Schwartzman in 2011|200px|thumb|right Aleksandr Michailovitsj SjvartsmanOok getranslitereerd als Alexander Shvartsman, Alexander Schwartzman of Alexander Schwarzman (Russisch: Александр Михайлович Шварцман) (Moskou, 18 september 1967) is een internationaal grootmeester dammen met de Israëlische nationaliteit (tot 2023 de Russische nationaliteit). Hij is vijfvoudig wereldkampioen.
Biografie Sjvartsman speelde in 1988 zijn eerste grote toernooi, het kampioenschap van de Sovjet-Unie. Hij werd gedeeld zesde, in een sterk deelnemersveld met wereldtoppers als Aleksej Tsjizjov, Vadim Virny, Anatoli Gantvarg en Guntis Valneris. Nadat hij in 1991 de laatste kampioen van de Sovjet-Unie werd, won hij twee maal het Russisch kampioenschap. Na het winnen van het WK-kandidatentoernooi van 1997 mocht hij achtvoudig wereldkampioen Aleksej Tsjizjov uitdagen voor een match om de wereldtitel. Sjvartsman won deze match in drie sets. De eerste set werd door Tsjizjov gewonnen, de volgende 2 sets door Sjvartsman. Hiermee behaalde hij zijn eerste wereldtitel. In 2002 won hij het Europees kampioenschap, in een uniek knock-outsysteem. Hij versloeg in de finale Aleksandr Georgiejev.
In 2007 won Sjvartsman zijn eerste toernooi om de wereldtitel met zeven winstpartijen, elf remise en één verliespartij. Hij verdedigde met succes zijn titel in de tweekamp tegen uitdager Georgiejev. In 2013 speelde Sjvartsman als onttroond wereldkampioen opnieuw een tweekamp tegen Georgiejev. Sjvartsman won een reguliere partij op dag 3, maar verloor een reguliere partij op dag 4. De rapidpartij op dag 6 bracht Georgiejev de titel.
Op het WK van 2015 kwam hij niet in actie. Vanuit het EK van 2014 had hij zich niet geplaatst, omdat er met Tsjizjov en Ajnoer Sjajbakov twee Russen hoger eindigden. Bij zijn terugkeer op het hoogste niveau in 2017 werd hij voor de vierde keer wereldkampioen. In 2019 werd hij in een tweekamp door uitdager Roel Boomstra onttroond als wereldkampioen. Het toernooi van 2021 bracht Sjvartsman opnieuw de wereldtitel, om deze vervolgens in 2022 opnieuw af te staan aan Boomstra.
Sjvartsman staat bekend als zeer creatief speler, met name om zijn positionele offers en een grote hoeveelheid omsingelingspartijen.
Sjvartsman woonde tot 2022 met zijn vrouw en twee dochters in het zuiden van Oekraïne. Na de Russische invasie vluchtte hij met zijn gezin naar Nederland, waarna hij zich in Veenendaal vestigde. Hij speelt in de Nederlandse damcompetitie voor WSDV Wageningen. Tot zijn vlucht naar Nederland nam hij elke twee weken het vliegtuig om voor WSDV te spelen.
