Nicola (ook: Niccolò) Antonio Zingarelli (Napels, 4 april 1752 – Torre del Greco, Napels, 5 mei 1837) was een Italiaans componist, muziekpedagoog, organist en dirigent.
Levensloop Zingarelli ging na het overlijden van zijn vader samen met zijn broers Francesco en Giuseppe voor muziekstudies aan het Conservatorio di Santa Maria di Loreto in Napels, waar toen ook Domenico Cimarosa en Giuseppe Giordani studeerden. Zijn leraren waren Fedele Fenarolis en later Abbate Alessandro Speranza, een leerling van Francesco Durante. In 1768 ging aan het conservatorium zijn Intermezzo giocoso "I quattro pazzi" in première.
Op 22 juli 1772 werd hij organist aan de Annunziata-toren. Met steun van de hertogin van Castelpagano ging op 13 augustus 1781 zijn eerste opera Montezuma in het Theatro San Carlo in Napels in première. Ook de bekende opera's in Milaan, Venetië, Mantua, Turijn, Florence, Rome en zelfs in Parijs voerden de succesvolle werken van Zingarelli uit. In 1790 ging in Parijs zijn opera Antigone in première. In september 1790 ging hij bij Belle van Zuylen op bezoek en bleef drie maanden. Ze werkten samen aan haar opera, genaamd Les femmes. De samenwerking was niet erg goed te noemen, en het werk is nooit opgevoerd.Dubois, P. en S. Dubois (1993) Zonder vaandel. Belle van Zuylen, een biografie, p. 555-557.
In 1793 kreeg Zingarelli de begeerde positie van de domkapelmeester van Milaan. Zijn werk moet heel succesvol geweest zijn, want hij werd in 1794 genomineerd als kapelmeester van de kerk Santuario della Santa Casa di Loreto in Rome. In 1804 werd hij zelfs pauselijke kapelmeester van het koor van de Cappella Sistina (Sixtijnse Kapel). In 1811 componeerde hij ter gelegenheid van de geboorte van de eerste zoon van Napoleon Bonaparte (I), de latere Napoleon II, een Te Deum, dat hij ook zelf dirigeert. Maar de gehechtheid aan de Paus veroorzaakte, dat hij bij Napoleon Bonaparte in ongenade viel. Dat was de reden waarom hij in 1812 weer terugging naar Napels. Daar werd hij directeur van het Real Collegio di Musica di Napoli (Koninklijke Muziekschool), en werkt samen met collegas als Giovanni Paisiello, Giacomo Tritto en Fedele Fenaroli. Na het overlijden van Giovanni Paisiello in 1816 werd hij ook kapelmeester van de domkerk van Napels. In Napels was hij als organist, componist en professor heel productief.
Zingarelli was een van de laatste vertegenwoordigers van het begin van de 18e eeuw door Alessandro Scarlatti opgerichte Napelse school. Zijn opera's, in het bijzonder Romeo e Giulietta, oogstten tot het optreden van Gioacchino Rossini veel succes in heel Europa. Ook de in zijn laatste levensjaren geschreven kerkcomposities staan qua deugdelijkheid in vergelijk tot de composities van zijn tijdgenoten bovenaan. Tot zijn bekendste leerlingen behoren Vincenzo Bellini, Michele Costa, Vincenzo Morlacchi. Errico Petrella, Gaetano Donizetti en Saverio Mercadante. Gaetano Donizetti heeft zijn requiem uit 1837 aan zijn leraar Zingarelli opgedragen.
Als componist schreef Zingarelli elf pastorellen (o.a. werken voor orgel), kamermuziek, 70 symfonieën voor orkest, vocale muziek, 168 missen, 30 Requiem en talrijke andere delen uit de mis, psalmen, vespers, hymnen, magnificats, litanieën, sequensen, gezangen voor de goede week, 250 motetten, 5 oratoria, Italiaanse cantates en 40 opera's.
