De Europese kampioenschappen schaatsen 2009 werden op 9, 10 en 11 januari 2009 gereden in Thialf te Heerenveen. Titelverdedigers waren de Europees kampioenen van 2008 in Kolomna, de Nederlanders Sven Kramer en Ireen Wüst.
Na de eerste dag stond Kramer riant aan de leiding door een slechte eerste bocht op de 500 meter van zijn grootste rivaal Håvard Bøkko en de diskwalificatie op de 5000 meter van de andere grote concurrent Enrico Fabris die met zijn schaats de baanmarkering in een bocht overschreed. Op de tweede dag versterkte Kramer zijn koppositie door de 1500 meter te winnen met een minieme voorsprong op de specialisten Jevgeni Lalenkov en Fabris. Bij de vrouwen nestelde de Duitse Claudia Pechstein zich stevig aan kop met een tweede plaats op de 500 meter en een eerste plaats op de 3000 meter. Alleen haar landgenote Daniela Anschütz en regerend wereldkampioene Paulien van Deutekom konden enigszins in haar kielzog blijven. Op de derde dag won Kramer de 10.000 meter, waardoor hij voor de derde maal op rij Europees kampioen werd. Bøkko verwees op de slotafstand Wouter Olde Heuvel naar de derde plaats. Bij de dames won Anschütz de 1500 meter en liep daardoor iets in op Pechstein maar die stelde op de 5000 meter in een onderling duel met Anschütz de titel veilig.
Ook stond dit kampioenschap in het teken van het afscheid van Nederlands succesvolste allrounder aller tijden: Rintje Ritsma. Op de tweede dag van het toernooi, 10 januari, werd er na afloop van het schaatsprogramma stilgestaan bij zijn afscheid. Oud-schaatser Jochem Uytdehaage maakte onder meer bekend dat er in Thialf een speciale "Hall of Fame" komt waar Ritsma de eerste schaatser wordt die daar een bronzen beeld krijgt.
Programma vrijdag 9 januari zaterdag 10 januari zondag 11 januari 500 meter mannen5000 meter mannen 500 meter vrouwen1500 meter mannen3000 meter vrouwen 1500 meter vrouwen10.000 meter mannen5000 meter vrouwen
Vrouwen Deelname De vrouwen streden voor de 34e keer om de Europese titel. Ze deden dit voor de zeventiende keer in Nederland en voor de vijftiende keer in Heerenveen. Achtentwintig deelneemsters (een evenaring van de recorddeelname uit 1971, 1983, 1987 en 1990) uit dertien landen namen aan dit kampioenschap deel. Alle dertien landen, Duitsland (4), Nederland (4), Noorwegen (3), Polen (2), Roemenië (2), Rusland (2), Tsjechië (2), Wit-Rusland (2), Zweden (2), Denemarken (1), Hongarije (1), Oekraïne (1) en Oostenrijk (1), waren ook vertegenwoordigd op het EK in 2008. Zeven vrouwen maakten hun EK debuut.
Bij haar zeventiende deelname aan een Europees kampioenschap, hetgeen geen enkele vrouw voor haar deed, werd Claudia Pechstein voor de derde keer Europees kampioene, in 1998 en 2006 won ze de titel ook. Het was voor haar de tiende keer dat ze op het eindpodium plaats nam. Haar landgenote Daniela Anschütz op plaats twee nam voor de tweede keer op dit podium plaats. De Europees kampioene van 2007, de Tsjechische Martina Sáblíková completeerde het erepodium, net als in 2008, op plaats drie, zij stond hier voor de derde keer.
Het kwartet Nederlandse deelneemsters eindigden in de vier aansluitende posities achter het trio op het erepodium. Paulien van Deutekom werd vierde, Renate Groenewold vijfde, Ireen Wüst zesde en debutante Elma de Vries zevende.
Afstandmedailles Van de Nederlandse deelneemsters won alleen Paulien van Deutekom op dit kampioenschap afstandmedailles, zij bracht haar totaal tot zes stuks middels brons op de 1500 en 3000 meter.
Europees kampioene Claudia Pechstein won dit jaar vier afstandmedailles en bracht haar totaal op dit kampioenschap tot 34 medailles (8-16-10). Alleen Gunda Niemann-Kleemann met vierenveertig afstandmedailles (28-10-6) won er meer. De nummer twee in het eindklassement, Daniela Anschütz, won ook vier afstandmedailles. Ze won goud op de 1500, zilver op de 3000 en brons op de 500 en 5000 meter.
De Tsjechische Martina Sáblíková won de gouden medaille 5000 meter, en bracht daarmee haar totaalscore aan afstandmedailles tot zeven stuks.
