FC Twente is een Nederlandse professionele voetbalorganisatie uit Enschede. Sinds de oprichting op 1 juli 1965 speelt de club in de Eredivisie, met uitzondering van het seizoen 1983/84 en seizoen 2018/19. De Tukkers spelen hun thuiswedstrijden in De Grolsch Veste. Tot medio 1998 was stadion Het Diekman het stadion van de club. De traditionele uitrusting van FC Twente bestaat uit een volledig rood tenue.
FC Twente werd voor het eerst in zijn historie landskampioen in het seizoen 2009/10. De ploeg werd vier keer tweede in de Eredivisie en haalde negen keer een derde plaats in de eindrangschikking.
Naast herenteams heeft FC Twente ook een vrouwenteam, dat sinds de start van het betaald voetbal voor vrouwen in 2007 meespeelt. Het trainingscentrum en de gezamenlijke jeugdopleiding FC Twente / Heracles Academie zijn gevestigd in Hengelo.
Historie Ontstaan FC Twente ontstond op 1 juli 1965 door een fusie van Sportclub Enschede uit de Eredivisie en de Enschedese Boys uit de Eerste divisie. Gesprekken over een mogelijke fusie dateerden echter al van tien jaar eerder, toen Stadion Het Diekman werd gebouwd en de gemeente Enschede een vaste bespeler van het nieuwe stadion zocht.Historie van FC Twente, website Twentefans Door toenmalig wethouder Jan Horstman werd voorgesteld de eersteklassers Sportclub Enschede, Enschedese Boys en Rigtersbleek te laten opgaan in een FC Enschede. Goede resultaten van Sportclub Enschede zorgden er echter voor dat deze club in de Eredivisie terechtkwam en de vaste bespeler van het Diekman werd. In 1958 liep de club maar nipt het landskampioenschap mis. Een fusie werd vooralsnog niet opportuun geacht.
Door financiële problemen van Sportclub Enschede kwam vanaf ongeveer 1961 een mogelijke fusie opnieuw ter sprake. Geopperde partners waren naast de Enschedese Boys Rigtersbleek, SC Heracles uit Almelo en HVV Tubantia uit Hengelo. Een toenemend exploitatietekort vanaf 1962 leidde ertoe dat de gemeente Enschede in 1964 sterk aandrong op nieuwe onderhandelingen. Hoewel zowel Sportclub Enschede als de Enschedese Boys aanvankelijk weinig trek leken te hebben in een samengaan, kwam men in de loop van dat jaar steeds nader tot elkaar. Op 11 februari 1965 werd een naam voor de fusieclub gekozen: F.C. Twente '65. Tegen de zin van de gemeente, omdat de naam Enschede ontbrak, maar de nieuwe naam liet de mogelijkheid open dat later andere verenigingen uit de regio konden deelnemen. Op 13 april 1965 werd er door de beide betrokken verenigingen gestemd over de fusie, later bekend als "De nacht van Vrieler". Bij de Enschedese Boys waren 227 voor, 146 tegen, negen onthoudingen en twee ongeldige stemmen. Bij Sportclub Enschede lag de verhouding op 97 voor, 68 tegen en twee geen mening. FC Twente was een feit en werd voor het nieuwe seizoen ingeschreven in de Eredivisie. Sportclub Enschede en de Enschedese Boys gingen verder als amateurclub en startten in augustus 1965 in de derde klasse van de amateurs.
