumb|left|Gabriel (1978) Met het uitbrengen van zijn derde soloalbum in mei 1980 ontwikkelde Gabriel zijn eigen unieke geluid en stijl. "Melt", zoals de plaat bekend is geworden, was Gabriels eerste nummer 1-album in Engeland. De officieuze titel "Melt" is een verwijzing naar de afbeelding op de omslag, waarop Gabriels gezicht wegsmelt. Naast de reguliere bandleden Tony Levin op bas en Jerry Marotta op drums, werkten diverse gastmuzikanten aan dit album mee, waaronder Phil Collins op drums, Kate Bush als achtergrondzangeres en Paul Weller, Robert Fripp, Dave Gregory en David Rhodes op gitaren. Rhodes werd tevens permanent lid van de band van Peter Gabriel, zowel live als in de studio. Diverse nummers op dit album sloegen aan, zoals 'Games Without Frontiers' en de klassieker 'Biko' over Steve Biko en de apartheid in Zuid-Afrika. Als gevolg van dit album ging Gabriel opnieuw op wereldtournee, de 'Tour of China 1984'. Opnieuw stond Nederland op de agenda en wel in het Muziekcentrum Vredenburg te Utrecht. thumb|Peter Gabriel 'Tour of China 1984' (1980) In 1980 stond Gabriel aan de wieg van WOMAD, World of Music, Arts & Dance. WOMAD organiseert in jaarlijks terugkerende festivals een samengaan van traditionele en moderne muziek, met inbreng uit alle hoeken van de wereld. Kort daarna richtte Gabriel Real World op, een studio en platenlabel om artiesten uit de hele wereld te promoten. De opnames worden veelal gemaakt in een Europese studio, vaak ook in zijn eigen studio bij het Engelse Bath, met Westerse producers en technici. Gabriel probeert zo om de kloof tussen de werelddelen een stukje kleiner te maken.
Gabriels vierde soloalbum werd opgenomen tussen 1980 en 1982 en leunde zwaar op de nieuwe technologie van sampling en drums/ritme-machines, inhakend op de toenemende invloed van wereldmuziek. Het platenlabel was ontevreden met het feit dat het album opnieuw Gabriel zou gaan heten en het dwong Gabriel om het album een naam te geven. In de Verenigde Staten werd het album als "Security" verkocht. De cover is een intrigerend en verontrustend beeld, dat lijkt op een masker of vervormd gezicht, afkomstig uit een aantal video-experimenten van Gabriel. De single "Shock the monkey" werd een succes en de eerste hit van Gabriel in de Verenigde Staten. In 1982 maakte hij zijn derde wereldtournee als soloartiest: "Playtime Tour 1988". Tijdens deze tournee was zijn gehele gezicht telkens geschminkt. Als onderdeel van de "Playtime Tour 1988" trad Peter in Nederland en België op in het Congresgebouw (Den Haag), Rock Torhout Festival (Torhout), Rock Werchter Festival (Werchter) en Vorst Nationaal (Brussel).
Op 3 oktober 1982 vond een eenmalig reünieconcert plaats van de leden van Genesis van dat moment (Collins, Rutherford, Banks, Stuermer en Thompson) met Peter Gabriel, genaamd Six of the Best Reunion Concert. Dit concert stond in het teken van WOMAD.
In 1983 verscheen de registratie van de "Playtime Tour 1988" als dubbelalbum onder de naam Peter Gabriel Plays Live. Het uit zestien nummers bestaande album werd opgenomen tijdens vier shows. Een opvallende close-up van Gabriels gezicht (dat volledig was geschminkt) - genomen door fotograaf Armando Gallo - werd de albumomslag.
In 1984 schreef Gabriel de soundtrack voor Alan Parkers speelfilm Birdy.
thumb|left|Gabriel (1986) Gabriel bereikte definitief de status van superster in 1986 met zijn vijfde soloalbum So. Het album werd dubbel platina en won meer dan vijftig awards. Saillant detail is dat So een veel groter succes werd dan het album Invisible Touch van Gabriels oude band Genesis, dat op ongeveer hetzelfde moment op de markt kwam. De eerste single van So, "Sledgehammer", was een enorm commercieel succes aan beide zijden van de Atlantische Oceaan. Opvallend was de videoclip van "Sledgehammer", door baanbrekende technieken van plasticine stop-motion-animatie. De videoclip wordt tot op de dag van vandaag hoog genoteerd in lijstjes van de beste videoclips. Ook de nummers "In Your Eyes", "Don't Give Up" (een duet met Kate Bush), "Red Rain" en "Big Time" bestormden wereldwijd de hitlijsten. Als afsluitend nummer staat op "So", 'This Is The Picture', dat tot stand kwam na een samenwerking met Laurie Anderson. Dit nummer staat op haar repertoire als "Excellent Birds".
