The Boeing Company, veelal afgekort tot Boeing, is een Amerikaans lucht- en ruimtevaartbedrijf, opgericht door William Edward Boeing. Het hoofdkantoor is gevestigd in Chicago in de Boeing International Headquarters. Boeing is wereldwijd de grootste producent van vliegtuigen naar omzet en de tweede als het gaat om het aantal afgeleverde toestellen. Boeing is ook de grootste producent van militaire producten. Het bedrijf is opgenomen in de Dow Jones Industrial Average.
Activiteiten Boeing is een grote producent van vliegtuigen, zowel civiel als militair, en maakt verder ruimtevaartuigen. De activiteiten zijn verdeeld over drie onderdelen: Commercial Airplanes, Defense, Space & Security en Global Services. In 2024 bereikte het bedrijf een omzet van US$ 66,5 miljard waarvan een derde werd behaald met de verkoop van civiele passagiers- en vrachttoestellen. Boeing leverde in dat jaar 348 toestellen af en had aan het einde van het boekjaar nog contracten om 5500 toestellen af te leveren. Het bedrijf telde 171.000 medewerkers in 2023.
Resultaten De omzet van het bedrijf schommelt per jaar vooral door het aantal afleveringen. De omzet voor militair materieel is meer gelijkmatig en laat minder grote schommelingen zien. Het aantal opdrachten voor nieuwe toestellen gaf een scherpe daling te zien in 2009 als een gevolg van de kredietcrisis, maar al snel trad er herstel op. De orders zijn niet gecorrigeerd voor opdrachten die geannuleerd zijn. In 2015 werden 100 opdrachten voor toestellen geannuleerd waarmee het netto aantal opdrachten uitkwam op 768 toestellen.
In 2019 leed Boeing voor het eerst sinds 20 jaar verlies, vooral veroorzaakt door de problemen met de Boeing 737 MAX.NOS Crisis met 737 MAX leidt tot uniek jaarverlies Boeing, 29 januari 2020, geraadpleegd op 30 januari 2020. Gearchiveerd op 30 januari 2020. De omzet daalde met een kwart omdat het aantal vliegtuigafleveringen is gehalveerd ten opzichte van 2018. De totale kosten met betrekking tot de 737 MAX zijn opgelopen tot US$ 18 miljard voor Boeing. In 2020 leed het bedrijf een verlies van 12 miljard dollar. Belangrijke redenen waren de voortdurende problemen met de 737 MAX, de coronapandemie en problemen met de nieuwe 777X. De eerste levering van de 777X is vertraagd en wordt pas in 2027 verwacht en dit leidde tot een afschrijving van US$ 6,5 miljard vóór belastingen. Het verlies in 2024 is toe te rekenen aan de voortdurende problemen met diverse toestellen en een grote staking in de tweede helft van 2024.
Jaar Diverse jaarverslagen van BoeingOmzetNettoresultaatCivielevliegtuig-orders(in stuks)Afleveringencivielevliegtuigen<br/ >(in stuks)Order-portefeuille(incl. militair)(×US$ miljard)Werknemers(× US$ miljoen)1960 Fortune 50 years of FORTUNE's list of America's largest corporations, voor de periode 1960-2000, geraadpleegd op 28 januari 20211612 12 19702835 10 19808131 505 199020.276973 200057.9932309 200766.38740741135441327200860.9092672570375352200968.2811312240481316201064.3063307495462321201168.7354018860477356171.700201281.69839001305601372174.400201386.62345851527648475168.400201490.76254461514723487165.500201596.1145176868762489161.400201694.5714895787748458150.500201793.3928197912763470140.8002018101.12710.460893806491153.000201976.559–636 380463161.100202058.158–11.941 157363141.000202162.286–4290535340378142.000202266.608–5053808480404156.000202377.794–22421576528520171.000202466.517–11.8292793485212025 600
Geschiedenis Tot 1930 thumb|Boeing Model C Boeing is op 15 juli 1916 opgericht in Seattle, Washington door William Edward Boeing onder de naam "Pacific Aero Products Company". William Boeing had gestudeerd aan de Yale University en werkte eerst in de houtverwerkingsindustrie waar hij veel ervaring opdeed met houten constructies. Deze kennis bleek van onschatbare waarde bij het ontwerpen en bouwen van zijn eerste vliegtuigen.
