Het Europees kampioenschap voetbal mannen 2016 of UEFA Euro 2016 was de vijftiende editie van het vierjaarlijkse voetbalevenement. Het werd gehouden van 10 juni tot en met 10 juli 2016. Frankrijk was het gastland."Frankrijk organisator EK 2016", NOS.nl, 28 mei 2010. Gearchiveerd op 16 mei 2022. Na de toernooien van 1960 en 1984 was het de derde maal dat dit land gastland was.
Voor het eerst in de geschiedenis namen er 24 landen deel aan het toernooi. Dit was een uitbreiding met acht, waardoor er ook twintig wedstrijden meer gespeeld werden. Er werden zes groepen van vier teams gemaakt. De nummers één en twee uit elke groep en de vier beste nummers drie gingen door naar de achtste finale. Vervolgens werden achtste finales, kwartfinales, halve finales en de finale gespeeld."UEFA approves 24-team EURO from 2016" op UEFA.com d.d. 26 september 2008. Gearchiveerd op 7 mei 2013.
Het toernooi werd uitgebreid zodat ook kleinere landen kunnen deelnemen aan het EK waarvoor de grotere landen zich vrijwel altijd plaatsen. De voormalige kampioenen Nederland, Denemarken en Griekenland slaagden er niet in om zich te kwalificeren. Nederland, dat nog derde werd op het WK van 2014 eindigde als vierde in zijn kwalificatiegroep. Denemarken werd in de barrages uitgeschakeld en Griekenland, nog tot de tweede ronde van het laatste WK doorgedrongen, eindigde als laatste in zijn groep.
Portugal won het toernooi door in de finale Frankrijk met 1-0 te verslaan na verlenging. Éder werd de matchwinner door in de 109e minuut het enige doelpunt van de wedstrijd te maken.
Kandidaatstelling Procedure kandidaatstelling Geïnteresseerde (combinaties van) landen om het toernooi te organiseren konden zich tot 9 maart 2009 aanmelden bij de UEFA. De UEFA had daarbij de mogelijkheid om het aantal kandidaturen terug te brengen tot drie of vier. De geïnteresseerde landen kregen dan de mogelijkheid om hun bidbook op te stellen dat uiterlijk 15 februari 2010 moest zijn ingediend. Vervolgens werden de aanmeldingen door de UEFA geëvalueerd en werden vanaf maart 2010 de kandidaat-landen bezocht. Op 28 mei 2010 werd de keuze gemaakt. De UEFA schrijft voor dat bij een toernooi met 24 deelnemers er negen tot twaalf stadions nodig zijn. Door de strenge eisen die de UEFA stelt komen alleen de grote landen in aanmerking voor de organisatie door één land of een combinatie van twee of maximaal drie"2016 bidding begins" op UEFA.com d.d. 17 december 2008 kleinere landen, zoals dat eerder is gebeurd met het EK 2000, het EK 2008 en het EK 2012.
Kandidaten
Drie landen hebben in maart 2009 een individuele kandidatuur ingediend en twee landen een gezamenlijke."Four bids received for UEFA EURO 2016", persbericht UEFA, d.d. 10 maart 2009. Gearchiveerd op 20 oktober 2022. Frankrijk, Italië, Turkije individueel en Noorwegen en Zweden gezamenlijk. De verantwoordelijke ministers van Noorwegen en Zweden wilden geen overheidsgeld beschikbaar stellen."EURO 2016 niet in Scandinavië", De Gelderlander, 9 december 2009 De kandidatuur werd stopgezet. De UEFA meldde in februari 2010 dat Frankrijk, Italië en Turkije hun bidbook hadden ingediend." EURO 2016 bids presented to UEFA", UEFA.com, 15 februari 2010 Eerder overwogen Schotland, eventueel samen met Wales, Ierland en Noord-Ierland, Griekenland, Rusland en de combinatie van Roemenië en Bulgarije om zich kandidaat te stellen, maar deze landen hebben dit uiteindelijk niet gedaan.
Stemrondes De dertien stemgerechtigde leden van het uitvoerend comité van de UEFA bepaalden via een stemming het organiserend land. De stemming bestond uit twee ronden. In de eerste ronde moest elk lid de landen op voorkeursvolgorde plaatsen. Het voorkeursland kreeg 5 punten, de nummer twee 2 punten en de nummer drie één punt. Het land met het laagst aantal punten zou afvallen; dit bleek Italië te zijn. In de tweede ronde moest elk lid het land van voorkeur aangeven. Het land met de meeste stemmen zou winnen; dit bleek Frankrijk te zijn.
