De marathon van Enschede (ook wel Twente Marathon) is een hardloopevenement met als hoofdafstand de marathon (42,195 km). Het is de oudste marathon van Nederland. Het evenement wordt elk jaar gehouden in Enschede. De wedstrijd stond van 1992 tot 2002 bekend als de Twente Marathon. thumb|Beelden van de marathon in 1951, die wordt gewonnen door de Fin Karvonen. thumb|Met nog ongeveer 1000 meter te gaan wint John Kelai in 2005
Naast de hele marathon wordt ook een halve marathon, 10 km, 5 km en diverse kinderlopen gehouden.
Geschiedenis In augustus 1946 wordt er tijdens de Europese kampioenschappen op het IAAF-congres besloten, dat er een atletiekwedstrijd tussen Nederland en Tsjecho-Slowakije zal plaatsvinden in Enschede. Ter voorbereiding op de wedstrijd komen de delegaties van beide landen bijeen. Bij de Tsjecho-Slowaakse delegatie heeft Ir. Bukovsky, tevens de organisator van de marathon van Kosice, een belangrijke rol. Aan Nederlandse zijde bevindt zich het bestuurslid van de KNAU, Gerard Kraemer, die tevens voorzitter van het district Twente is op dat moment. Men besluit om tijdens deze landenwedstrijd ook een marathon te lopen.
Uiteindelijk vindt de wedstrijd plaats op zaterdag 12 juli 1947. Hieraan nemen 51 marathonlopers deel. Van hen slagen 33 er in de finish in het G.J. van Heekpark te bereiken. De Fin Eero Riikonen wordt winnaar met een tijd van 2:44.13 en op de finish groet hij Fanny Blankers-Koen. De Fin finisht negen minuten eerder dan de eerste Nederlander Joop Overdijk, die Nederlands kampioen wordt en als vijfde over de streep komt. De wedstrijd is een groot succes; men vindt dat dit niet eenmalig mag zijn en hiermee is de oudste marathon van Nederland geboren.
Vanaf 1947 vindt de marathon elke twee jaar plaats. Vanaf 1991 wordt deze cyclus versneld tot een jaarlijkse periode.Commentaar bij De historie van de Amsterdam marathon op www.dehardloopkrant.com, geraadpleegd op 9 januari 2008
Door de snelle finishtijden van 1949 ging men twijfelen aan de lengte van het parcours. Bij de eerste nameting bleek deze te kloppen, maar bij de tweede nameting bleek het parcours 2700 m te kort. Volgens de Assiociation Road Running Statistics was de lengte van het parcours 39.565 km.Enschede Marathon op www.arrs.run. Gearchiveerd op 27 september 2020.
De eerste vrouw nam deel aan de marathon van Enschede in 1981. Dit was de Amerikaanse Jane Wipf en zij finishte in 2:38.21.
In 2000 werd de wedstrijd geannuleerd vanwege de vuurwerkramp, die op 13 mei 2000 plaatsvond in de woonwijk Roombeek.
Dankzij de uitstekende prestatie van Stephen Kiprotich tijdens de 43e marathon van Enschede (2011) staat de oudste marathon van Nederland tegenwoordig op de achtste plaats in de ranking van internationale marathons.Top klassering voor Enschede Marathon
De editie van 2020 werd afgelast vanwege het rondwarende coronavirus in Nederland.
Parcours Bij de eerste editie was de finish in het G.J. van Heekpark. Later verhuisden de start en finish naar het Stadion Het Diekman. De race ging tot en met de editie 2009 bij de stad Gronau over de Duitse grens.Sinds 2010 loopt het gehele parcours over Nederlandse bodem. De marathon bestaat dan ook uit twee rondes van iets meer dan 21 kilometer. Met deze parcourswijziging hoopt de organisatie een recordtijd op de klokken te kunnen zetten. De start en finish zijn sinds 2019 weer op het Van Heekplein.