De oprichting vond plaats een maand na de eerste vlucht van een van de twee B&W-watervliegtuigen gebouwd met hulp van George Conrad Westervelt, een ingenieur van de Amerikaanse marine. Het eerste bekende vliegtuig van Pacific Aero Products is de Boeing Model C. Op 9 mei 1917 werd het bedrijf omgedoopt tot "Boeing Airplane Company".
In de jaren 20 vonden veel fusies en overnames plaats. In 1927 creëerde Boeing een luchtvaartmaatschappij genaamd "Boeing Air Transport" met als hoofdactiviteit het vervoer van luchtpost. Vrij kort erna ging deze luchtvaartmaatschappij samen met "Pacific Air Transport". In 1929 werden alle activiteiten ondergebracht in één bedrijf met de nieuwe naam "United Aircraft and Transport Corporation". Het nam in korte tijd onder meer Pratt & Whitney, Hamilton Standard Propeller Company en Chance Vought over.
1930-1939 thumb|left|Boeing 314 Clipper United Aircraft and Transport Corporation trok in 1930 National Air Transport aan. In 1933 ontwierp het bedrijf een nieuw passagiersvliegtuig: de Boeing 247. Het was revolutionair omdat het voor het eerst volledig van metaal was, een laagdekker met intrekbaar landingsgestel, vleugelkleppen (flaps) en slechts twee motoren in plaats van de toen gebruikelijke drie. Boeing Air Transport bestelde meteen 60 stuks. Hieraan had men in Seattle zo de handen vol dat men er geen bestellingen kon opnemen voor andere luchtvaartmaatschappijen.
Die situatie leidde tot de luchtpost-wet van 1934, die het vliegtuigfabrikanten en luchtvaartmaatschappijen verbood om tot hetzelfde bedrijf te horen. Het bedrijf splitste zich daarom in drie delen: Boeing Airplane Company, United Airlines en United Aircraft Corporation, de voorloper van United Technologies Corporation. Naar aanleiding van deze opsplitsing verkocht William Boeing zijn aandeel in het bedrijf.
Kort daarna sloot Boeing Airplane Company een overeenkomst met Pan Am om een commerciële vliegboot te ontwikkelen die in staat was trans-Atlantische vluchten te maken. De eerste vlucht van deze Boeing 314 "Clipper" was in juni 1938. Het was destijds het grootste passagiersvliegtuig ter wereld met een capaciteit van 90 passagiers tijdens dagvluchten en 40 tijdens nachtvluchten. Een jaar later werd het startsein gegeven voor de eerste lijndienst van de Verenigde Staten, via Foynes (de maritieme voorloper van Shannon Airport), naar het Verenigd Koninkrijk. Vele andere routes volgden en Pan Am vloog de 314 Clipper de hele wereld over.
In 1938 kwam de Boeing 307 "Stratoliner" gereed, het eerste toestel ooit met een drukcabine. Het was in staat om op 6.000 m te vliegen boven de meeste weersstoringen.
1940-1949 thumb|Boeing 377 Stratocruiser Tijdens de Tweede Wereldoorlog bouwde Boeing grote aantallen bommenwerpers. Veel medewerkers waren vrouwen van wie de mannen vochten in de oorlog. Begin 1944 was de productie dermate verhoogd dat meer dan 350 toestellen per maand werden gebouwd. Om eventuele aanvallers op de assemblagehallen te misleiden werden deze bedekt met gras en boerderij-items.
Tijdens de jaren van oorlogsvoering werkten de grote vliegtuigfabrikanten samen. De door Boeing ontworpen B-17 Flying Fortress werd ook geassembleerd door Lockheed Aircraft Company en Douglas Aircraft Company, terwijl de B-29 Superfortress in elkaar werd gezet door Bell.
Na de oorlog werden de meeste bestellingen voor bommenwerpers geannuleerd en verloren 70.000 mensen hun baan bij Boeing. Het bedrijf wilde zich herstellen door de productie van een luxueus viermotorig toestel, de Boeing 377 Stratocruiser, een doorontwikkeling van de B-29. De verkopen liepen echter niet zoals verwacht en het bedrijf moest andere bronnen van inkomsten zien aan te boren. Men ging overtollige bommenwerpers verbouwen tot transportvliegtuigen voor troepen en tot tankvliegtuigen.
1950-1959 thumb|Boeing 707 De Koude Oorlog kwam voor het bedrijf als geroepen. Boeing ontwikkelde eind jaren veertig en begin jaren vijftig militaire straalvliegtuigen zoals de B-47 Stratojet, B-52 Stratofortress en de KC-135 Stratotanker. Verder legde men zich toe op totaal andere militaire producten. Een daarvan was een korteafstandsraket die bedoeld was om vijandige toestellen uit de lucht te halen. Boeing was verder actief bij de ontwikkeling van intercontinentale raketten.