De Russische Alla Sjabanova won met de gouden medaille op de 500 meter haar eerste medaille. 500 meter Rang Schaatser Land Tijd Alla Sjabanova 39,58 Claudia Pechstein 39,74 Daniela Anschütz 40,00 4 Paulien van Deutekom 40,04 5 Jekaterina Abramova 40,18 6 Ireen Wüst 40,19 7 Hege Bøkko 40,42 8 Elma de Vries 40,47 9 Anna Badajeva 40,61 10 Renate Groenewold 40,733000 meter Rang Schaatser Land Tijd Claudia Pechstein 4.04,41 Daniela Anschütz 4.04,97 Paulien van Deutekom 4.05,24 4 Martina Sáblíková 4.05,34 5 Renate Groenewold 4.07,52 6 Stephanie Beckert 4.10,08 7 Ireen Wüst 4.11,36 8 Maren Haugli 4.12,20 9 Katarzyna Wójcicka 4.12,92 10 Elma de Vries 4.13,42 1500 meter Rang Schaatser Land Tijd Daniela Anschütz 1.57,21 Claudia Pechstein 1.57,72 Paulien van Deutekom 1.58,13 4 Ireen Wüst 1.58,28 5 Renate Groenewold 1.58,66 6 Martina Sáblíková 1.59,12 7 Alla Sjabanova 1.59,81 8 Katarzyna Wójcicka 2.00,69 9 Elma de Vries 2.00,98 10 Maren Haugli 2.01,295000 meter Rang Schaatser Land Tijd Martina Sáblíková 6.53,19'CR Claudia Pechstein 7.02,99 Daniela Anschütz 7.04,09 4 Renate Groenewold 7.04,29 5 Ireen Wüst 7.05,34 6 Stephanie Beckert 7.06,99 7 Paulien van Deutekom 7.08,33 8 Maren Haugli 7.13,06 9 Elma de Vries 7.14,55 10 Anna Rokita 7.18,77 11 Katarzyna Wójcicka 7.19,00 12 Lucille Opitz 7.26,27 CR = kampioenschapsrecord
Eindklassement thumb|Ereronde in de arrenslee voor Pechstein Rang Schaatsster Land 500m 3000m 1500m 5000m Punten Claudia Pechstein (17) 39,74 (2) 4.04,41 (1) 1.57,72 (2) 7.02,99 (2) 162,014 Daniela Anschütz (11) 40,00 (3) 4.04,97 (2) 1.57,21 (1) 7.04,09 (3) 162,307 Martina Sáblíková (6) 40,90 (12) 4.05,34 (4) 1.59,12 (6) 6.53,19 (1) 162,815 4 Paulien van Deutekom (3) 40,04 (4) 4.05,24 (3) 1.58,12 (3) 7.08,33 (7) 163,119 5 Renate Groenewold (11) 40,73 (10) 4.07,52 (5) 1.58,66 (5) 7.04,34 (4) 163,965 6 Ireen Wüst (5) 40,19 (6) 4.11,36 (7) 1.58,28 (4) 7.05,34 (5) 164,043 7 Elma de Vries 40,47 (8) 4.13,42 (10) 2.00,97 (9) 7.14,35 (9) 166,454 8 Katarzyna Wójcicka (10) 40,88 (11) 4.12,92 (9) 2.00,69 (8) 7.19,00 (11) 167,163 9 Maren Haugli (5) 41,42 (17) 4.12,20 (8) 2.01,28 (10) 7.13,05 (8) 167,184 10 Anna Rokita (5) 41,37 (18) 4.14,64 (12) 2.02,33 (11) 7.18,77 (10) 168,853 11 Lucille Opitz (5) 41.09 (13) 4.13,78 (11) 2.02,52 (14) 7.26,27 (12) 168,853 12 Stephanie Beckert 43,62 (26) 4.10,08 (6) 2.04,79 (20) 7.06,98 (6) 169,594 NC13 Alla Sjabanova 39,58 (1) 4.17,12 (13) 1.59,81 (7) 122.369 NC14 Jekaterina Abramova (4) 40,18 (5) 4.26,10 (18) 2.02,63 (15) 125,406 NC15 Hege Bøkko 40,42 (7) 4.25,29 (17) 2.02,43 (13) 125,445 NC16 Luiza Złotkowska (3) 41,27 (16) 4.21,12 (14) 2.02,82 (16) 125,730 NC17 Mari Hemmer (3) 41,69 (20) 4.21,53 (15) 2.03,09 (18) 126,308 NC18 Karolína Erbanová 41,12 * (14) 4.26,64 (19) 2.02,36 (12) 126,346 NC19 Daniela Dumitru (4) 41,66 (19) 4.30,34 (22) 2.07,02 (21) 129,056 NC20 Marita Johansson (4) 43,06 (24) 4.28,19 (20) 2.04,08 (19) 129,118 NC21 Joelija Jasenok (6) 41,26 (15) 4.34,86 (25) 2.07,49 (22) 129,566 NC22 Olena Mjagkych (10) 41,85 (21) 4.33,15 (24) 2.07,67 (24) 129,931 NC23 Daniela Oltean (10) 42,69 (23) 4.30,67 (23) 2.07,61 (23) 130,337 NC24 Emma Andersson 42,34 (22) 4.38,30 (26) 2.08,33 (25) 131,499 NC25 Anna Badajeva 40,61 (9) 4.50,19 (28) 2.08,61 (26) 131,845 NC26 Cathrine Grage (4) 45,04 (27) 4.28,38 (21) 2.11,16 (27) 133,490 NC27 Ágota Tóth (3) 43,09 (25) 4.39,75 (27) 2.15,17 (28) 134,771 DQ1 Jekaterina Sjichova diskw. ** 4.23,23 (16) 2.03,00 (17) vet= kampioenschapsrecord * vallend gefinisht, ** gevallen, onreglementair gefinisht
De eerste veertien schaatssters bezorgden hun land een startplek op het wereldkampioenschap schaatsen allround 2009. Dit betekent dat op het WK voor Nederland en Duitsland vier schaatssters uitkomen, voor Rusland twee en voor Noorwegen, Oostenrijk, Polen en Tsjechië één schaatsster.
De startplaatsen voor de Europese kampioenschappen schaatsen 2010 worden eveneens bepaald aan de hand van bovenstaand klassement. Landen met minstens drie schaatssters bij de eerste twaalf mogen vier rijdsters afvaardigen, landen met minstens twee schaatssters bij de eerste zestien mogen drie rijdsters afvaardigen, en landen met minstens één schaatsster bij de eerste twintig mogen twee rijdsters afvaardigen. De overige landen mogen één schaatsster afvaardigen. 4 startplaatsen: Nederland en Duitsland 3 startplaatsen: Noorwegen, Polen en Rusland 2 startplaatsen: Oostenrijk, Roemenië, Tsjechië en Zweden
Door hun eindklassering in de top 6 hebben Paulien van Deutekom, Ireen Wüst en Renate Groenewold zich rechtstreeks geplaatst voor het WK.
Mannen 500m Rang Schaatser Land Tijd Jevgeni Lalenkov 36,22 Konrad Niedźwiedzki 36,25 Robert Lehmann 36,34 PB 4 Joel Eriksson 36,45 5 Sven Kramer 36,47 6 Enrico Fabris 36,55 7 Ivan Skobrev 36,68 8 Wouter Olde Heuvel 36,72 PB 9 Lars Kvaalen 36,79 10 Matteo Anesi 36,94 19 Carl Verheijen 37,71 26 Kris Schildermans 39,80 31 Koen Verweij 1.06,95 (val)5000 meter Rang Schaatser Land Tijd Sven Kramer 6.15,76 Håvard Bøkko 6.18,51 Wouter Olde Heuvel 6.21,84 4 Sverre Haugli 6.25,11 5 Carl Verheijen 6.25,52 6 Koen Verweij 6.29,91 PB 7 Ivan Skobrev 6.30,22 8 Øystein Grødum 6.32,56 9 Sławomir Chmura 6.34,08 10 Tobias Schneider 6.35,17 15 Kris Schildermans 6.43,48 1500 meter Rang Schaatser Land Tijd Sven Kramer 1.46,53 Jevgeni Lalenkov 1.46,62 Enrico Fabris 1.46,68 4 Wouter Olde Heuvel 1.47,44 5 Håvard Bøkko 1.47,47 6 Ivan Skobrev 1.47,97 7 Koen Verweij 1.48,24 8 Konrad Niedźwiedzki 1.48,27 9 Robert Lehmann 1.48,28 10 Carl Verheijen 1.48,88 DQ Kris Schildermans 1.55,07* * gediskwalificeerd wegens het niet voorrang verlenen aan de schaatser in de buitenbaan10.000 meter Rang Schaatser Land Tijd Sven Kramer 13.00,16 Håvard Bøkko 13.09,23 Carl Verheijen 13.18,11 4 Wouter Olde Heuvel 13.18,25 5 Ivan Skobrev 13.19,86 6 Øystein Grødum 13.26,84 7 Sverre Haugli 13.28,79 8 Koen Verweij 13.35,07 9 Tobias Schneider 13.35,70 10 Robert Lehmann 13.44,84 11 Konrad Niedźwiedzki 14.07,05 12 Jevgeni Lalenkov 14.35,33
Eindklassement thumb|Ereronde in de arrenslee voor Kramer