Nr.LandStemmenEerdere EK's georganiseerdAantal speellocatiesRonde 1Ronde 2"France to host UEFA EURO 2016", persbericht UEFA, 28 mei 2010. Gearchiveerd op 19 mei 2022. 1. 43 7 1960 en 1984 12 speelsteden2. 38 6 N.v.t. 12 speelsteden3. 23 - 1968 en 1980 12 speelsteden
Speelsteden De Franse voetbalbond wees in november 2009 twaalf speelsteden aan: Saint-Denis, Marseille, Lyon, Villeneuve-d'Ascq, Parijs, Lens, Saint-Étienne, Toulouse, Bordeaux, Straatsburg, Nice en Nancy. Dit werd later teruggebracht tot negen speelsteden (Straatsburg, Saint-Étienne en Toulouse vielen af). In juni 2011 werden Saint-Étienne en Toulouse weer toegevoegd aan de lijst, zodat het totale aantal speelsteden nu op elf kwam. In december 2011 besloot Nancy af te zien van het EK, omdat de renovatie van het stadion niet doorging.
Saint-Denis Marseille Lyon Parijs Stade de FranceCapaciteit: 81.338 Stade VélodromeCapaciteit: 67.000 Parc Olympique LyonnaisCapaciteit: 61.556 Parc des PrincesCapaciteit: 51.000 180px 180px 180px 180px Villeneuve-d'Ascq(Lille Métropole) Lens Grand Stade Lille MétropoleCapaciteit: 50.186 Stade Bollaert-Delelis Capaciteit: 45.000 150px 150px Bordeaux Saint-Étienne Toulouse Nice Nouveau Stade BordeauxCapaciteit: 42.566 Stade Geoffroy-GuichardCapaciteit: 42.000 Stadium MunicipalCapaciteit: 36.550 Allianz RivieraCapaciteit: 35.624 180px 150px 250px 150px
Extra voorzorgsmaatregelen en incidenten In Frankrijk geldt tot op heden de noodtoestand die werd uitgeroepen daags na de aanslagen in Parijs van november 2015, waarbij het Stade de France een van de doelwitten was. In de aanloop naar het EK 2016 zijn allerlei extra beveiligingsmaatregelen getroffen om mogelijke nieuwe terreuraanslagen te voorkomen. Begin juni had Frankrijk 90.000 man ingezet ter beveiliging van het toernooi.
In mei werd bij de Pools-Oekraïense grens een Fransman aangehouden die een grote hoeveelheid wapens en springstof bij zich had. Volgens berichten van de Oekraïense veiligheidsdienst zou hij van plan zijn geweest om tijdens het EK 15 aanslagen te plegen.
Lied De Franse dj en producer David Guetta en de Zweedse zangeres Zara Larsson schreven samen het officiële EK-lied genaamd This One's For You.
Selecties
Kwalificatie
Loting De kwalificatiegroepen werden geloot op 23 februari 2014 in Nice.
Procedure De groepen werden dusdanig samengesteld dat de sterkste landen niet bij elkaar in de groep zouden komen en dat de groepen een vergelijkbare sterkte hadden. Hiertoe werden de landen ingedeeld in zes potten. Pot 1 was de sterkste pot, met daarin de landen met de hoogste coëfficiënten en geleid door de titelhouder. De coëfficiënten waren gebaseerd op de resultaten in de kwalificatie voor het WK 2014 en de kwalificatie en eindronde van het EK 2012 en het WK 2010. Uit elke pot werd een land in een andere groep geloot. Landen die in dezelfde pot waren ingedeeld, konden dus niet tegen elkaar spelen. Landen waarvan de thuismarkten de grootste bijdrage hadden geleverd aan de opbrengst voor het kwalificatietoernooi werden in een groep van zes landen geplaatst. "Regulations of the UEFA European Football Championship, 2014–16 competition", UEFA.com, 12 december 2013 Dit waren Engeland, Duitsland, Italië, Spanje en Nederland. Om politieke reden konden Armenië en Azerbeidzjan niet bij elkaar in de groep komen. Dat gold ook voor Spanje en Gibraltar."EURO qualifying draw information", UEFA.com, 18 februari 2014
Potindeling en speelschema De UEFA maakte de potindeling eind januari 2014 bekend. "Pots announced for EURO qualifying draw", UEFA.com, 24 januari 2014. Gearchiveerd op 15 november 2015. Direct na de loting maakte de UEFA het speelschema bekend.Speelschema, UEFA, 23 februari 2014. Gearchiveerd op 23 juni 2023. Tot dan toe was het gebruikelijk dat de landen uit de groep onderling het schema opstelden. Frankrijk werd achteraf toegevoegd aan de groep met vijf landen. De wedstrijden van de Franse ploeg zouden evenwel vriendschappelijk zijn, en niet meegerekend worden in het klassement. Pot 1 (groepshoofden) Pot 2 Pot 3 Pot 4 Pot 5 Pot 6
