Sjakie en de grote glazen lift (oorspronkelijke titel: Charlie and the Great Glass Elevator) is een kinderboek van schrijver Roald Dahl. Het is een rechtstreeks vervolg op Sjakie en de chocoladefabriek, en volgt de hoofdpersoon Sjakie Stevens en zijn familie samen met snoepmaker Willy Wonka op hun reis door de ruimte in een grote glazen lift, waarna ze terugkeren in Wonka's fabriek.
Samenvatting
Sjakie en Willy Wonka hebben net Sjakies familie opgehaald met de vliegende glazen lift. Ze zijn nu een stukje de ruimte in gereisd en Willy Wonka wil terugkeren naar de fabriek op aarde. Door onenigheid tussen Wonka en oma Jakoba lukt het Wonka echter niet om op tijd op de juiste knop in te drukken. De lift belandt hierdoor onbedoeld in een baan om de aarde.
In de ruimte gaat het gezelschap aan boord van het zojuist voltooide Amerikaanse ruimtehotel Space Hotel U.S.A., dat spoedig zijn deuren zal openen voor gasten. Op Aarde ziet de president van de Verenigde Staten, Lancelot R. Gillegras, hoe de glazen lift zich vastkoppelt aan het ruimtehotel. Hij denkt dat het spionnen zijn, misschien Russische. Eenmaal in het hotel worden Willy Wonka, Sjakie en de anderen waarschuwend toegesproken door de ruimtebasis in Houston. er wordt geëist dat ze zich onmiddellijk bekendmaken. Willy Wonka weet iedereen op Aarde voor de gek te houden door te doen alsof ze buitenaardse wezens zijn. Vervolgens blijkt het hotel te zijn overgenomen door echte buitenaardse wezens, zogeheten Drochten. Wonka en Sjakie met zijn ouders en grootouders kunnen net op tijd ontsnappen. Wonka blijkt veel over deze wezens te weten: ze zijn afkomstig van de exoplaneet Verdel en zouden zich het liefst voeden met mensen. De Drochten proberen de planeet van de mensen dan ook voortdurend aan te vallen, maar slagen daar nooit in doordat ze steeds verbranden in de dampkring. Ze veranderen dan in vallende sterren, waarvan iedereen op Aarde meent dat het kometen zijn. Tevens kunnen ze van vorm veranderen. Blijkbaar wachten de Drochten in het ruimtehotel nu de gasten op, om alsnog een keer echt te kunnen toeslaan.
Tegelijkertijd nadert ook een shuttle het ruimtehotel, met aan boord de drie astronauten Shorman, Shanks en Shimp en het voltallige hotelpersoneel. Als ze het hotel binnengaan, komen de Drochten meteen tevoorschijn en verslinden een deel van het personeel. De rest weet op tijd terug de shuttle in te vluchten. Wanneer de Drochten daarop ook de shuttle aanvallen, schieten Willy Wonka en Sjakie te hulp. Ze slepen de beschadigde shuttle terug naar de Aarde, en ontdoen zich van de Drochten door deze mee te slepen de dampkring in, zodat de wezens meteen verbranden. De shuttle koppelen ze los, zodat die veilig terug kan vliegen naar Washington. Vervolgens ramt de lift met een snelheid van een paar duizend kilometer per uur door het dak van Willy Wonka's chocoladefabriek heen.
Als ze eenmaal veilig zijn teruggekeerd in de fabriek, wil Sjakie dat zijn hele familie gaat helpen met het runnen van de fabriek waarvan hij nu de nieuwe eigenaar is. De grootouders zijn echter te oud. Hierop geeft Wonka aan drie van hen (Willem, Willemina en Jakoba) een door hemzelf uitgevonden verjongingsmiddel, Wonka-vite. De drie nemen hier te veel van in, elk vier hele tabletten, met als gevolg dat ze elk tachtig jaar jonger worden(elke tablet maakt hen twintig jaar jonger). Willem en Jakoba veranderen in baby’s, en Willemina verdwijnt geheel omdat ze pas achtenzeventig was. Volgens Wonka komen mensen die zoiets overkomt terecht in een plaats genaamd Minland. Hij en Sjakie reizen hiernaartoe met de lift, en halen Willemina terug door haar weer ouder te maken met een eveneens door Wonka uitgevonden verouderingsdrank, Vita-Wonk. Willemina krijgt echter veel te veel omdat meneer Wonka het middel enkel kan toedienen met een spuit. Hierdoor blijkt ze meer dan vierhonderd jaar oud te zijn als ze weer in het grote bed ligt. Met een enorme hoeveelheid Wonka-vite krijgt ze uiteindelijk haar normale leeftijd weer terug. Met de verouderingsdrank herstelt Wonka de andere twee naar hun correcte leeftijd, door hun elk een paar druppels te geven.
Een Oempa-Loempa komt bij Wonka een geheimzinnig bericht afleveren. Het blijkt dat president Gillegras alle acht de astronauten uitnodigt op het Witte Huis, waar hij ze persoonlijk een medaille wil geven als dank voor het helpen redden van de shuttle. Met het argument dat het bed de lift niet in zal kunnen, weet Willie Wonka Sjakie's drie oudste grootouders voor het eerst in 20 jaar het bed uit te krijgen.
Publicatie Het boek werd in 1972 voor het eerst gepubliceerd in de Verenigde Staten door uitgeverij Alfred A. Knopf. Een jaar later werd het ook uitgegeven in het Verenigd Koninkrijk door George Allen & Unwin. Twee jaar later kwam de Nederlandse vertaling van Harriët Freezer uit.
Bewerkingen Er is van dit boek nooit een verfilming gekomen. Roald Dahl was namelijk zo teleurgesteld over de verfilming door Mel Stuart van Sjakie en de chocoladefabriek, Willy Wonka & the Chocolate Factory (1971), dat hij weigerde toestemming te geven voor verdere verfilmingen. Tim Burton en Johnny Depp, die in 2005 de tweede verfilming van het eerste deel maakten, gaven aan geen interesse te hebben in een verfilming van dit vervolg.
Er is echter wel een hoorspelbewerking als luisterboek uitgegeven, van ongeveer drie uur (3 cd's). De stemmen zijn onder andere van Johnny Kraaijkamp jr., Bob van der Houven, Edna Kalb, Lucie de Lange, Stan Limburg, Fred Meijer, Hero Muller en Patty Pontier.
Varia Oorspronkelijk had Dahl plannen voor nog een vervolgverhaal hierop, dat Charlie in the White House zou gaan heten. Dit verhaal heeft hij echter nooit voltooid, wel bestaan er enkele handgeschreven fragmenten van. Het idee van mensen die samen in een vliegende lift een wonderlijke reis maken is vaker gebruikt in kinderboeken, bijvoorbeeld in Abeltje, een boek uit 1953 van Annie M.G. Schmidt. Het boek bevat een kleine inhoudelijke fout in de aansluiting op het eerste deel. Aan het begin van Sjakie en de chocoladefabriek wordt gemeld dat alle vier de grootouders van Sjakie de negentig al zijn gepasseerd. In de loop van Sjakie en de grote glazen lift blijken drie van de vier grootouders echter rond de tachtig te zijn, Wilhelmina is hier pas achtenzeventig.
Categorie:Boek uit 1972
Categorie:Kinderboek uit 1970-1979 Categorie:Werk van Roald Dahl Categorie:Humoristisch boek Categorie:Sjakie en de chocoladefabriek Categorie:Brits kinderboek