Galigaan (Cladium mariscus) is een plantensoort uit de cypergrassenfamilie (Cyperaceae). Het is de enige soort uit het monotypische geslacht Cladium.
Determinatie Galigaan is een vaste, kruidachtige plant die een hoogte kan bereiken van 0,9–1,8 m. Ze heeft een grijsgroene aanblik en kan dichte haarden vormen. De plant heeft dikke, kruipende, vertakte wortelstokken. De holle stengel is rolrond of stomp driekantig. De lijnvormige, tot 2 m lange en 0,7–1,5 cm brede bladeren zijn naar boven scherp gekield. De versmalde top is driekantig. Het blad is aan de randen en aan de kiel vlijmscherp en ruw door de naar voren gerichte stekeltjes. De bloeitijd van galigaan strekt zich uit over juni en juli. De bloeiwijze is lang, sterk vertakt en bestaat uit vele in hoofdjes staande, bruine, sigaarvormige, 3–5 mm lange aren. Aan de onderkant van de aar zitten drie of meer kafjes zonder bloempje. Daarboven zitten één of twee grotere kafjes met een tweeslachtig bloempje met soms daarboven nog een kafje met een mannelijke bloempje. Een vrouwelijk bloempje heeft drie stempels. De 3–3,5 mm lange vrucht is een rond, glanzend donkerbruin nootje met een lange stekelpunt (snavel) en zit op een wit schijfje.
thumb|left|Blad en bloeiwijze
Ecologie Galigaan groeit in zeer natte, mesotrofe tot eutrofe, kalkhoudende tot zwak zure, zoete tot zwak brakke milieus. Het gaat doorgaans om standplaatsen in de volle zon. De soort vooral in moerassen en verlandingsvegetatie, vooral in rietlanden, duinvalleien en langs plassen en vennen. Galigaanmoeras is een specifiek habitattype.
Syntaxonomie In de syntaxonomie staat galigaan te boek als kensoort voor de galigaan-associatie. Voorts wordt zij af en toe ook wel eens gemeenschappen van de klasse van kleine zeggen aangetroffen.
Biogeografie Het natuurlijke verspreidingsgebied van galigaan is kosmopolitisch. In Europa komt de soort wijdverspreid maar thans vrij versnipperd voor. De soort staat in Nederland op de Rode Lijst; ze is er zeldzaam en sinds 1950 tot 50% afgenomen. Galigaan is zeldzaam op de Waddeneilanden, in laagveengebieden, Noord-Brabant en Noord-Limburg en zeer zeldzaam in het oosten van het land, in de Hollandse duinen, in Zeeland en in Flevoland. Het veruit grootste voorkomen is aan en in het Ringselven bij Budel in het Noord-Brabantse deel van de Kempen. Op een door een in de buurt gevestigde zinkfabriek sterk verontreinigde bodem gedijt de plant daar goed. Galigaan is als een van de weinige plantensoorten tegen deze vervuiling bestand. In Vlaanderen is galigaan zeer zeldzaam; ze komt er uitsluitend, en dan nog zeer zeldzaam, in het Belgische deel van de Kempen voor.
Externe links Galigaan op Ecopedia Galigaan op Flora van Nederland
Galigaan Categorie:Cypergrassenfamilie