1965-1980: Gouden jaren onder Rijvers en Kohn
Seizoen Comp. Beker Europa 1965/66 11e (ERE) Groep 1966/67 13e (ERE) Laatste 32 1967/68 8e (ERE) Laatste 4 1968/69 3e (ERE) Laatste 16 1969/70 4e (ERE) Laatste 4 JBS, IC 1970/71 5e (ERE) Laatste 16 JBS 1971/72 3e (ERE) Laatste 32 1972/73 3e (ERE) Laatste 8 UEFA 1973/74 2e (ERE) Laatste 16 UEFA 1974/75 4e (ERE) Finale UEFA 1975/76 4e (ERE) Laatste 16 1976/77 9e (ERE) Winnaar IC 1977/78 4e (ERE) Laatste 32 EC II 1978/79 12e (ERE) Finale UEFA 1979/80 6e (ERE) Laatste 16 EC II left|thumb|FC Twente-trainer Kees Rijvers in 1972 left|thumb|Twente-trainer Spitz Kohn (links) met AZ-bestuurder Klaas Molenaar bij het bekerduel FC Twente-AZ'67 in 1977 De fusieclub had het in zijn eerste jaren niet gemakkelijk. De resultaten waren een stuk minder dan die van SC Enschede in de voorgaande seizoenen; door overgenomen schulden van de voorgangers en de salariskosten van een te grote selectie ontstonden er liquiditeitsproblemen en de gelouterde trainer Friedrich Donenfeld kon zijn spelers maar moeilijk motiveren. Vanaf het tweede seizoen ging het roer om. Onder leiding van bestuursleden Cor Hilbrink, Henk Olijve en Henny Iliohan werd de selectie gesaneerd. Donenfeld en zijn assistent Mister Ernie Robinson maakten plaats voor de 40-jarige oud-international Kees Rijvers, tot dat moment assistent-trainer bij Willem II. Een aantal oudere en dure selectiespelers belandde op de transferlijst. Onder Rijvers werden jonge en goedkope talenten als Epi Drost, Theo Pahlplatz, Jan Jeuring, Dick van Dijk, Eddy Achterberg, Kick van der Vall, Piet Schrijvers, René en Willy van de Kerkhof en Kees van Ierssel naar Het Diekman gehaald. Uit de eigen "kweek" uit Sportclub Enschede waren onder anderen Willem de Vries, Kalle Oranen en Benno Huve er vanaf het begin bij. De in januari 1967 gehuurde en later aangetrokken Joegoslaaf Paja Samardžić vertrok weliswaar na een half jaar naar Feyenoord, maar de transfersom van een half miljoen gulden was voor die tijd ongekend en was deels bestemd voor de aflossing van schulden en deels voor investeringen in nieuwe spelers. Ook de verkoop van Van Dijk en Henk Houwaart leverde veel geld op, terwijl de aankoopkosten van nieuwe spelers meestal laag waren.
De vernieuwingen in het elftal leverden niet alleen sportieve successen maar ook fors toenemende bezoekersaantallen op. In het seizoen 1967/68 en seizoen 1969/70 werd de halve finale van de KNVB Beker bereikt. In het tussenliggende seizoen streed FC Twente lang mee om het landskampioenschap en werd het uiteindelijk derde. In de Jaarbeursstedenbeker 1970/71 werd FC Twente in de kwartfinale na verlenging uitgeschakeld door Juventus. In het seizoen 1971/72 werd opnieuw een derde plaats in de Eredivisie behaald. Rijvers vertrok na dat seizoen naar PSV en werd opgevolgd door zijn assistent Spitz Kohn.
Met spelers als Frans Thijssen, Johan Zuidema, Jaap Bos, Arnold Mühren, Niels Overweg, Ab Gritter en later Hallvar Thoresen, Piet Wildschut en André van Gerven leverde Kohn zelfs betere prestaties dan Rijvers. In het seizoen 1972/73 reikte FC Twente tot de halve finale in de UEFA Cup. Een jaar later deed de club tot de voorlaatste speeldag mee in de strijd om het landskampioenschap en werd het tweede. Weer een seizoen later was het verliezend finalist in de KNVB Beker en de UEFA Cup, na verlies tegen respectievelijk FC Den Haag en Borussia Mönchengladbach. In het seizoen 1976/77 werd ten slotte de eerste hoofdprijs binnengehaald. In de competitie scoorde FC Twente met een negende plek weliswaar het slechtste resultaat in tien jaar, maar het won de KNVB Beker door in de finale PEC Zwolle met 3-0 te verslaan. Ook aan het einde van de jaren 70 wist de club successen te behalen. In het seizoen 1977/78 werd FC Twente in de halve finale van de Europacup II uitgeschakeld door Anderlecht. In 1979 verloor het in een replay de finale van de KNVB Beker van Ajax. Een slechte competitiestart in het daaropvolgende seizoen en een kansloze 4-0-nederlaag tegen het Griekse Panionios in de eerste ronde van de Europacup II leidde op 26 september 1979 tot het ontslag van Kohn. Onder zijn opvolger Hennie Hollink wist de ploeg zich dat seizoen nog te plaatsen voor de UEFA Cup. Het zou tot 1989 de laatste keer zijn dat FC Twente zich voor Europees voetbal plaatste.
