De marathon van Utrecht (tegenwoordig: HiPRO Utrecht Marathon, naar de hoofdsponsor) is een hardloopevenement dat sinds 1978 in Utrecht wordt gehouden. De hoofdafstand is de marathon, 42,195 km. Hiernaast vinden er ook hardloopwedstrijden plaats over de halve marathon en recreatieve lopen over 10 km en een jeugdloop over 1 km.
Geschiedenis thumb|De start bij UC&VV Hercules Olympische selectie 1924 Op 7 juni 1924 werd in Utrecht het startschot gegeven voor een marathonwedstrijd die de keuze van de deelnemers aan de Olympische marathon in Parijs zou bepalen. Het parkoers liep van Utrecht, via Abcoude, Oudekerk en Amstelveen naar Het Stadion te Amsterdam. De start vond plaats naast het veld van UC&VV Hercules. Vijf atleten stonden aan de start: Ruis, van Campen, Bertus Brouwer, Teun Sprong en Hendricus Wessel. Wessel was in 1920 26e geworden in de olympische marathon van Antwerpen. Sprong en Brouwer zetten de beste prestaties neer en mochten naar Parijs. Brouwer liep de wedstrijd als enige uit.
Marathon in Utrecht De eerste editie van de marathon vond plaats op 27 mei 1978 vanuit de stad Utrecht richting Amersfoort. Cees Verhoef won de eerste editie in een tijd van 2:25.07. De start was op de atletiekbaan van Maarschalkerweerd en via de Berenkuil liep men langs de provinciale weg naar Amersfoort. In het Amersfoortse Leusderkwartier werd een lus gemaakt om via dezelfde route terug te lopen.
Tweede periode In 1981 verhuisde de marathon van Utrecht - georganiseerd door Atletiekvereniging Hellas - naar de nieuwe atletiekbaan in Overvecht. Het parcours liep via Maarssen Dorp langs de oostoever van de Vecht richting Breukelen. In Breukelen werd gekeerd om via dezelfde route terug te lopen. De marathon van Amersfoort -georganiseerd door Atletiekvereniging Altis- verhuisde naar Landgoed Den Treek. Tussen 1982 en 1988 werd gestart op de Holkerweg, en kon er tevens een halve marathon worden gelopen. Het parcours ging door de weilanden van Hoogland (waar nu de nieuwbouwwijken Nieuwland en Vathorst staan). Na tien edities liep het aantal deelnemers op de hele afstand dermate sterk terug -mede door de komst van de grote stadsmarathons- dat besloten werd de halve marathon tot ‘hoofdnummer’ te promoveren. Vanaf 1999 werd de hele marathon niet gehouden, waardoor alleen de halve marathon op het wedstrijdprogramma stond.
In 2000 ontstond uit de Paaspolderloop in Vleuten De Meern de Leidsche Rijn Marathon. In 2001 werd het evenement geannuleerd wegens mond-en-klauwzeer.
De halve marathon van Utrecht en de Leidsche Rijn Marathon werden in 2006 weer samengevoegd tot één wedstrijd, waarbij er gestart werd vanuit Utrecht. Het evenement kreeg ook weer de naam Utrecht Marathon. Fortis was naamgever van 2005 tot en met 2007. In 2008 werd Fortis afgelost door Jaarbeurs Utrecht.
In 2012 ontstond er chaos doordat de organisatie veel deelnemers van de Jaarbeurs Utrecht Marathon de verkeerde kant op stuurde. Deelnemers aan de 10 kilometer bleken door deze fout uiteindelijk maar 8,8 kilometer afgelegd te hebben.https://nos.nl/artikel/360524-hardlopers-utrecht-missen-1-2-km.html. Gearchiveerd op 24 maart 2023.
In augustus van 2012 werd bekendgemaakt, dat het evenement in 2013 om financiële redenen geen doorgang kon vinden.Geen Utrecht Marathon 2013 (NU.nl, 13 augustus 2012). Gearchiveerd op 24 september 2021.
Vanaf 2015 keerde de marathon terug in Utrecht als "Utrecht Science Park Marathon". De start en finish waren op het Utrecht Science Park. Het parcours bevatte 2 lussen en ging door het centrum van Utrecht, Bunnik en de natuur aan de oostkant van de stad. In 2016 is het parcours iets aangepast ten opzichte van 2015, waardoor de lopers nu onder de Dom van Utrecht door worden geleid. In 2015 was dit vanwege werkzaamheden voor de start van de Tour de France, later dat jaar, niet mogelijk.
