Jorge Mario Pedro Vargas Llosa (Arequipa, 28 maart 1936 – Lima, 13 april 2025) was een Peruviaans schrijver. In 1993 verkreeg hij ook de Spaanse nationaliteit.Koninklijk besluit 1083/1993, van 2 juli 1993 Hij werd beschouwd als een van de meest vooraanstaande denkers en schrijvers van Latijns-Amerika. Hij kreeg de Nobelprijs voor Literatuur in 2010.
Leven Vargas Llosa werd geboren in de afgelegen, zuidelijke stad Arequipa in het gezin van Ernesto Vargas Maldonado en Dora Llosa Ureta, die op het ogenblik van zijn geboorte reeds van elkaar waren gescheiden. Hij ontmoette zijn vader voor het eerst op 10-jarige leeftijd. Vader Vargas wilde hem liever naar een militaire academie sturen, maar de zoon koos voor een opleiding in de literatuur en rechten aan de Nationale Universiteit van San Marcos in de hoofdstad Lima. Tijdens zijn studies ging hij reeds aan de slag als journalist.
In 1959 verhuisde hij naar Parijs om zijn droom van schrijverschap te realiseren. Hij schreef er zijn eerste roman De Stad en de Honden. De volgende dertig jaar woonde hij afwisselend in Peru en in Europa.
Hij speelde ook een politieke rol. Sinds 1989 voerde Vargas Llosa de vrijheidsbeweging Movimiento Libertad aan. In dat jaar deed hij in de coalitie Democratisch Front (Fredemo) mee aan de gemeentelijke verkiezingen. In 1990 was hij als aanvoerder van deze alliantie kandidaat bij de presidentsverkiezingen, met een sterk liberaal programma. Nadat hij de eerste ronde van de verkiezingen won, verloor hij onverwacht van Alberto Fujimori in de tweede ronde.
In 1994 ontving Vargas Llosa de Cervantesprijs, de belangrijkste literaire prijs in de Spaanstalige wereld. Daarnaast werd hem 43 maal de titel van doctor honoris causa verleend door de meeste bekende universiteiten bijna overal ter wereld, maar niet in Afrika, Azië, Nederland en Scandinavië. In 2010 werd Vargas Llosa de Nobelprijs voor Literatuur toegekend.Nobelprijs voor de literatuur naar Vargas Llosa, 7 oktober 2010. In 2023 werd hij opgenomen in de Académie française, hoewel hij steeds in het Spaans heeft geschreven.
Vargas Llosa overleed op 13 april 2025 op 89-jarige leeftijd.Muere Mario Vargas Llosa, gigante de las letras universales
Werk Vargas Llosa schreef maatschappelijk betrokken romans in een vernieuwende stijl. Het leven wordt beschreven als een nooit aflatende strijd om het bestaan. In het werk van de Peruaan spelen vaak gewelddadige figuren een rol, met name militairen. Tot zijn bekendste romans behoren De Stad en de Honden (1963), een schildering van het leven op een kadettenschool in de jaren 1950, en het meer complexe Het Groene Huis (1965), een 'totale' roman vol boeiende en bonte verhalen met merkwaardige trieste en komisch handelende personen. Hierin wordt op verschillende niveaus een samenleving vol geweld beschreven. Later beoefende hij ook het genre van de literaire misdaadroman. In het autobiografische boek De vis in het water deed Vargas Llosa verslag van zijn politiek avontuur. Tevens schreef hij toneelstukken en essays en was hij journalist en literair criticus.
Vertalingen in het Nederlands De jonge honden van Miraflores (roman, 1959; vert. Michiel Tjebbes) (Spaans: Los jefes y los cachorros) De stad en de honden (roman, 1963; vert. J.G. Rijkmans) (Spaans: La ciudad y los perros; bekroond met de Premio Biblioteca Breve) Het groene huis (roman, 1966; vert. Mariolein Sabarte Belacortu) (Spaans: La casa verde) Gesprek in De Kathedraal (roman, 1969; vert. Aline Glastra van Loon) (Spaans: Conversación en La Catedral) De geheime geschiedenis van een roman (essay over Het groene huis, 1971; vert. Jan Lechner) (Spaans: Historia secreta de una novela) Pantaleón (roman, 1973; vert. Michiel Tjebbes) (Spaans: Pantaleón y las visitadoras) De eeuwigdurende orgie. Over Flaubert en Emma Bovary (essays, 1975; vert. Arie van der Wal) (Spaans: La orgía perpetua: Flaubert y "Madame Bovary") Het groene huis, roman (1976; Mariolein Sabarte Belacortu) (Spaans: La casa verde) Tante Julia en meneer de schrijver (roman, 1977; vert. Mariolein Sabarte Belacortu) (Spaans: La tía Julia y el escribidor) De oorlog van het einde van de wereld (roman, 1981; vert. Mariolein Sabarte Belacortu) (Spaans: La guerra del fin del mundo) De cultuur van de vrijheid en andere essays (1983; vert. Mieke Westra en Mariolein Sabarte Belacortu (Spaans: Contra viento y marea) De geschiedenis van Alejandro Mayta/Het verhaal van Mayta (roman, 1984; vert. Mieke Westra) (Spaans: Historia de Mayta) Wie heeft Palomino Molero vermoord? (roman, 1986; vert. Mieke Westra) (Spaans: ¿Quién mató a Palomino Molero?) Het woord van de verteller (roman, 1987; vert. Mariolein Sabarte Belacortu) (Spaans: El hablador) Gesprek in de kathedraal, roman (1987, vert. Aline Glastra van Loon) (Spaans: Conversación en la catedral) Lof van de stiefmoeder (erotische roman, 1988; vert. Arie van der Wal) (Spaans: Elogio de la madrastra) Een manier om ongeluk te bestrijden (literaire autobiografie en analyse van zes romans, 1990; vert. [uit het Engels] M. Dijkstra) (Spaans: La verdad de las mentiras) De geesten van de Andes (roman, 1993; vert. Mieke Westra) (Spaans:Lituma en los Andes) De vis in het water (autobiografie, 1993; vert. Aline Glastra van Loon) (Spaans: El pez en el agua) Het feest van de Bok (roman over de dictatuur van Rafael Trujillo in de Dominicaanse Republiek, 1996; vert. Arie van der Wal) (Spaans: La Fiesta del Chivo) Geheime notities van don Rigoberto (erotische roman, 1997; vert. Arie van der Wal) (Spaans: Los cuadernos de don Rigoberto) Aan een jonge romanschrijver. Brieven over de kunst van de roman (essays, 1997; vert. Francine Mendelaar) (Spaans:Cartas a un joven novelista) De eeuwigdurende orgie, Flaubert en Emma Bovary (roman, 1998; vert. Arie van der Wal) (Spaans: La orgía perpetua, Flaubert y 'Madame Bovary''') De taal van de hartstocht (essays, 2001; vert. Aline Glastra van Loon) (Spaans: El lenguaje de la pasión) Het paradijs om de hoek (roman, 2003; vert. Mariolein Sabarte Belacortu) (Spaans: El paraíso en la otra esquina) Dagboek Irak (gebundelde artikels, co-auteur: Morgana Vargas Llosa, 2003; vert. Mariolein Sabarte Belacortu en Mieke Westra) (Spaans: Diario de Irak) Mijn Latijns-Amerika (essays, 2005; vert. Marga Greuter en Margriet Muris) (Spaans: Diccionario del amante de América Latina) Het ongrijpbare meisje (roman, 2006; vert. Aline Glastra van Loon en Arie van der Wal) (Spaans: Travesuras de la niña mala) De droom van de Ier (roman over de strijd van Roger Casement, 2010; vert. Aline Glastra van Loon) (Spaans: El sueño del Celta) De bescheiden held (roman, 2013; vert. Mariolein Sabarte Belacortu) (Spaans: El heroe discreto) De verdwenen cultuur = The culture that was, Nexus-lezing 2013 (lezing, 2013; vert. uit het Engels Arie van der Wal) Voor uw liefde (roman, 2017; vert. Arie van der Wal) (Spaans: Cinco esquinas) Bittere tijden (roman, 2019; vert. Eugenie Schoolderman en Arie van der Wal) (Spaans: “Tiempos recios”) Ik draag mijn stilte op aan jou'' (roman, 2023; vert. Mariolein Sabarte Belacortu) (Spaans: “Le dedico mi silencio”)
Eredoctoraten Florida International University, Miami, VS Universiteit van Boston, VS Universiteit van Genève, Zwitserland Dowling College, New York, VS Universidad Francisco Marroquín, Guatemala Universiteit van Georgetown, Washington DC, VS Yale-universiteit, New Haven, VS Universiteit van Rennes II, Frankrijk Universiteit van Murcia, Spanje Universiteit van Valladolid, Spanje Nationale Universiteit van San Marcos, Peru Universiteit van Lima, Peru Universidad Nacional de San Agustín, Peru Ben-Gurion Universiteit van de Negev, Beër Sjeva, Israël University College London, Groot-Brittannië Harvard-universiteit, Cambridge, VS Universiteit van Rome Tor Vergata, Italië Universiteit van Pau en Pays de l'Adour, Frankrijk Nationale Universiteit San Antonio Abad del Cuzco, Peru Universiteit van Frans-Polynesië, Papeete, Tahiti La Trobe University Melbourne, Australia Skidmore College, Saratoga Springfields, VS Nationale Universiteit van Piura, Peru Universidad Nacional Pedro Ruiz Gallo, Chiclayo, Peru Katholieke Universiteit Leuven, België Universidad Nacional de Ingeniería, Lima, Peru Universiteit van Oxford, Groot-Brittannië Universidad Pedagógica Nacional Francisco Morazán, Tegucigalpa, Honduras Universidad Católica Santa María, Arequipa, Peru La Universidad Ricardo Palma, Lima, Peru Universiteit van Parijs, Parijs Humboldtuniversiteit, Berlijn Autonome Universiteit van San Luis de Potosí, Mexico Europese Universiteit van Madrid, Spanje Universiteit van Puerto Rico, Arecibo Universiteit van Málaga, Spanje Universiteit van La Rioja, Spanje Université de Reims Champagne-Ardenne, Frankrijk Universiteit van Alicante, Spanje Universidad Simón Bolívar, Caracas, Venezuela Pontificia Universidad Católica del Perú Universidad Inca Garcilaso de la Vega, Lima, Peru Universiteit van Granada, Spanje
Externe link Officiële website
Categorie:Peruviaans journalist Categorie:Peruviaans politicus Categorie:Peruviaans schrijver Categorie:Spaans schrijver Categorie:Winnaar van de Nobelprijs voor Literatuur Categorie:Essayist Categorie:Literatuurcriticus Categorie:Romanschrijver Categorie:Toneelschrijver Categorie:Lid van de Académie française