Kidsrun
De Marathon van Enschede organiseert in de stad 10 verschillende kidsruns, waarbij kinderen in de basisschoolleeftijd een kilometer moeten hardlopen. Er zijn in alle delen van de stad Kidsruns en er is een kidsrun in het centrum, met de zelfde start en finish als de andere wedstrijden.
Leeftijds- en tijdslimieten In 2024 zijn de limieten als volgt: onderdeel afstand tijdlimiet leeftijdslimiet marathon 42,195 km 5,5 uur minimaal 18 jaar halve marathon 21,1 km 3 uur minimaal 18 jaar CityRUN 10 km 1,5 uur minimaal 14 jaar FitRUN 5 km 45 minuten minimaal 12 jaar
Statistieken Parcoursrecords Mannen: Stephen Kiprotich - 2:07.20 (2011) Vrouwen: Sarah Jebet - 2:27.29 (2016)
Ontwikkeling van deelnemersaantallen Jaar Marathon halve marathon overigelopen Totaal20241.55617.0002023905202210802019665 2017 510 2337 3680 6527 2016 621 2653 3968 7242 2015 449 2367 3488 6304 2014 506 2505 3308 6319 2013 418 2378 3211 6007 2012 487 2396 2623 5019 2011 507 2228 2223 4958
Top 10 finishtijden (mannen)
De gemiddelde finishtijd van de snelste tien marathonlopers bij dit evenement is 2:08.29,6. Hiermee staat Enschede als vierde Nederlandse plaats op de lijst van snelste marathonsteden.
Rang Naam Land Tijd Jaar Plek 1 Stephen Kiprotich 2:07.20 2011 1 2 Julius Tuwei 2:07.43 2022 1 3 Enock Onchari 2:07.52 2022 2 4 Tadu Abate 2:07.59 2022 3 5 Alfred Barkach 2:08.49 2026 1 6 Alfred Barkach 2:08.51 2023 1 7 Jacob Yator 2:09.02 2009 1 8 Noah Kipkemboi 2:09.06 2024 1 8 Manazot Siyum 2:09.06 2026 2 10 Josphat Kiprotich 2:09.08 2022 4
(bijgewerkt t/m 2026)
Winnaars marathon
EditieDatumAtleetNationaliteitTijdAtleteNationaliteitTijd5513 april 2025Patrick Keter Kiplagat2:09:34Medina Deme Armino2:25:095421 april 2024Noah Kipkemboi2:09:06Saoud Kanbouchia2:27:165316 april 2023Alfred Barkach2:08:51Shyline Jepkorir Toroitich2:22:455224 april 2022Julius Tuwei 2:07.43Maurine Chepkemoi 2:21.082021Afgelast omwille van de corona-pandemie2020Afgelast omwille van de corona-pandemie5114 april 2019Geart Jorritsma 2:26.34Carolyne Chepkwony 2:27.005022 april 2018Hicham El Barouki 2:26.18Kellen Wathira 2:34.064923 april 2017Jonas Roels 2:31.10Betty Lempus 2:29.314817 april 2016David Stevens 2:31.34Sarah Jebet 2:27.594719 april 2015Evans Cheruiyot 2:09.40Mireille Baart 2:51.484627 april 2014Elijah Sang 2:10.22Reina Visser 2:42.074521 april 2013Isaac Kosgei 2:09.17Arenda Abbink 2:59.524422 april 2012Ishhimael Busendich 2:09.09Konstatina Kefala 2:41.014317 april 2011Stephen Kiprotich 2:07.20Ingrid Prigge 2:45.104225 april 2010John Kelai 2:12.17Ingrid Prigge 2:46.254126 april 2009Jacob Yator 2:09.02Ilona Pfeiffer 2:44.584027 april 2008Silas Toek 2:10.40Polly Nkambi 3:12.413922 april 