In 2019 ontstond tijdens het evenement een chaotische situatie, doordat deelnemers een verkeerde kant werden opgestuurd.Chaos bij Utrecht Marathon, deelnemers lopen massaal verkeerde kant op, NOS.nl, 12 mei 2019. Gearchiveerd op 1 juni 2023. Dit was een herhaling van de situatie van 2012 toen de deelnemers van de 10 km massaal verkeerd geleid werden.
Editie 2020 Op 12 maart 2020 werd bekendgemaakt dat de editie van 2020, die zou plaatsvinden op 19 april, werd uitgesteld wegens de wereldwijde dreiging van het coronavirus. Tegelijkertijd had de organisatie van de Marathon Rotterdam een soortgelijk besluit genomen.Utrecht Marathon Powered by Utrecht Science Park uitgesteld. Gearchiveerd op 31 januari 2023.
Statistieken Top 10 snelste finishtijden
Rang Naam Land Tijd Jaar Plek 1 William Kipchumba 2:09.41 2009 1 2 Larbi Es Sraidi 2:10.08 2009 2 3 Adam Khamis Ismaël 2:10.41 2009 3 4 Mariko Kiplagat Kipchumba 2:11.16 2007 1 5 Sammy Chumba 2:11.22 2007 2 6 Raymond Bett 2:11.32 2009 4 7 Mark Tanui 2:11.52 2009 5 8 William Kipchumba 2:12.01 2010 1 9 Sammy Chumba 2:12.07 2008 1 10 Mariko Kiplagat Kipchumba 2:12.11 2010 2
(bijgewerkt t/m 2026)
Winnaars marathon Jaar Winnaar mannen Nationaliteit Tijd Winnaar vrouwen Nationaliteit Tijd31 mei 2026Yannick van Hoof2:34:23Jasmijn Sibma2:55:4318 mei 2025 Jelle Wijnja 2:29.12 Bregje Smits 2:47.1219 mei 2024 Thomas Cornthwaite Verenigd Koninkrijk 2:33.11 Wiebke Kleinwächter Duitsland 2:57.31 21 mei 2023 Maikel Stolwijk 2:33.11 Tine Zweers 3:12.46 2020-2022geen marathon 12 mei 2019 Johan Horst 2:50.44 Duan Li 3:26.25 18 maart 2018 Mohammed Nurhussein 2:18.34 Maria Magdalena Veliscu 3:01.31 19 maart 2017 Paul Zwama 2:34.04 Maria Magdalena Veliscu 2:59.04 20 maart 2016 Anton Costeris 2:41.24 Mireille Baart 2:50.30 22 maart 2015 Jay Sauer 2:37.01 Lydia Doornbos 3:16.44 2013-2014 geannuleerd 9 april 2012 Oleksandr Babarika 2:19.08 Sharon Tavengwa 2:35.26 25 april 2011 Michel Butter 2:17.35 Pauline Claessen 2:56.22 5 april 2010 William Kipchumba 2:12.01 Olena Bilosjtsjuk 2:39.43 13 april 2009 William Kipchumba 2:09.41 Lydia Kurgat 2:34.28 24 maart 2008 Sammy Chumba 2:12.06 Irene Cherop 2:41.42 9 april 2007 Mariko Kiplagat Kipchumba 2:11.16 Joanna Gront 2:47.11 17 april 2006 Gino Van Geyte 2:17.35 Nadezhda Wijenberg 2:45.00 28 maart 2005 Giorgio Calcaterra 2:19.37 Tatjana Perepjolkina 2:40.51 12 april 2004 Ronny Ligneel 2:18.28 Tatjana Perepjolkina 2:43.15a 21 april 2003 Luc Krotwaar 2:13.41 Mounia Aboulahcen 2:43.09 1 april 2002 Ronny Ligneel 2:16.40 Jolanda de Klerk 3:09.35 2001 geannuleerd 24 april 2000 Andrej Romasjtsjenko 2:18.43 Tatjana Perepjolkina 2:42.59a 16 april 1999 geen hele marathon 17 mei 1998 Rachid Mohammadi 2:28.17 Lieve van Lint 3:06.56 19 mei 1997 Patrick Kooymans 2:32.23 Antoinette Molegraaf 3:32.50 27 