Een fictieve plaats kan voorkomen in uitdrukkingen, in boeken, in stripverhalen en in radio- en televisieprogramma's. De kracht van deze namen is vaak dat ze werkelijk zouden kunnen bestaan. Sommige zijn zelfs een eigen leven gaan leiden. Deze fictieve namen dienen als concretisering van een gedachtegang of als achtergrond voor een verhaal; het doel is niet opzettelijke misleiding. In geofictie en fantasy vindt men veel verder uitgewerkte vormen hiervan. Daarin worden landstreken of zelfs werelden geconstrueerd, met als bekendste voorbeeld Midden-Aarde uit Tolkiens In de ban van de Ring.
Ligging van de plaatsen Sommige plaatsnamen dragen een duidelijke verwijzing in zich naar de streek waar ze zouden moeten liggen, zoals Lagerwiede dat in de Kop van Overijssel gedacht moet worden, Elsenrade, dat in Limburg ligt en Dinkelo, dat in Twente gesitueerd is. Er zijn ook plaatsnamen of andere aanduidingen die uitdrukkelijk refereren aan bestaande woonplaatsen. De naam Loeren aan de Hor doet bijvoorbeeld denken aan Loenen aan de Vecht, wat nog niet wil zeggen dat deze plaats er ook eender uitziet. Lahringen en Bollegom zijn welbewust ge-ent op Harlingen en Hillegom. Naar de ligging van andere moet gegist worden. De Nederlandstalige aanduidingen verbinden Rommeldam en omgeving met de lage landen, maar het landschap doet meer aan Ierland denken, zoals Marten Toonder tot zijn eigen verbazing vaststelde toen hij daar ging wonen. Een plaats als Maaiveld zou net zo goed een landstreek als een dorp kunnen zijn. Sommige creaties van Van Kooten en De Bie wekken de suggestie in de noordoostelijke provincies te liggen, maar twijfel daarover is mogelijk. De gemeente Zeulen en de dorpen Deil en Trichterhuizen in de gemeente Juinen doen denken aan Zoelen, Deil en Tricht, Betuwse dorpjes aan de Linge. In het algemeen zijn associaties met dunbevolkte delen van Nederland populair om kleinheid, bekrompenheid of achterlijkheid aan te geven, maar ook wel gezelligheid en menselijk contact.
De klank van de naam of de eigenschappen van de bedoelde plaatsen wekken de indruk dat ze in Nederland liggen, maar welbeschouwd hoeft dat niet altijd het geval te zijn. De plaats Nergenshuizen (niet te verwarren met de bestaande buurtschap Bergenshuizen) zou een Belg wellicht in Vlaanderen plaatsen, en ook Suriname of Zuid-Afrika zouden in aanmerking kunnen komen. In het algemeen valt op dat de precieze ligging van bijna al deze plaatsen niet openlijk bevestigd wordt.
Fictieve plaatsnamen per land Nederlandstalig
Bevergem, de naam van de gelijknamige reeks. Bommerskonten, een onbestaand dorp waarmee men in Vlaanderen een obscuur gehucht aanduidt. De Noord-Nederlandse pendant is Bommelskont. Chakamaka, een plaats die ver weg, of moeilijk te vinden is. Ellendam, het dorp waar De Mini-mensjes (een Belgische stripverhalenserie van Pierre Seron) vandaan kwamen. In hun verhalen komen ook voor: Ravenburg, Orkelen. Kommersbonten, een 19de-eeuws Vlaams dorp in het Suske en Wiskealbum De tuf-tuf-club. De naam is een woordspeling op Bommerskonten. Kriekeputte, plaats in Van den vos Reynaerde, waar Reynaert de schat van koning Ermenrike in een grot heeft verstopt Malpertuus, een burcht in Van den vos Reynaerde, woonstee van Reynaert. Mestwalle, een dorp dat in heel wat Kiekeboealbums terugkeert. Het is een woordspeling op het dorp Westmalle. Molensloot (Frans: Moulinsart), waar in het kasteel Kuifje, Kapitein Haddock en Professor Zonnebloem wonen. Outsiplou is in Wallonië de plek die "overal en nergens" ligt. Hoewel Hout-s'i-ploût ("luister of het regent") wel bestaat, een klein gehucht tussen Plainevaux, Neupré en Esneux, wordt de naam in verschillende schrijfwijzen hoofdzakelijk fictief gebruikt. Er bestaat ook een uitgebreidere variant van: Hout-s'i-ploût-et-les-bains-de-pied. Li fièsse di Hoûte s'i ploût is een Waalse opera uit 1757. Oosterdonk, het dorp uit de gelijknamige televisieserie Terug naar Oosterdonk. Ransbeek uit de tv-series Het eiland en In de gloria. Ravenburg uit de tv-series Merlina en Postbus X. Reetveerdegem, het dorp uit de roman De helaasheid der dingen van Dimitri Verhulst, verfilmd door Felix Van Groeningen. Rommelgem, het dorp uit de stripreeks Robbedoes en Kwabbernoot Schemerwoude, plaats waar de verhalen in de stripreeks De torens van Schemerwoude van Hermann Huppen zich afspelen Wittekerke, de naam van het dorp uit de gelijknamige Vlaamse soapserie op VTM. Zonnedorp, het dorp uit de stripreeks Jommeke. Zwaaigem, het dorp waar Oktaaf Keunink woont.