2007Thomson Cherogony 2:11.35Ingrid Prigge 2:42.313823 april 2006Sammy Rotich 2:12.05Petra van Tongeren 3:19.13378 mei 2005John Kelai 2:11.44Abidi Tigist 2:33.013616 mei 2004Girma Tola 2:10.33Nadezhda Wijenberg 2:31.233525 mei 2003Wilson Kibet 2:11.38Gea Siekmans 3:05.023426 mei 2002Raymond Kipkoech 2:12.33Lidya Vasilevskaya 2:29.233327 mei 2001Al Mustafa Riyadh 2:12.20Franca Fiacconi 2:31.40322000 Geannuleerd Geannuleerd316 juni 1999Anatoli Zeroek 2:16.31Galina Karnatevicz 2:37.35307 juni 1998Ahmed Salah 2:13.25Violetta Kryza 2:38.51298 juni 1997Dmitriy Kapitonov 2:12.09Carla Beurskens 2:37.202816 juni 1996John Mandu 2:15.14Mieke Pullen 2:41.132718 juni 1995Viktor Goeral 2:15.29Irina Jagodina 2:36.43265 juni 1994Piotr Poblocki 2:13.01Franca Fiacconi 2:37.432513 juni 1993Jan Tau 2:12.19Veronika Troxler 2:44.332411 oktober 1992Willie Mtolo 2:13.39Natalia Repesjko 2:42.502313 oktober 1991Sergey Prorokov 2:15.04Czeslawa Mentlewicz 2:41.482226 augustus 1989Marti ten Kate 2:10.57Alena Peterkova 2:40.282120 juni 1987Marti ten Kate 2:13.52Helen Comsa 2:39.292012 oktober 1985Zoltán Kőszegi 2:15.39Eefje van Wissen 2:39.321910 september 1983Kevin Forster 2:14.19Priscilla Welch 2:36.321811 juli 1981Cor Vriend 2:15.54Jane Wipf 2:38.211725 augustus 1979Kirk Pfeffer 2:11.50 Geen vrouw1627 augustus 1977Brian Maxwell 2:15.14 Geen vrouw1530 augustus 1975Ron Hill 2:15.59,2 Geen vrouw141 september 1973Ron Hill 2:18.06,2 Geen vrouw134 september 1971Bernie Allen 2:16.54,2 Geen vrouw1216 augustus 1969Kazuo Matsubara 2:19.29,8 Geen vrouw1126 augustus 1967Yoshiro Mifune 2:20.53,8 Geen vrouw1028 augustus 1965Aureel Vandendriessche 2:21.16 Geen vrouw913 juli 1963Václav Chudomel 2:25.10,4 Geen vrouw812 augustus 1961Peter Wilkinson 2:24.11,4 Geen vrouw715 augustus 1959Pavel Kantorek 2:26.48 Geen vrouw617 augustus 1957Piet Bleeker 2:32.39 Geen vrouw527 augustus 1955Reinaldo Gorno 2:26.33 Geen vrouw412 september 1953Jim Peters 2:19.22 Geen vrouw31 september 1951Veikko Karvonen 2:29.02,0 Geen vrouw220 augustus 1949Jack Holden 2:20.52 Geen vrouw120 augustus 1947Eero Riikonen 2:44.13 Geen vrouw
Winnaars halve marathon
EditieDatumAtleetNationaliteitTijdAtleteNationaliteitTijd5513 april 2025Jannik Tillar1:09:52Kira Konermann1:22:405421 april 2024Martijn Oonk1:08:28Joleen Gedwart1:14:20*5316 april 2023Aymen Ayachi1:05:41Myriam van Roeden1:21:015224 april 2022Rik Thijs1:08.31Ruth van der Meijden1:17.02Editie 2020 en 2021 afgelast vanwege de Coronapandemie.5114 april 2019Johan Fagerberg1:08.06Lisanne Gevelaar1:17.485022 april 2018Menis Georgios1:07.33Rempouli Ourania1:17.204923 april 2017Leon Sanderman1:12.16Mirjam Koersen1:21.374817 april 2016Willem de Boer 1:12.55Mireille