mei 1996 Miroslaw Bugaj 2:25.38 Czeslawa Mentlewicz 2:55.36 21 mei 1995 Christopher Penny 2:20.39 Inge Guyt 3:03.28 15 mei 1994 Viktor Charitonov 2:25.20 Fiona Jaberg 3:09.41 9 mei 1993 Philippe Steelandt 2:23.11 Christel Rogiers 3:04.18 10 mei 1992 Cor Saelmans 2:18.53 Anne van Schuppen 2:33.40 12 mei 1991 Anthony Graham 2:21.46 Annie van Stiphout 2:44.55 29 april 1990 Wim van Gemert 2:26.58 Hennie Pot 3:03.00 23 april 1989 Wim van Gemert 2:25.56 Els Raap 3:03.32 24 april 1988 Wim van Weerdt 2:26.00 Marianne Knapen 2:54.11 26 april 1987 Wim Liefers 2:29.45 Anne Rindt 2:56.58 27 april 1986 Jacques Fiers 2:25.19 Joke Streefkerk 3:19.57 28 april 1985 Goof Schep 2:30.14 J Hendriks 3:10.28 29 april 1984 Dick Bakker 2:25.32 Manna Helsloot 3:09.49 17 april 1983 Rob Strik 2:21.11 3 april 1982 Stephen Glenn Forster 2:17.59 Trijnie Smeenge 2:54.41 16 mei 1981 Jan Honcoop 2:28.11 Marian Hogerhoud 3:04.47 31 mei 1980 Cor Vriend 2:20.35 Lila Kalweit 3:30.46 5 mei 1979 Bertus de Haan 2:29.42 27 mei 1978 Cees Verhoef 2:25.07
halve marathon Jaar Snelste man Land Tijd Snelste vrouw Land Tijd31 mei 2026Bas van Hooren1:04:17Tineke Heuveling1:19:3718 mei 2025 Lars Cazander 1:10.59 Nienke Verhart 1:19.1219 mei 2024 Tommy Kinders 1:09.26 Jill Holterman 1:17.5621 mei 2023 Tim Tesselaar 1:11.02 Lysanne Wilkens 1:18.422020-2022 geen wedstrijd12 mei 2019 Vincent Rono 1:02.55 Hannah Oldroyd 1:19.51 18 maart 2018 Koen Raymaekers 1:09.38 Josefin Gerdevåg 1:20.12 19 maart 2017 Koen Raymaekers 1:07.32 Mireille Baart 1:20.12 20 maart 2016 Zac Freudenburg 1:09.06 Agnes Schipper 1:24.03 22 maart 2015 Milco Driessen 1:10.58 Patricia Schreurs 1:25.19 2013-2014 geannuleerd 9 april 2012 Jorit van Malsen 1:06.57 Mariska Dute 1:21.15 25 april 2011 Stijn Fincioen 1:06.52 Nadezhda Wijenberg 1:20.11 5 april 2010 Stefan Van Den Broek 1:05.17 Naomi Jepkosgei 1:15.31 13 april 2009 Hugo van den Broek 1:05.44 Sarah Jeriwoi 1:17.14 24 maart 2008 El Hassane Ben Lkhainouch 1:04.08 Flomena Chepchirchir 1:15.56 9 april 2007 Al Mustafa Riyadh 1:02.59 Flomena Chepchirchir 1:10.44 17 april 2006 Aart Stigter 1:09.47 Kristijna Loonen 1:20.14 28 maart 2005 Rik Ceulemans 1:04.15 Kristijna Loonen 1:14.53 12 april 2004 Koen Raymaekers 1:03.06 onbekend 21 april 2003 Leley 1:07.29 Petra Kamínková 1:17.41 1 april 2002 John Kyalo Kiyui 1:05.14 Nadezhda Wijenberg 1:15.35 2001 geannuleerd 21 mei 2000 Mohamed Baket 1:05.00 Marina Piljavina 1:18.58 16 mei 1999 Bert van Vlaanderen 1:06.04 onbekend 17 mei 1998 Bert van Vlaanderen 1:04.14 Kristijna Loonen 1:16.02 19 mei 1997 John Mutai Kipyator 1:07.37 Barbara Kamp 1:22.11 29 april 1990 Kim Reynierse 1:05.15 Mieke Hombergen 1:19.4029 april 1984 Cor Lambregts enGerard Nijboer 1:05.48 onbekend 31 mei 1980 Henk Mentink 1:09.37 onbekend 27 mei 1978 onbekend Han Vos 1:33.00