Van Kees van Kooten en Wim de Bie Plaatsnamen die in de televisie-uitzendingen van Van Kooten en De Bie ten tonele gevoerd zijn: Drost: woonplaats van Rosalien, een concurrente van Berendien. Juinen: met burgemeester Hans van der Vaart en wethouder Tjolk Hekking. Tussen 20 oktober 1982 en 1 maart 1998 regelmatig op tv. Na de eerste uitzending meldde Het Vrije Volk dat het plaatsje meer dan 500 jaar oud was. Vanuit de St. Jodocuskerk zouden Van Kooten en De Bie zeven uitzendingen gaan verzorgen. De Positivo's debuteerden er voor de molen. Er verscheen zelfs een Juinense Courant, met als ondertitel: Nieuwsblad voor Groot-Juinen (waaronder Zeulen, Deil, Ter Weksel, Juinerbroek, Den Eng, Remmerden, Slaepstede, Trichterhuizen en De Mars). Ter Weksel: als burgemeester traden aan: drs. John Blaag, P.N. van der Balk of drs. A. Madestein en als wethouder H.J. van der Knippen. Zeulen Wisp: woonplaats van Berendien, een persiflage op Klazien uit Zalk.
In de strips van Marten Toonder Enkele zeer Nederlands aandoende plaatsnamen in de strips van Marten Toonder zijn: Heksterzwaag aan de rivier de Drens, tussen Rommeldam en Stuipendrecht, waar het Dickerdackpark ligt en een slaoliefabriek is gevestigd Hozemond aan Zee, waar de Pastylonfabrieken gevestigd zijn en waar een gevangenis is, ligt 3 km ten oosten van Rommeldam aan de kust. Hunsum aan de voet van de Zwarte Bergen. Hier is een vliegveld. Gelegen circa 90 km ten oosten van Rommeldam. Gepermuiden, dat 2 km ten zuiden van Hozemond aan Zee ligt. Voor de kust ligt hier de Geperplaat. Koudewater, residentie van het naamloze land waar Koning Hollewijn staatshoofd is. Krabbezijl, een vissersdorpje 2 km ten noordoosten van Rommeldam, onder andere in Het nieuwe denken Leemsloot aan de Moonmoerassen, tussen de Zwaderheide en Ugelmoer. Er is hier een militair garnizoen in de vesting Leemburg. Het is gelegen circa 60 km ten oosten van Rommeldam. Lutjewier, thuishaven van sleepboot de Kraak van Kappie. (maar wel een oudere gebruikte benaming voor de plaats Lutkewier in Friesland. Reigersbek, een stad in het Westelijk Kustgebergte met een bedrijvige haven, waar veel hout uit het bos wordt verhandeld. Gelegen circa 25 km ten oosten van de stad Rommeldam. Rommeldam, waar Ollie B. Bommel woont, komt in heel veel verhalen voor. Het is in de loop der jaren flink uitgebreid en gemoderniseerd. Siddewier, aan zee gelegen vissersdorp, 4 km ten noorden van Rommeldam. Er is een pier en een strand. Stuipendrecht, waar de Stuipendrechtse Heide is (onder andere in: Heer Bommel en de doorluchtigheid) Westzijl, dat aan een riviermond ligt en waar het Olmenbos is. Het ligt 2 km ten zuiden van Gepermuiden. Zwartsloot aan Zee, een vakantieplaats in de duinen. Hemelsbreed circa 50 km ten noorden van Rommeldam.
