Schorpioenvissen (Scorpaenidae) zijn een familie van overwegend zeevissen met giftige stekels. Bekende geslachten zijn Scorpaena en Pterois (koraalduivel). Vooral de koraalduivel is zeer geliefd als aquariumvis.
Kenmerken De schorpioenvis heeft een grote kop met grote bek. Hun tekening is gevlekt en kleurig. De rugvin heeft 11 tot 17 stekels, de borstvinnen zijn goed ontwikkeld met 11 tot 25 stralen. De doornen van de rug-, buik- en aarsvinnen hebben gifklieren aan de basis. Een steek van de giftige vinstralen in de rugvin is pijnlijk, en kan bij sommige soorten gevaarlijk zijn voor de mens. Het gif van schorpioenvissen is thermolabiel, dat wil zeggen dat de werking van het gif verdwijnt bij hogere temperaturen. Anthony Ledet, L'élégante rascasse volante, Plongez!, 37, 2022, pp. 20-21
Leefwijze De meest soorten zijn solitaire bodembewoners en voeden zich met kleine vissen en kreeftachtigen. Soms gebruiken zij het gif van hun vinstralen om hun slachtoffers te verlammen alvorens deze te verzwelgen.
Verspreiding en leefgebied Schorpioenvissen komen veel voor in subtropische en tropische wateren, maar vooral in de Indische en Stille Oceaan. De familie kent vele geslachten en honderden soorten.
Taxonomie Over de taxonomie van de familie bestaat nog geen overeenstemming. Zo deelt FishBase deze familie onder in 3 onderfamilies, 25 geslachten en 200 soorten, terwijl Fishes of the World de familie onderverdeeld in 10 onderfamilies 72 geslachten en 388 soorten. Fishbase plaatst enkele soorten in de vissenfamilie Sebastidae.
Taxonomie volgens FishBase FishBase verdeelt de familie onder in drie onderfamilies, 25 geslachten en 200 soorten. De volgende geslachten worden hier onderscheiden:Mikko's Phylogeny Archive Onderfamilie: Scorpaeninae Hoplosebastes Iracundus Idiastion Neomerinthe Parascorpaena Phenacoscorpius Pogonoscorpius Pontinus Pteroidichthys Pteropelor Rhinopias Scorpaena Scorpaenodes Scorpaenopsis Sebastapistes Taenianotus Thysanichthys Onderfamilie: Sebastolobinae Adelosebastes Sebastolobus Trachyscorpia Onderfamilie: Pteroinae Brachypterois Dentrochirus Ebosia Parapterois Pterois
Taxonomie volgens Fishes of the World Volgens Fishes of the WorldOnderfamilies volgens Systematiek van de levende vissoorten is de familie onderverdeeld in tien onderfamilies en 388 soorten in de volgende geslachten: Onderfamilie: Scorpaeninae Hipposcorpaena Phenacoscorpius Scorpaena Thysanichthys Hoplosebastes Pogonoscorpius Scorpaenodes Ursinoscorpaenopsis Idiastion Pontinus Scorpaenopsella Iracundus Pteroidichthys Scorpaenopsis Neomerinthe Pteropelor Sebastapistes Parascorpaena Rhinopias Taenianotus Onderfamilie: Pteroinae Brachypterois Ebosia Pterois Dendrochirus Parapterois Pteropterus Onderfamilie: Sebastinae Helicolenus Hozukius Sebastes Sebastodes Sebastiscus Adelosebastes Sebastolobus Trachyscorpia Onderfamilie: Setarchinae Ectreposebastes Lioscorpius Setarches Onderfamilie: Neosebastinae Maxillicosta Neosebastes Onderfamilie: Apistinae Apistops Apistus Cheroscorpaena Onderfamilie: Tetraroginae Ablabys Gymnapistes Notesthes Snyderina Centropogon Hypodytes Ocosia Tetraroge Coccotropsis Liocranium Paracentropogon Vespicula Cottapistus Neocentropogon Pseudovespicula Glyptauchen Neovespicula Richardsonichthys Onderfamilie: Minoinae Minous Onderfamilie: Choridactylinae Choridactylus Inimicus Onderfamilie: Synanceiinae Dampierosa Leptosynanceia Trachicephalus Erosa Synanceia Onderfamilie: Plectrogeninae Plectrogenium Onderfamilie: Sebastolobinae Adelosebastes Sebastolobus Trachyscorpia
Externe link Scorpaenidae volgens Fishbase