Baart 1:21.564719 april 2015Marc-André Ocklenburg 1:08.55Reina Visser 1:21.184627 april 2014Mark Oude Bennink 1:11.18Lesley Smit 1:18.284521 april 2013Orphan van Faassen 1:10.02Mariska Dute 1:20.244422 april 2012Casper Koelma 1:12.14Jacqueline Rustidge 1:21.494317 april 2011Casper Koelma 1:12.42Jacqueline Rustidge 1:20.554225 april 2010Leon Sanderman 1:12.34Naomy Jepkosgei 1:18.214126 april 2009Thijs Feuth 1:09.33Jacqueline Rustidge 1:21.544027 april 2008Christophe Clyncke 1:09.33Jacqueline Rustidge 1:22.223922 april 2007Christophe Clyncke 1:09.23Jacqueline Rustidge 1:23.293823 april 2006Leon Sanderman 1:10.57Kristijna Loonen 1:15.57378 mei 2005Peter Raburu 1:09.01Pauline Wangui 1:16.263616 mei 2004Benjamin Kok 1:10.55Ingrid Prigge 1:18.173525 mei 2003Eric Borg 1:14.20Ingrid Prigge 1:20.50298 juni 1997Marco Gielen 1:04.09Irma Heeren *: Vanwege een fout in de afzetting van het parcours heeft de atlete een stukje van het parcours gemist, waardoor de geregistreerde tijd niet correct is.
Nederlandse kampioenschap De marathon van Enschede was zeventien keer het toneel van het Nederlands kampioenschap op de marathon. Aantal Datum Ned. kampioen Tijd Plaats Ned. kampioene Tijd Plaats Uitslagen 17 20 juni 1987 Marti ten Kate 2:13.52 1 Eefje van Wissen 2:46.28 2 Uitslagen 16 22 juni 1985 Cor Vriend 2:15.51 3 Eefje van Wissen 2:39.32 1 Uitslagen 15 10 september 1983 Cor Vriend 2:16.43 3 Eefje van Wissen 2:41.37 6 Uitslagen 14 25 augustus 1979 Gerard Nijboer 2:16.48 5 geen vrouwelijke deelnemers Uitslagen 13 27 augustus 1977 Cor Vriend 2:21.47 10 Uitslagen 12 30 augustus 1975 Cor Vriend 2:23.33,5 8 Uitslagen 11 4 september 1971 Geert Jansen 2:25.18 8 Uitslagen 10 16 augustus 1969 Aad Steylen 2:26.29,2 9 Uitslagen 9 26 augustus 1967 Aad Steylen 2:31.55,3 13 geen vrouwelijke deelnemers Uitslagen 8 28 augustus 1965 Aad Steylen 2:30.45 4 Uitslagen 7 12 augustus 1961 Joop Frederiks 2:43.04 15 Uitslagen 6 14 augustus 1959 Piet Bleeker 2:35.58 4 Uitslagen 5 17 augustus 1957 Piet Bleeker 2:32.39 1 Uitslagen 4 27 augustus 1955 Jan van Ginkel 2:43.51 11 geen vrouwelijke deelnemers Uitslagen 3 12 september 1953 Janus van der Zande 2:36.12 4 Uitslagen 2 20 augustus 1949 Joop Overdijk 2:32.02Volgens de Association of Road Racing Statisticians was het parcours niet 42,195 km lang, maar slechts 39,565 km. Gearchiveerd op 13 augustus 2022. 5 Uitslagen 1 12 juli 1947 Joop Overdijk 2:53.59 5 Uitslagen
Ook was het evenement eenmaal het toneel van het Nederlands kampioenschap halve marathon: Aantal Datum Ned. kampioen Nationaliteit Tijd Plaats Ned. kampioene Nationaliteit Tijd Plaats Uitslagen 1 8 juni 1997 Marco Gielen 1:04.09 1 Irma Heeren 1:10.30 1 Uitslagen
Enschede