Overige Abbestad (zeuven huizen en een varkensgat), een aanduiding voor een onbelangrijk gehucht, door Jan Pannekeet opgenomen in zijn verzameling West-Friese uitdrukkingen en gezegden Mooi zoid (1971). Aemstelhage, bekend van de televisieserie en films over de asociale familie Flodder, die aan de Netelweg 13 in de wijk Zonnedael van deze stad woont. Allochtonië, Republiek Allochtonië, naam van een Nederlandse blog over integratie en inburgering, sinds 2005. Ook (deel van) een boektitel (2005) van Clark Accord en een boektitel (2003) van Toine Heijmans. Baalderdam, uit Dagboek van een onderhandelaar (1978) van Ed van Thijn. Balkonia, een fictieve vakantiebestemming die eigenlijk betekent dat men thuis blijft (op het balkon). Bardelo, dorp in de roman De kapelaan van Bardelo (1880) door Emile Seipgens, verwijzend naar de plaats Baarlo. Bargermond, uit de tv-serie Bruin Goud. Berkendaal, fictieve gemeente waar zich de soapserie Goede tijden, slechte tijden afspeelt Biggeveen, waar Henk Stubbe aan de Hoekzijdsestraatweg woont, in de acts Ome Henk van Frank van der Plas. Boedzand, een Noord-Hollandse badplaats in de VARA-serie Vuurzee. Boerenkoolstronksteradeel, ook Boerenkoolstronkeradeel, Boerenkoolstradeel of Rodekoolstradeel, een gebied waar de beschaving nog moet arriveren. Bokwerd, bekend uit de cursiefjes Bokwerder Belang die tussen oktober 1970 en april 1992 verschenen in de Leeuwarder Courant. Bollegom, een samentrekking van Hillegom en haar bollenteelt. Bommelskont, ook Bommelskonten of Bommeltjeskonten, door de arts Salomon van Rusting (1652–1709) in gedichten gebruikte plaatsnaam voor een oord waar het slecht toeven is. (Een Vlaamse variant is Bommerskonten). Buffelschors, in de voorstelling 1h en 27min van Sander van Opzeeland spreekt hij op een gegeven moment over deze plaats. Dinkelo, het fictieve Twentse dorp waar de soapserie Van Jonge Leu en Oale Groond (RTV Oost) zich grotendeels afspeelt. Dombergen, Brabantse woonplaats van de dierenarts, tevens hoofdfiguur, in Doctor Vlimmen (1936) van Anton Roothaert; in dit boek komen nog andere fictieve plaatsnamen voor, onder andere het dorpje Knarsel. Druurlo, plaatsje bij Warne (zie aldaar), genoemd door Godfried Bomans Duynhaven, de denkbeeldige woonplaats (bij Haarlem) van de speurder, schepen Damyaen Roosvelt, in de historische thrillers van Marian de Haan. Egwijk, fictieve plaatsnaam in het kinderboek Pluk van de Petteflet van Annie M.G. Schmidt, wellicht een contaminatie van de plaatsnamen Egmond aan Zee en Wijk aan Zee. Elsenrade, het fictieve dorpje in Limburg waar café de Hemelpaort centraal staat in de gelijknamige regiosoap die de KRO in de zomer van 2008 uitzond. Elwerd, een fictieve plaats in Oost-Groningen waar zich de serie Boven Wotter afspeelt. Frieswijck, fictieve plaats in Het wonder van Frieswijck (1991) door Thea Beckman (geschenk Kinderboekenweek) Geenhuizen, als variant op het rijtje Tweehuizen, Driehuizen, Vierhuizen, Vijfhuizen, Zeshuizen, Zevenhuizen, Achthuizen en Negenhuizen. Groterdam, uit het stripverhaal Franka door Henk Kuipers; vertoont overigens veel gelijkenis met Amsterdam. Heimwou, "een overzichtelijke, arbeidzame gemeente met een ongebruikelijk laag ziekteverzuim ... tussen de duinen en de polder, langs een kanaal met roestbruin water", plaats van handeling in de roman Ons mankeert niets door Willem Jan Otten. Hipperdam, plaats genoemd in het kinderboek ‘’Tumult in Hipperdam’’ van Elly van Breugel, ook verschenen als vervolgverhaal in het tijdschrift Taptoe Huisum, een dorp is het decor van het toneelstuk Der zerbrochne Krug van Heinrich von Kleist Jonkersveen, dorp uit De Kameleon-reeks; het ligt vanuit Lenten gezien aan de overzijde van het meer. Katzanderliede, een samentrekking van Cadzand en Haarlemmerliede. Keteldorp, waar Pietje Puk postbode is. Kinkeldam, woonplaats van botteriken en stommeriken, volgens het Woordenboek der Nederlandsche Taal. Kleidorp, een aanduiding voor een fictief gehucht. Onder meer in het blijspel Kukeleku! het vergelijkend examen te Kleidorp (1890) en in Gouwe Bruiloft in Kleidorp (1904). Kleveburg, een stadje uit de game Medal of Honor Frontline; overigens lijkt het plaatsje erg op de binnenstad van Leiden of Haarlem. Knarsel, een fictief dorp in de roman Doctor Vlimmen (1936) van Anton Roothaert. Knijphuizen, in de uitdrukking Hij is van Knijphuizen: hij is gierig. Genoteerd in 1880 in Groningen.Van Nergenshuizen tot Absurdistan, Verzonnen plaatsnamen in het Nederlands, Ewoud Sanders, 2003, Prometheus Amsterdam/Rotterdam Kollem, plaatsje bij Warne (zie aldaar), genoemd door Godfried Bomans.