Kleine maagdenpalm (Vinca minor) is een plantensoort uit de maagdenpalmfamilie (Apocynaceae). Het is een van de twee maagdenpalmsoorten die in België en Nederland voorkomen. De soort komt van oorsprong uit het Middellandse Zeegebied.
In de Nederlandse natuurgebieden is de plant vrij zeldzaam maar ontsnapt veel uit tuinen of verspreidt zich via tuinafval. Zij komt in België algemeen voor. De bakermat van de twee soorten maagdenpalm ligt in mediterrane streken. De soort wordt in de Angelsaksische landen de 'lesser' - of 'common periwinkle' genoemd. In Duitsland wordt de plant 'Kleines Immergrün' genoemd.
Determinatie Kleine maagdenpalm is een groenblijvende halfstruik die een hoogte kan bereiken van 15–30 cm. De eironde tot elliptische bladeren zijn slechts 3–4 cm lang, in tegenstelling tot de 8 cm lange bladeren van grote maagdenpalm. Ook de bloemen zijn kleiner (2,5–3 cm tegen 5–6 cm) en de plant is minder hoog. Kleine maagdenpalm groeit met uitlopers, die tot 0,5 m lang kunnen worden. De bladrand is glad, terwijl grote maagdenpalm een behaarde bladrand heeft.
Ecologie Kleine maagdenpalm groeit vooral op humeuze, meso-eutrofe, ietwat vochthoudende bodems. Ze geeft de voorkeur aan standplaatsen in de halfschaduw.
Syntaxonomie In de syntaxonomie staat kleine maagdenpalm te boek als kensoort voor het eiken-haagbeukenbos (Stellario-Carpinetum).
Verspreiding Kleine maagdenpalm komt in het wild nog maar op enkele plaatsen in de Lage Landen voor. Het is echter een veel gekweekte tuinplant. In Nederland is de plant vanaf 1 januari 2017 niet meer wettelijk beschermd.
200px|none|thumb|Vorm met witte bloemen
Toepassingen Kleine maagdenpalm bevat giftige alkaloïden waarvan vincamine het grootste deel uitmaakt. In de reguliere geneeskunde zijn er geen andere toepassingen. In de kruidengeneeskunde wordt zij wel aanbevolen bij een breed assortiment van ziekten als suikerziekte, hoge bloeddruk, verkoudheid, oogirritaties, aderverkalkingGenezende planten - Bruno Vonarburg, Artis-Historia Uitgaven, Brussel, p.33 en infecties. In traditionele Surinaamse medicijnen wordt de plant gebruikt tegen malaria en om de menstruatie te verlichten. Bewijs voor werkzaamheid in deze toepassingen ontbreekt. Gebruik lijkt gezien de grote giftigheid ook niet raadzaam.
Beschermd De kleine maagdenpalm is een stinsenplant (stins = steenhuis). Stinsenplanten zijn planten die van elders zijn ingevoerd vanaf de Middeleeuwen tot het midden van de twintigste eeuw en nu in het wild in Nederland voorkomen.
De plant is in Nederland niet meer beschermd maar staat op de Nederlandse rode lijst 2012 als algemeen en gelijk of licht toegenomen en staat ook in België op de rode lijst.
Kleine maagdenpalm Kleine maagdenpalm Kleine maagdenpalm Kleine maagdenpalm