Samen met zijn band maakte Gabriel tussen 1986 en 1989 de grootste tournee in zijn carrière tot dan toe, onder de naam "This Way Up", spelend in uitverkochte stadions, muziekhallen en festivals over de gehele wereld, waaronder twee concerten in Ahoy Rotterdam en op de Belgische muziekfestivals Rock Torhout en Rock Werchter. Op So en de "This Way Up"-toer verving de Fransman Manu Katché, o.a. bekend als drummer in de begeleidingsband van Sting, Jerry Marotta op de drums. De laatste jaren is Ged Lynch de drummer, zowel in de studio als op het podium.
Gabriel is altijd betrokken geweest bij de strijd voor mensenrechten, met name in Zuid-Afrika. In 1988 en 1990 was hij betrokken bij de Nelson Mandela-concerten in het Wembleystadion. De "Human Rights Tour" organiseerde hij in samenwerking met Amnesty International. Aan deze tour namen onder anderen ook Sting, Youssou N'Dour, Tracy Chapman en Bruce Springsteen deel.
In 1989 componeerde Gabriel opnieuw een soundtrack voor een film, te weten The Last Temptation of Christ van Martin Scorsese. Voor dit album ontving Gabriel een Grammy Award.
Jaren negentig Door zijn werk voor WOMAD en Real World en, omdat het privé tegenzat, duurde het even voor de opvolger van So zich aandiende. In 1992 verscheen dan uiteindelijk Us, een veel somberder plaat dan de voorgangers. "Steam" en "Digging In The Dirt" waren de succesvolle singles. Hoewel dit album het succes van So niet kon evenaren, werd het toch een commercieel succes. "Secret World" werd de naam voor de grote wereldwijde tournee die Gabriel maakte in 1993 en 1994. Gabriel pakte uit met grote podia en veel show-elementen, wat deed denken aan zijn tijd bij Genesis. De Amerikaanse Paula Cole en/of Britse zangeres/toetseniste Joy Askew (o.a. ook samengewerkt met Joe Jackson en Laurie Anderson) namen de vrouwelijke zangpartijen voor hun rekening, nadat Sinéad O'Connor was opgestapt. Opnieuw vonden er concerten plaats in Nederland en België, te weten twee optredens in Ahoy Rotterdam en één in het Congresgebouw in Den Haag, ten gevolge van het eerste WOMAD-festival dat in Nederland werd georganiseerd. Naast dat Gabriel voor de derde keer in zijn solocarrière Rock Torhout en Rock Werchter aan deed, trad hij ook op in de Flanders Expo in Gent. Voor de dvd-registratie van deze tournee ontving Gabriel opnieuw een Grammy Award.
Deze eeuw thumb|Gabriel (midden) tijdens een concert in 2004 thumb|Peter Gabriel in 2008 In de jaren na deze succesvolle tournee bleef Gabriel uit de schijnwerpers, tot hij in 2000 de muziek schreef voor de Millennium Dome Show, het grootse spektakel in de Londense Millennium Dome. Dit werk heette OVO. Aan het project werd meegewerkt door onder meer Neneh Cherry, Liz Frazer en tal van muzikanten uit minder voor de hand liggende muziekstromingen. Het resultaat was een bundeling van wereldmuziek, waarbij de beelden even belangrijk waren als de muziek.
In 2001 schreef Gabriel de soundtrack voor de film Rabbit-Proof Fence van Phillip Noyce, die uitkwam in 2002. Dit jaar komt ook het album Up op de markt. De cd was lang van tevoren aangekondigd, maar sloeg alleen aan bij de Gabriel-fans. Het geluid was te somber, te mystiek voor het grote publiek. Ook ging Gabriel weer op wereldtournee onder de naam "Growing Up". Door het succes van deze concertreeks, waarbij Ahoy Rotterdam en Vorst Nationaal in de agenda was opgenomen, werd in 2004 besloten een nieuwe tournee eraan vast te plakken, onder de naam "Still Growing Up". (Opnieuw gaf Gabriel acte de présence in Ahoy en Vorst). Tevens werd er in 2004, na Shaking The Tree uit 1990, een nieuwe greatest hits-cd op de markt gebracht. Deze dubbel-cd kreeg de naam Hit.
Van 2003 tot 2010 blijft Gabriel actief met diverse multimedia-projecten, bijdragen voor speelfilms en tours.