De watertoren in Haamstede, in de Nederlandse provincie Zeeland, is gebouwd in 1946.
De watertoren heeft een hoogte van slechts 12 meter, maar staat op een hoog natuurlijk punt. Het reservoir is van het uitzichtplatform verwijderd.
Geschiedenis De toren houdt verband met de ontwikkeling van de openbare drinkwatervoorziening op Schouwen-Duiveland. Reeds in 1920 werd besloten tot de oprichting van de N.V. Waterleiding Maatschappij Schouwen-Duiveland. Op 3 juni 1930 werd het nieuwe waterleidingnet officieel in gebruik genomen. Het pompstation De Blinkert in de duinen leverde voortaan schoon drinkwater aan het gehele eiland.
Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd de watertoren van Zierikzee door de Duitse bezetter opgeblazen. Om het watersysteem te moderniseren werd in 1946 of 1947 begonnen met de bouw van een nieuw reservoircomplex in de duinen nabij Haamstede. Boven dit ondergrondse schoonwaterreservoir verrees een hoge toren (hoogste punt 36 meter boven NAP), die in 1948 in gebruik werd genomen.
Technische functie Ondanks zijn naam was de toren geen traditionele watertoren met een hooggelegen waterreservoir. De betonnen kern fungeerde als een zogenaamde standpijp, een verticale expansiebuis die drukverschillen in het transportnet van de waterleiding opving. Het eigenlijke waterreservoir bevond zich ondergronds onder de toren. Hierdoor combineerde het complex opslag en drukregeling in één constructie.
Uitkijktoren Naast zijn technische functie groeide de toren uit tot een toeristische attractie. Bezoekers konden het uitzichtplatform beklimmen en hadden vanaf de top een weids uitzicht over de duinen, bossen, de Noordzee en grote delen van Schouwen-Duiveland. Naarmate de omliggende boswachterij verder groeide, bleef de toren een markant element in het landschap.
Halverwege de jaren zestig werd bovenop de toren bovendien een brandwachtpost ingericht. Van hieruit werd toezicht gehouden op de uitgestrekte bossen van Westerschouwen. Deze functie bleef bestaan tot 1984, waarna de brandbewaking werd verplaatst naar de vuurtoren van Nieuw-Haamstede.
Verval en behoud In 1986 werd geconstateerd dat de toren te kampen had met ernstige betonrot. Ook de trapconstructie en de leuningen verkeerden in slechte staat, waarna het bouwwerk uit veiligheidsoverwegingen voor publiek werd gesloten. De toenmalige eigenaar, de waterleidingmaatschappij, zag geen toekomst meer in de toren omdat de technische functie door moderne installaties grotendeels was vervallen.
Het gemeentebestuur van Westerschouwen wilde de toren echter behouden vanwege zijn landschappelijke en recreatieve waarde. Uiteindelijk werd het bouwwerk voor het symbolische bedrag van één gulden aan de gemeente overgedragen. Na restauratiewerkzaamheden werd de toren in 1989 opnieuw geopend. In 2000 volgde een nieuwe restauratie van onder meer de trap, leuningen en het uitzichtplatform.
Externe link Foto van de watertoren in Haamstede
Haamstede Categorie:Bouwwerk in Schouwen-Duiveland