miniatuur|De Delftsche Vliet in 1788 Vliet, fleth of fleet is een Oudnederlands, Oudsaksisch en Oudengels toponiem en hydroniem, met de oorspronkelijke betekenis 'watergang met stromend water'. Het was oorspronkelijk een term voor een natuurlijke waterloop in zeekleigebieden en rond rivierenmondingen waar getijden duidelijk merkbaar waren. Het toponiem is via de Angelsaksische migratie tevens in Engeland en als leenwoord in Noord-Amerika beland.
De oudste attestatie is het riviertje Vliet bij Rijnsburg, genoemd in de eerste helft van de 10e eeuw als Flietha of Flieta. Sinds de Grote Ontginning was het vooral de benaming voor een wetering die ten behoeve van de ontwatering werd aangelegd.G. van Berkel & K. Samplonius, Nederlandse plaatsnamen verklaard (2018), trefwoord: vliet. Het Oudnederlands woordenboek heeft met name in Zeeland een flink aantal nederzettingsnamen met de uitgang -vliet uit de 12e en 13e eeuw.Oudnederlands woordenboek, trefwoord: fliet. In de vroegmoderne tijd duikt het woord vooral in stadsuitbreidingen op. Nederlandse kolonisten namen het toponiem mee naar Noord-Amerika, onder andere naar Watervliet (New York) en Watervliet (Michigan).
In het Oudfries komt het woord minder vaak voor, maar is het – net als in het Oudnederlands – als vroegmiddeleeuws toponiem gedocumenteerd. Voorbeelden zijn Widufliatun, een onbekend dorp aan de Eemsmonding (9e eeuw) en Marisfliete (ca. 1150), een oudere naam voor Groot Maarslag (Groningen).
Nederland en België
Steden en dorpen In stedelijke gebieden werd de Vliet vaak overwelfd of gedempt, en vindt men het terug in straatnamen, zoals de Brouwersvliet in Antwerpen, of het Vlietje in Lier, alsook in Mechelen, Op de Vliet in Kessel-Lo en het gedempte Vliet in Leeuwarden. De term wordt nog steeds gebezigd met betrekking tot de oude waterlopen, onder andere te Mechelen waar in de binnenstad een kort stukje van een vliet nimmer overwelfd werd en gekend bleef als "'t Groen Waterke" en in het begin van de 21ste eeuw delen van overwelfde vlieten, de Melaan en de Heergracht, langsheen de gelijknamige straten heropend en heraangelegd werden om opnieuw tot het stadszicht te behoren.
Voorbeelden van dorpsnamen met -vliet:
Biervliet (Zeeuws-Vlaanderen) Eikevliet (Antwerpen) Fletum (verdronken dorp in de Dollard) Geervliet (Zuid-Holland) Hoogvliet (stadsdeel van Rotterdam) Poortvliet (Tholen) Visvliet (Groningen) Versvliet, oude naam van 's-Heer Abtskerke Watervliet (Oost-Vlaanderen) Watervliet (Terneuzen) Watervliet, voormalig kasteel te Heinkenszand Watervliet, voormalige buitenplaats te Velsen Zandvliet (Antwerpen)
Waterlopen De Vliet (Achel), een zijriviertje van de Dommel bij Achel Vliet (Antwerpen) Vliet (Nord), een waterloop die de grens vormt tussen Broekkerke en Broekburg in het gehucht Koppenaksfoort Vliet (Leeuwarden), een waterloop ten oosten van Leeuwarden, die zijn naam gaf aan een 16e-eeuwse buitenwijk Het Vliet. De vaart is tussen het het stadscentrum en de Archipelweg gedempt. Gedeelte aan de Tuinen en ter hoogte van de wijk Schieringen zijn nog intact. Vliet (Rijnsburg), een doodlopende tak van de Oude Rijn in het hart van Rijnsburg Vliet (Rupelmonde) Vliet (Zuid-Holland), een rivier bij Leiden en Rijnsburg in Zuid-Holland Vliethorn te Farmsum Boezemvliet, een waterloop tussen Maasdam en Puttershoek in Zuid-Holland Delftsche Vliet, een kanaal tussen Delft en Den Haag in Zuid-Holland Maalvliet De Pleyt, een waterloop in Willeskop Maarvliet, een kanaal in Groningen Noordvliet, een kanaal bij Maassluis in Zuid-Holland Potvliet, oude naam van de Vuilbeek (Brussel) Reigersvliet, riviertje bij Stuivekenskerke (West-Vlaanderen) Roosendaalse Vliet, een riviertje bij Roosendaal in Noord-Brabant Schelluinsevliet, een waterloop in Schelluinen Steenbergse Vliet, een watergebied bij Steenbergen in Noord-Brabant Voorste Vliet, een restant van het riviertje De Werken in Werkendam Vrouwvliet, van een waterloop die over haar 28 km lengte verscheidene benamingen draagt, het laatste eind te Mechelen dat in de Dijle uitmondt
Duitsland In Noord-Duitsland, onder andere te Hamburg, Bremen, Glückstadt en Buxtehude wordt de grammaticaal onzijdige variant Fleet of Fleth gebruikt. Als leenwoord uit het Nederlands komt het toponiem Vleet tevens in Pommeren en elders ten oosten van de Elbe voor.N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag Het woord komt echter ook voor in nederzettingsnamen langs de benedenloop van Wezer en Elbe die al uit de vroege middeleeuwen dateren.Adolf E. Hofmeister, Besiedlung und Verfassung der Stader Elbmarschen im Mittelalter, deel 2: Die Stader Elbmarschen vor der Kolonisation des 12. Jahrhunderts, Hildesheim 1977-79, p. 77.
De grachten in de binnenstad van Hamburg worden doorgaans als Flethe aangeduid. De straatnaam Fleethörn komt voor in Kiel.
Plaatsnamen Bahrenfleth Beidenfleth Borsfleth Bützfleth Dammfleth Elsfleth Hamburg-Moorfleet (Duitsland) Rechtenfleth Twielenfleth Warfleth Wewelsfleth Wurtfleth
Engeland en Noord-Amerika Als plaatsnaam komt het toponiem voornamelijk in kustgebieden voor. In Schotland wordt het gebruikt voor de rivier Water of Fleet met de Fleet Bay en de Fleet Islands.
In plaatsnamen:
Fleet (Alberta) Fleet (Dorset) Fleet (Lincolnshire) Fleet (Hampshire) Fleet, Hayling Island, Hampshire Fleet (Kentucky) The Fleet Lagoon, Dorset Fleet Pond, Hampshire Fleet Street, London River Fleet, London
Categorie:Oppervlaktewater Categorie:Toponiem als suffix