Gekwalificeerde landen Land Gekwalificeerd alsKwalificatiedatum Eerdere deelnames aan EK Winnaar van EK Gastland 20 mei 2010 (8) 1960, 1984, 1992, 1996, 2000, 2004, 2008, 2012 (2) 1984, 2000 1e Groep E 5 september 2015 (8) 1968, 1980, 1988, 1992, 1996, 2000, 2004, 2012 (0) 1e Groep A 6 september 2015(5) 1996, 2000, 2004, 2008, 2012(0) 2e Groep A 6 september 2015(0)(0) 1e Groep G 8 september 2015(1) 2008 (0) 1e Groep I 8 oktober 2015(6) 1984, 1996, 2000, 2004, 2008, 2012 (0) 1e Groep F 8 oktober 2015(0)(0) 1e Groep C 9 oktober 2015(9) 1964, 1980, 1984, 1988, 1996, 2000, 2004,2008, 2012 (3) 1964, 2008, 2012 2e Groep E 9 oktober 2015(3) 1996, 2004, 2008(0) 1e Groep H 10 oktober 2015(8) 1968, 1980, 1988, 1996, 2000, 2004, 2008, 2012(1) 1968 1e Groep B 10 oktober 2015(4) 1972, 1980, 1984, 2000(0) 2e Groep B 10 oktober 2015(0)(0) 2e Groep I 11 oktober 2015(0)(0) 2e Groep F 11 oktober 2015(4) 1984, 1996, 2000, 2008 (0) 1e Groep D 11 oktober 2015(11) 1972, 1976, 1980, 1984, 1988, 1992, 1996, 2000, 2004, 2008, 2012 (3) 1972, 1980, 1996 2e Groep D 11 oktober 2015(2) 2008, 2012 (0) 2e Groep G 12 oktober 2015(4) 1996, 2004, 2008, 2012 (0) 2e Groep C 12 oktober 2015(0)(0) 2e Groep H 13 oktober 2015(4) 1996, 2004, 2008, 2012 (0) Beste derde 13 oktober 2015(3) 1996, 2000, 2008(0) Play-offs 15 november 2015(2) 1964, 1972(0) Play-offs 16 november 2015(2) 1988, 2012(0) Play-offs 17 november 2015(5) 1992, 2000, 2004, 2008, 2012(0) Play-offs 17 november 2015(1) 2012(0)
Scheidsrechters De UEFA maakte de geselecteerde scheidsrechters bekend op 15 december 2015. Björn Kuipers is de enige Nederlander. Land Scheidsrechter Assistent-scheidsrechters Extra assistent-scheidsrechters Engeland Martin Atkinson Michael MullarkeyStephen ChildGary Beswick (stand-by) Michael OliverCraig Pawson Duitsland Felix Brych Mark BorschStefan LuppMarco Achmüller (stand-by) Bastian DankertMarco Fritz Turkije Cüneyt Çakır Bahattin DuranTarık OngunMustafa Emre Eyisoy (stand-by) Hüseyin GöçekBarış Şimşek Engeland Mark Clattenburg Simon BeckJake CollinStuart Burt (stand-by) Anthony TaylorAndre Marriner Schotland William Collum Damien MacGraithFrancis ConnorDouglas Ross (stand-by) Robert MaddenJohn Beaton Zweden Jonas Eriksson Mathias KlaseniusDaniel WarnmarkMehmet Culum (stand-by) Stefan JohannessonMarkus Strömbergsson Roemenië Ovidiu Haţegan Octavian ŞovreSebastian Eugen GheorgheRadu Adrian Stefan Ghinguleac (stand-by) Alexandru TudorSebastian Colțescu Rusland Sergej Karasjov Anton AveryanovTikhon KaluginNikolai Golubev Sergej LapotsjkinSergej Ivanov Hongarije Viktor Kassai György RingVencel TothIstvan Albert (stand-by) Tamás BognárÁdám Farkas Tsjechië Pavel Královec Roman SlyškoMartin WilczekTomáš Mokrusch (stand-by) Petr ArdeleánuMichal Paták Nederland Björn Kuipers Sander van RoekelErwin ZeinstraMario Diks (stand-by) Pol van BoekelRichard Liesveld Polen Szymon Marciniak Paweł SokolnickiTomasz ListkiewicRadosław Siejka (stand-by) Paweł RaczkowskiTomasz Musiał Servië Milorad Mažić Milovan RistićDalibor ĐurđevićNemanja Petrović (stand-by) Danilo GrujićNenad Đokić Noorwegen Svein Oddvar Moen Kim Tomas HaglundFrank AndasSven Erik Midthjell (stand-by) Ken Henry JohnsenSvein-Erik Edvartsen Italië Nicola Rizzoli Elenito Di LiberatoreMauro TonoliniGianluca Cariolato (stand-by) Luca BantiAntonio Damato Daniele Orsato Slovenië Damir Skomina Jure PraprotnikRobert VukanBojan Ul (stand-by) Matej JugSlavko Vinčić Frankrijk Clément Turpin Frédéric CanoNicolas DanosCyri Gringore (stand-by) Benoît BastienFredy Fautrel Spanje Carlos Velasco Carballo Roberto Alonso FernándezJuan Carlos Yuste JiménezRaúl Cabañero Martínez (stand-by) Jesús Gil ManzanoCarlos del Cerro Grande