thumb|120px|Kenzaburo Oë in Shendong, China, mei 2005 Kenzaburo Oë, (Japans: 大江 健三郎, Ōe Kenzaburō) (Uchiko, Ehime, 31 januari 1935 – Tokio, 3 maart 2023) was een Japanse schrijver die in 1994 de Nobelprijs voor Literatuur ontving met de motivering: "... die met poëtische kracht een fantasiewereld schept waarin leven en mythe verdicht worden tot een schokkend beeld van de huidige menselijke situatie".
Leven en werk Kenzaburo Oë werd geboren in het dorp Ose (大瀬村,Ōse-mura), opgegaan in Uchiko, op het eiland Shikoku in Japan. Hij was een van zeven kinderen. Zijn vader overleed toen hij negen jaar oud was. Toen de Tweede Wereldoorlog uitbrak ging dit gepaard met militaristische scholing en de Japanse nederlaag bracht een enorme verandering. Plotsklaps werd democratie gedoceerd en dit beïnvloedde Oë zeer. Hij ging op 18-jarige leeftijd Franse literatuur studeren aan de universiteit van Tokio, waar hij afstudeerde met een scriptie over Jean-Paul Sartre.
Tijdens zijn studie begon hij, beïnvloed door Franse en Amerikaanse literatuur, te schrijven met een eerste publicatie in 1957. Zijn eerste werk beschrijft de verwoestende invloed van oorlog op het rurale leven en de schaduw die de Amerikaanse bezetting werpt op het leven van jongeren in de stad. In zijn werk komen verder politieke, sociale en filosofische thema's voor zoals nucleaire wapens, existentialisme en sociaal non-conformisme.
Oë trouwde in februari 1960 en had drie kinderen. In 1963 werd zijn autistische zoon met een muzikale gave, Hikari Oë, geboren en dit vormde een ommekeer in Oë's leven en werk. Zijn meest bekende roman "Het eigen lot" uit 1964 handelt over de langzame acceptatie van zijn gehandicapte zoon. Dit is een thema dat ook in zijn latere werk voorkomt.
Kenzaburo Oë was buitengewoon hoogleraar aan de Vrije Universiteit Berlijn. Hij maakte vele buitenlandse reizen en ontmoette Mao Zedong in China in 1960. In Frankrijk ontmoette hij Jean-Paul Sartre. Hij was actief in de vredesbeweging en de ecologische beweging.
Hij stierf in 2023 op 88-jarige leeftijd. Nobel prize-winner Kenzaburo Oe, dead at 88, used words to preach pacifism, Reuters, 13 maart 2023. Gearchiveerd op 24 mei 2023.Met zijn verhalen wilde Kenzaburo Oë (1935-2023) een familietraditie voortzetten, en dat leverde hem een Nobelprijs op, de Volkskrant, 13 maart 2023. Gearchiveerd op 13 maart 2023.
Bibliografie Zijn belangrijkste werken zijn in onderstaande lijst opgenomen. Jaar Japanse titel Vertaling Opmerkingen 1957 死者の奢りShisha no ogori De hoogmoedige doden Uitg.: Meulenhoff, 1983, 他人の足Tanin no ashi Om andermans voeten in De hoogmoedige doden, 飼育Shiiku Een dier houden in De hoogmoedige doden, 1958 芽むしり仔撃ちMemushiri kōchi De knoppen breken Uitg.: Meulenhoff, 1994, 人間の羊Ningen no hitsuji De schapen met de blote billen in De hoogmoedige doden, 不意の唖Fui no oshi Zijn ze plotseling hun mond verloren in De hoogmoedige doden, 1961 セヴンティーンSevuntīn in Seventeen & Homo sexualis Uitg.: Meulenhoff, 1995, 1964 個人的な体験Kojinteki na taiken Het eigen lot Uitg.: Meulenhoff, 1982, 空の怪物アグイーSora no kaibutsu Aguī Niet in het Nederlands vertaald 1965 ヒロシマ・ノートHiroshima nōto Niet in het Nederlands vertaald 1967 万延元年のフットボールMan'en gan'nen no futtobōru Voetballen in 1860 Uitg.: Meulenhoff, 1988, 1969 我らの狂気を生き延びる道を教えよWarera no kyōki wo ikinobiru michi wo oshieyo Niet in het Nederlands vertaald 1972 みずから我が涙をぬぐいたまう日Mizukara waga namida o nuguitamau hi De dag dat de keizer hoffelijk mijn tranen droogt Uitg.: Meulenhoff, 1977, 1976 ピンチランナー調書Pinchi ran'nā chōsho Niet in het Nederlands vertaald 1983 新しい人よ、眼ざめよAtarashii hito yo, mezameyo Niet in het Nederlands vertaald 1986 M/Tと森のフシギの物語M/T to mori no fushigi no monogatari Niet in het Nederlands vertaald 1989 人生の親戚Jinsei no shinseki Niet in het Nederlands vertaald 1990 静かな生活Shizuka na seikatsu Niet in het Nederlands vertaald 1993「救い主」が殴られるまで'Sukuinushi' ga nagura reru made Niet in het Nederlands vertaald 1994 揺れ動く (ヴァシレーション)Yureugoku (Vashirēshon) Niet in het Nederlands vertaald 1995 大いなる日にŌinaru hi ni Niet in het Nederlands vertaald 曖昧な日本の私Aimai na Nihon no watashi Niet in het Nederlands vertaald 恢復する家族Kaifukusuru kazoku Hikari groet de dingen : kroniek van een genezend gezin Uitg.: Bijleveld, 1998, 1999 宙返りChūgaeri Niet in het Nederlands vertaald 2001 取り替え子 (チェンジリング)Torikae ko (Chenjiringu) Niet in het Nederlands vertaald 2002 憂い顔の童子Ureigao no dōji Niet in het Nederlands vertaald 2003 二百年の子供Ni hyaku nen no kodomo Niet in het Nederlands vertaald 2005 さようなら、私の本よ!Sayōnara, watashi no hon yo! Niet in het Nederlands vertaald
Prijzen 1958 - Akutagawaprijs voor Shiiku (飼育) 1967 - Tanizakiprijs voor Manen gannen no futtoboru (万延元年のフットボール) 1994 - Nobelprijs voor Literatuur
Externe links Biografie van Kenzaburo Oë op Kunstbus-site Nobel e-Museum Biografie Biografie en bibliografie
Categorie:Japans schrijver Categorie:Winnaar van de Nobelprijs voor Literatuur