In 1954 werd de Boeing 367-80 onthuld, een demonstratietoestel waar later de KC-135 en de Boeing 707 van zijn afgeleid.
In 1958 begon de levering van een nieuw viermotorig toestel, de Boeing 707, geschikt om 150 tot 189 passagiers mee te vervoeren. Het vliegtuig kwam op de markt na de Britse De Havilland Comet, de Franse Sud Aviation Caravelle en de Russische Tupolev Tu-104, die de eerste generatie commerciële straalvliegtuigen vormden. Met de introductie van de 707 kreeg de Verenigde Staten een leidende positie in de markt van passagiers-straalvliegtuigen. Enkele jaren later breidde Boeing de 707-lijn uit met de 720, een versie met een hogere topsnelheid maar een korter bereik. Van de 707 zijn in totaal 1010 exemplaren gebouwd.
1960-1969 thumb|left|Boeing 737-300
In 1960 nam Boeing de Vertol Aircraft Corporation over en doopte deze om tot Boeings Vertol Division. Dit bedrijf produceerde de CH-47 Chinook, een helikopter met twee rotors die zijn eerste vlucht maakte in 1958. Deze helikopter is geschikt voor het vervoeren van zware lasten en wordt nog steeds gemaakt en wereldwijd ingezet. In 1964 begon Vertol ook met de productie van de CH-46 Sea Knight.
In 1963 werd de 727 op de markt gebracht, een driemotorig narrow-bodyvliegtuig voor middellange routes. De 727-100 kon 110 tot 145 passagiers vervoeren, de verlengde versie (727-200) maximaal 189. De 727 werd hoofdzakelijk ingezet binnen Europa en op binnenlandse vluchten in de Verenigde Staten. Toen de productie in 1984 beëindigd werd, waren er 1831 exemplaren gebouwd.
In 1967 introduceerde Boeing een nieuw toestel voor korte en middellange afstanden, de tweemotorige 737. De 737 wordt nog steeds gemaakt en is inmiddels het best verkochte verkeersvliegtuig aller tijden. Verbeteringen zitten met name in een vergrote capaciteit en een groter bereik.
thumb|De 707 en de 747 waren de ruggengraat van menige vloot Boeing begon de jaren zestig met het maken van draagvleugelboten. De schroefaangedreven USS High Point was een experimentele onderzeebootjager. De USS Tucumcari was succesvoller en ondanks het feit dat er slechts één is gebouwd heeft deze dienstgedaan in Vietnam en Europa voordat hij in 1972 uit dienst trad. Zijn innovatieve waterjet en zich volledig onder water bevindende draagvleugels stonden model voor de Pegasus-klasse draagvleugelboten in de jaren tachtig. De Tucumcati en latere klassen werden gebouwd in Renton. Draagvleugelboten worden sinds het eind van de jaren tachtig niet meer gebruikt door de Amerikaanse marine, de Boeing Jetfoils zijn echter nog in bedrijf te vinden in Azië.
1970-1979 In het begin van de jaren zeventig kwam Boeing opnieuw voor een crisis te staan. Het Apollo-programma, waarin Boeing een grote deelnemer was, werd geannuleerd. Een ander probleem was de beslissing van het Amerikaans Congres om in 1971 de financiering van het supersonische 2707-toestel stop te zetten. Dit vliegtuigtype had het antwoord moeten worden op de Brits/Franse Concorde. Het bedrijf moest het personeelsbestand halveren naar ongeveer 40.000.
Boeing hoopte de verliezen op te vangen met de verkopen van commerciële vliegtuigen. Al in 1968 had de roll-out-ceremonie plaatsgevonden voor de Boeing 747 in de gigantische nieuwe fabriek in Everett, Washington. De 747 was de eerste widebody en een revolutionair toestel, dat intercontinentaal kon vliegen en tweeënhalf keer zo veel passagiers kon vervoeren als de in die tijd populaire Boeing 707. De ontwikkeling liep echter vertraging op en de kosten vielen hoger uit dan verwacht. Bovendien vond er een recessie plaats, ook op de luchtvaartmarkt, waardoor Boeing meer dan een jaar geen enkele order kreeg.
In januari 1970 vloog de 747 zijn eerste commerciële vlucht in dienst van Pan Am.