1980-1992: Degradatie en terugkeer aan de top
Seizoen Comp. Beker Europa 1980/81 6e (ERE) Laatste 16 UEFA 1981/82 12e (ERE) Laatste 16 1982/83 16e (ERE) Laatste 16 IC 1983/84 2e (1E) Laatste 8 1984/85 8e (ERE) Laatste 16 IC 1985/86 14e (ERE) Laatste 32 1986/87 7e (ERE) Laatste 16 1987/88 3e (ERE) Laatste 32 1988/89 3e (ERE) Laatste 16 1989/90 3e (ERE) Laatste 16 UEFA 1990/91 6e (ERE) Laatste 32 UEFA 1991/92 6e (ERE) Laatste 32 Vanaf 1980 ging het snel minder met FC Twente. In het seizoen 1980/81 werd nog een zesde plaats bereikt, maar dat was dat jaar niet voldoende voor Europees voetbal. Bepalende spelers als Hallvar Thoresen, Heini Otto, Martin Jol en Romeo Zondervan verlieten de club, opvolgers als Martien Vreijsen en Martin Koopman brachten ondanks hun ervaring niet het gewenste niveau. In het seizoen 1981/82 eindigde de ploeg als twaalfde. Rob Groener was tijdens dat seizoen Hollink opgevolgd als trainer. In het seizoen 1982/83 werd Groener op zijn beurt reeds in november wegens teleurstellende resultaten op non-actief gesteld. Oud-trainer Spitz Kohn keerde als interim tot het einde van het seizoen terug, assistent-trainer Epi Drost maakte zijn rentree op het voetbalveld en de Deense voetballer Jan Sørensen werd als duurste speler ooit voor FC Twente in de winterstop aangetrokken, maar degradatie bleek onafwendbaar.
In de Eerste divisie wist FC Twente het grootste deel van de ploeg intact te houden, inclusief publiekslieveling Manuel Sánchez Torres die in het begin van het seizoen nog weigerde te spelen nadat een transfer naar Real Madrid was afgeketst. Jongelingen Fred Rutten en Theo Snelders braken definitief door en aan de hand van de nieuwe trainer Fritz Korbach haalde de ploeg een tweede plaats welke recht gaf op promotie. Met de nieuwe spits Willy Carbo werd in het volgende seizoen een achtste plaats behaald. Het vertrek van smaakmakers Sánchez Torres en Sörensen bleek in het seizoen 1985/86 moeilijk op te vangen en de ploeg met veel jonge en onervaren spelers werd slechts veertiende.
In 1986 werd de spelersgroep verder verjongd, na het vertrek van de ervaren krachten Vreijsen en Dick Schoenaker. Theo Vonk volgde als trainer Korbach op en oud-trainer Kees Rijvers keerde terug als technisch directeur. Met spelers als Rutten, Snelders, Theo ten Caat, André Paus, Mika Lipponen en later Pieter Huistra, Andy Scharmin en spitsen Piet Keur en Claus Nielsen meldde FC Twente zich weer in de top van de Eredivisie. In de seizoenen 1986/87 en 1987/88 plaatste de ploeg zich via respectievelijk een zevende en derde plaats twee keer voor een nacompetitie, waarin echter Europees voetbal werd misgelopen. In de seizoenen 1988/89 en 1989/90 werd opnieuw een derde plaats behaald, waarmee FC Twente zich deze keren wel voor Europees voetbal kwalificeerde. Club Brugge en Bayer Leverkusen waren in de eerste ronde van de UEFA Cup echter te sterke tegenstanders. In de competitie had FC Twente zich na de drie derde plaatsen in de subtop genesteld, met zesde plaatsen in de seizoenen 1990/91 en 1991/92. De ploeg stond echter als saai en kleurloos te boek en viel op door een groot aantal gelijke spelen. Met een bezoekersaantal van gemiddeld onder de 6.000 toeschouwers per seizoen, trok FC Twente tussen 1989 en 1992 de laagste belangstelling in de clubhistorie. Twee actieve spelers kwamen in deze periode te overlijden: verdediger Andy Scharmin kwam op 7 juni 1989 om het leven bij de SLM-ramp in Suriname en de van Feyenoord overgekomen aanvaller Tom Krommendijk verongelukte op 25 augustus 1990.
1992-1998: Van Diekman naar Arke Stadion
Seizoen Comp. Beker Europa 1992/93 5e (ERE) Laatste 8 1993/94 5e (ERE) Laatste 16 UEFA 1994/95 5e (ERE) Laatste 16 UEFA 1995/96 10e (ERE) Laatste 8 1996/97 3e (ERE) Laatste 16 1997/98 9e (ERE) Laatste 4 UEFA