Tobyl Qostanay (Kazachs Тобыл ФК Қостанай, Russisch: Tobol Kostanaj) is een voetbalclub uit Qostanay in Kazachstan.
Het team werd in 1967 opgericht onder de naam FK Avtomobilist Koestanaj (Russisch ФК Автомобилист Кустанай) en werd nog voor de onafhankelijkheid van Kazachstan omgedoopt in FK Energetik Koestanaj (Russisch ФК Энергетик Кустанай, 1982) resp. FK Koestanajets Koestanaj (Russisch ФК Кустанаец Кустанай, 1990). Van 1967 t/m 1970 en van 1982 t/m 1991 speelde de ploeg in de competitie van de Kazachse SSR, op dat moment het derde niveau in de USSR, zonder daarin echter grote successen te behalen.
Na het invoeren van de onafhankelijke Kazachse competitie was de club meteen van de partij; voor het begin van de competitie in 1992 werd de naam wel weer gewijzigd, ditmaal in Xïmïk FK Kustanay (Kazachs Химик ФК Кустанай). In 1995 werd de naam van de club Tobıl FK Kustanay (Kazachs Тобыл ФК Кустанай) en toen de naam van de stad in 1997 veranderde van het Russische Koestanaj in het Kazachse Qostanay, nam de vereniging haar - tot nu toe - definitieve naam aan: Tobyl FK Qostanay (Kazachs Тобыл ФК Қостанай). De stad Qostanay ligt in het uiterste, door Russen gedomineerde noorden van het land, dus het mag geen verwondering wekken dat het logo van de club nog steeds de Russische versie van de clubnaam vermeldt: FK Tobol (Russisch Тобол Футбольный Клуб) in plaats van het Kazachse Tobıl FK (Kazachs Тобыл Футбол Клубы), een verschijnsel dat we bij meer noordelijke clubs tegenkomen.
Tot 1996 was de ploeg bepaald geen hoogvlieger in de competitie; in dat jaar volgde een vrijwillige degradatie naar de Pervoj-Liga, maar in 1999 was de club weer terug op het hoogste niveau en met het nieuwe millennium kwamen ook de prestaties: vier keer werd de club tweede in de competitie voordat in 2010 het eerste kampioenschap gevierd kon worden. Van de drie bekerfinales die de ploeg speelde, werd die van 2007 gewonnen.
Tweede elftal Het tweede elftal was in 2003 actief in de Kazachse Tweede Divisie en van 2005 t/m 2007 in de Eerste Divisie; in 2005 deed de ploeg dat onder de naam Ayat FK Rudniy (ayat is Kazachs voor soera), in de jaren ervoor en erna onder de naam Tobıl-2 FK Qostanay.
Erelijst UEFA Intertoto Cup 2007 Kampioen van Kazachstan 2010, 2021 Beker van Kazachstan Winnaar: 2007, 2023, 2025 Finalist: 2003, 2011 Supercup van Kazachstan Winnaar: 2021, 2022 Finalist: 2008, 2011
Historie in de Premjer-Liga Jaar Competitie Prestatie (Naam) 1992Topdivisie6de plaats in voorrondegroep A, 13de in de kampioensgroepXïmik FK Kustanay 1993Topdivisie4de plaats in voorrondegroep B, 8ste in de kampioensgroepXïmik FK Kustanay 1994Topdivisie10de plaats in de competitieXïmik FK Kustanay 1995Topdivisie12de plaats in de competitieTobıl FK Kustanay 1996Topdivisie11de plaats in de competitie en teruggetrokkenTobıl FK Kustanay 1997Topdivisie 1998Topdivisie 1999Topdivisie8ste plaats in de competitie 2000Topdivisie7de plaats in de competitie 2001Topdivisie6de plaats in de competitie 2002Superliga4de plaats in de voorronde, 3de plaats in de eindronde 2003Superliga2de plaats in de competitie 2004Superliga3de plaats in de competitie 2005Superliga2de plaats in de competitie 2006Superliga3de plaats in de competitie 2007Superliga2de plaats in de competitie 2008Premjer-Liga2de plaats in de competitie 2009Premjer-Liga4de plaats in de competitie 2010Premjer-Liga1ste plaats in de voorronde, 1ste plaats in de kampioensgroep en kampioen 2011Premjer-Liga7de plaats in de voorronde, 7de (1ste) plaats in de degradatiegroep 2012Premjer-Liga6de plaats in de competitie 2013 Premjer-Liga 8e plaats in de voorronde, 1e plaats in de degradatiegroep 2014 Premjer-Liga 8e plaats in de voorronde, 1e plaats in de degradatiegroep 2015 Premjer-Liga 8e plaats in de voorronde, 1e plaats in de degradatiegroep 2016 Premjer-Liga 8e plaats in de voorronde, 1e plaats in de degradatiegroep 2017 Premjer-Liga 5e plaats in de competitie 2018 Premjer-Liga 3e plaats in de competitie 2019 Premjer-Liga 4e plaats in de competitie
Naamsveranderingen Alle naamswijzigingen van de club op een rijtje:
Jaar(Datum) Nieuwe naam(Russisch: Nederlandse transcriptie)(Kazachs: Qaydar-transcriptie) Nieuwe Russische naam (t/m 1991) Nieuwe Kazachse naam (vanaf 1992) 1967 FK Avtomobilist Koestanaj ФК Автомобилист Кустанай 1982 FK Energetik Koestanaj ФК Энергетик Кустанай 1990 FK Koestanajets Koestanaj ФК Кустанаец Кустанай 1992 Xïmïk FK Kustanay Химик ФК Кустанай 1995 Tobıl FK Kustanay Тобыл ФК Кустанай 1997 Tobıl FK Qostanay Тобыл ФК Қостанай
In Europa
Tobol Qostanay speelt sinds 2011/12 in diverse Europese competities. Hieronder staan de competities en in welke seizoenen de club deelnam: Champions League (2x) 2011/12, 2022/23 Europa League (5x) 2009/10, 2010/11, 2018/19, 2019/20, 2024/25 Conference League (5x) 2021/22, 2022/23, 2023/24, 2024/25, 2026/27 UEFA Cup (3x) 2006/07, 2007/08, 2008/09 Intertoto Cup (2x) 2003, 2007
Bekende (ex-)spelers Roeslan Baltiev Ulugʻbek Baqoyev Igor Bugaiov Stanimir Dimitrov Aleksandr Familtsev Štěpán Kučera Azat Nurgalijev Yussuf Saleh Didargylyç Urazov