Resultatenoverzicht
Wereldkampioenschap
Toernooien jaar locatie toernooitype () rang 1994 Den Haag Halve competitie (20) 5 19 23 5 13 1 1996/97 Abidjan Halve competitie (12) 11 14 4 6 1 2001 Moskou Halve competitie (17) 5 16 19 4 11 1 2003 Zwartsluis Halve competitie (20) 11 19 19 3 13 3 2005 Amsterdam Halve competitie (12) 8 11 11 1 9 1 2007 Hardenberg Halve competitie (20) 19 25 7 11 1 2011 Emmeloord Urk Halve competitie (20) 4 19 22 4 14 1 2013 Oefa Halve competitie (12) 7 11 11 1 9 1 2015 Emmen Halve competitie (20) niet geplaatst 2017 Tallinn Halve competitie (12) 11 14 3 8 0 2019 Yamoussoukro Halve competitie (20) 5 19 23 5 13 1 2021 Tallinn Halve competitie (12) 11 14 3 8 0
Tweekampen jaar locatie geplaatst als tegenstander toernooitype () rang uitslagopmerkingen 1998 Izjevsk uitdager Aleksej Tsjizjov sets (3) 2-1 2009 Twente wereldkampioen Aleksandr Georgiejev 3 overwinningenEen klassieke tweekamp waarin minstens 3 overwinningen zijn vereist. 3-10-0 in partijen met regulier tempo 2013 Tallinn uitdager Aleksandr Georgiejev dagwinst 7-7 (6-4) 2018 Nederland wereldkampioen Roel Boomstra 3 overwinningenEen klassieke tweekamp waarin minstens 3 overwinningen zijn vereist. 0-30-1 in partijen met regulier tempo 2022 Eindhoven wereldkampioen Roel Boomstra 3 overwinningenEen klassieke tweekamp waarin minstens 3 overwinningen zijn vereist. 0-30-1 in partijen met regulier tempo
Europees kampioenschap jaar locatie toernooitype () rang 1992 Parthenay Halve competitie (20) 8e 19 24 7 10 2 1995 Lubliniec Halve competitie (20) niet geplaatst 1999 Hoogezand Halve competitie (16) 2002 Domburg Knock-out (32) n.v.t. 2006 Bovec Zwitsers (94) 10 14 4 6 0 2008 Tallinn Zwitsers (66) 6e 9 11 2 7 0 2010 Murzasichle Zwitsers (65) 20e 9 10 2 6 1 2012 Emmen Zwitsers (68) niet deelgenomen 2014 Tallinn Zwitsers (75) 7e 9 12 3 6 0 2016 Izmir Zwitsers (32) niet deelgenomen 2018 Moskou Zwitsers (56) 2020 Antalya niet gespeeld i.v.m. coronapandemie 2022 Kortrijk Zwitsers (46) uitgesloten namens 2024 Chianciano Terme Zwitsers (57) 4e 9 11 2 7 0
Nationaal kampioenschap jaarlocatietoernooitype ()rangKampioenschap van de Sovjet-Unie1988JerevanHalve competitie (18)6171831221989TasjkentHalve competitie (17)161931301990LeningradHalve competitie (18)7171821411991OrjolHalve competitie (18)17236110Russisch kampioenschap1993ElektrostalHalve competitie (9)8131994ToelaHalve competitie (16)niet deelgenomen1995OrskHalve competitie (14)1996IzjevskHalve competitie (13)12175701997ToelaHalve competitie (14)niet deelgenomen1998IsjimbajHalve competitie (14)1999IsjimbajHalve competitie (14)2000KrasnokamskHalve competitie (14)2002OefaHalve competitie (14)13175712003OefaHalve competitie (14)13174902004OefaHalve competitie (14)13196702005IsjimbajHalve competitie (14)13185802006OefaHalve competitie (16)6151831202007KolontajevoHalve competitie (14)13196702008KolontajevoHalve competitie (14)13207602009StoepinoHalve competitie (14)niet deelgenomen2010KolontajevoHalve competitie (14)13153912011OefaHalve competitie (14)niet deelgenomen2012IsjimbajHalve competitie (13)2013SoezdalZwitsers (25)2014ToetajevZwitsers (27)9134502015SotsjiZwitsers (29)9134502016SotsjiZwitsers (40)49123602017SotsjiZwitsers (34)49123602018GoloebitskajaZwitsers (27)48102602019PokrovskojeZwitsers (30)59112702020PokrovskojeZwitsers (13)niet deelgenomen2021SotsjiZwitsers (25)49123602022PokrovskojeZwitsers (20)niet deelgenomen
Kampioenschap van Nederlandjaarlocatietoernooitype ()rang 2024 Drachten Halve competitie (14) 4e 13 16 3 10 0
Schwarzman