Composities Werken voor orkest 1768 I quattro pazzi, intermezzo 1785 Sinfonia Milanese in re-minore (d klein) 1785 Sinfonia Milanese in re-maggiore (D groot) 1785 Sinfonia Milanese in mi-maggiore (E groot) 1815-1835 Sinfonia in mib-maggiore (Es-groot) 1815-1835 Sinfonia in re-maggiore (D groot) Allegro con brio 1815-1835 Sinfonia in mi-minore (e klein) 1836 Sinfonia Funebre in do-minore (c klein) Adagio Allegro Sinfonia in do-maggiore (C-groot) Larghetto Allegro giusto Sinfonia in do-maggiore (C-groot) Larghetto Allegro
Werken voor harmonieorkest Classic Motet
Missen, cantates, oratoria en gewijde muziek 1794 Gerusalemme distrutta, oratorium 1806 Conversione di San Paolo, cantate 1811 Te Deum 1818 L' amor filiale, cantate - tekst: Francesco Ruffa 1825 Le tre ore dell'agonia del Nostro Signore Gesu Cristo Intro: "Gia Trafitto In Duro Legno..." Prima Parola: "Pater Dimitte Illis Quia Nesciunt Quid Faciunt" Seconda Parola: "Hodie Mecum Eris In Paradiso" Quando Morte Coll Terza Parola: "Mulier, Ecce Filius Tuus. Filius, Ecce Mater Tua" Quarta Parola: "Deus Meus, Deus Meus Utquid Me Dereliquisti Me?" Quinta Parola: "Sitio, Sitio, Sitio"- Qual Giglio Candido Allor Che Il Cielo Sesta Parola: "Consummatum Est" L'alta Impresa E Gia Compita... Settima Parola: "In Manus Tuas Domine, Commendo Spiritum Meum" Jesus... Amen 1826 Miserere 1829 Cantate, voor het Birmingham Festival 1837 Requiem, voor de eigen dodenmis van de componist All'armi franche, cantata rivoluzionaria Amor timido, cantate voor sopraan en strijkers Dante-Inferno - Canto Trentesimoterzo Recitativo: "La Bocca Sollevo Dal Fiero Pasto..." Recitativo: "Tu Vuo Ch'io Rinovelli..." Allegro Moderato: "Lo Non so Chi Tu se', Ne Per Che Modo..." Andante: "Breve Pertugio Dentro Dalla Muda..." Allegro Vivace: "Ben Se' Crudel, Se Tu Gia Non Ti Duoli..." Recitativo: "Come Un Poco Di Raggio Si Fu Messo..." Andante Sostenuto: "Padre, Assai Ci Fia Men Doglia..." Allegro: "Quetami Allor Per Non Farli Piu Tristi;..." Recitativo: "Quand'ebbe Detto Cio, Con Li Occhi Torti..." Allegro: "Ahi Pisa, Vituperio Delle Genti..." De vlucht naar Egypte, oratorium Didone, monoloog voor sopraan en strijkers Due sinfonie lauretane Ero, monoloog voor sopraan en strijkers Il nuotator d'Abido, voor sopraan en strijkers Requiem, voor de Napels minister Medici 28 verdere Requiem Salve Regina, voor bas en orgel 30 Stabat Mater Tre ore di agonia di Nostro Signore Gesù Cristo
Muziektheater Opera's Voltooid intitelaktespremièrelibretto 1768/1772 I quattro pazzi 1768, Napels, Conservatorio di Santa Maria di Loreto 1781 Montezuma 13 augustus 1781, Napels, Teatro San Carlo Vittorio Amedeo Cigna-Santi 1785 Alsinda 22 februari 1785, Milaan, Teatro alla Scala Ferdinando Moretti 1785 Ricimero 5 mei 1785, Venetië Francesco Silvani 1786 Armida carnaval 1786, Rome Jacopo Durandi en Francesco Saverio de Rogatis 1786 Antigono 13 april 1786, Mantua Pietro Metastasio 1787 Ifigenia in Aulide 27 januari 1787, Milaan, Teatro alla Scala Ferdinando Moretti 1789 Artaserse 19 maart 1789, Triëst Pietro Metastasio 1790 Antigone 3 aktes 30 april 1790, Parijs, Grand Opéra Garnier Jean François Marmontel 1791 Pirro, re d'Epiro 3 aktes 25 december 1791, Milaan, Teatro alla Scala Giovanni de Gamerra 1792 Annibale in Torino carnaval 1792 Turijn, Teatro Regio Jacopo Durandi 1792 Atalanta carnaval 1792, Turijn, Teatro Regio C. Olivieri 1792 L'oracolo sannita carnaval 1792, Turijn, Teatro Regio D. Del Tufo 1792 Il mercato di Monfregoso 2 aktes 22 februari 1792, Milaan, Teatro alla Scala Carlo Goldoni, gebaseerd op «Il mercato di Malmantile» 1793 La Rossana carnaval 1793, Genua, Teatro Carlo Felice P. Calvi 1793 La secchia rapita 7 september 1793, Milaan, Teatro alla Scala Angelo Anelli 1793 Apelle e Campapse 18 november 1793, Venetië, Teatro La Fenice Antonio Simone Sografi 1794 Gerusalemme distrutta; ook: La distruzione di Gerusalemme 2 aktes maart 1794, Florence, Teatro della Pergola 1794 Alzira 7 september 1794, Florence, Teatro della Pergola Gaetano Rossi, naar Voltaire 1794 Quinto Fabio herfst 1794, Livorno Lucio Papirio, gebaseerd op Apostolo Zeno 1794 Il conte di Saldagna 26 december 1794, Venetië, Teatro La Fenice Ferdinando Moretti 1795 Gli Orazi e i Curiazi 4 november 1795, Napels, Teatro San Carlo Carlo Sernicola 1796 Giulietta e Romeo - (Romeo e Giulietta) 3 aktes 30 januari 1796, Milaan, Teatro alla Scala Giuseppe Maria Foppa 1796 Andromeda 1796, Venetië Giovanni Bertati 1797 La morte di Mitridate (Il Mitridate) 27 mei 1797, Venetië, Teatro La Fenice Antonio Simone Sografi 1797-1798 Meleagro januari 1798, Milaan, Teatro alla Scala Giovanni Schmidt 1798 Carolina e Mexicow carnaval 1798, Venetië, Teatro La Fenice Gaetano Rossi 1798 Ines de Castro 2 aktes 11 oktober 1798, Milaan, Teatro alla Scala A. Gasparini 1798 I veri amici repubblicani 26 december 1798, Turijn Giandomenico Boggio 1799 Il ritratto 12 oktober 1799, Milaan, Teatro alla Scala Luigi Romanelli 1799 Il ratto delle Sabine 26 december 1799, Venetië, Teatro La Fenice Gaetano Rossi 1800 Clitennestra 26 december 1800, Milaan, Teatro alla Scala Francesco Saverio Salfi 1802 La notte dell'amicizia carnaval 1802, Venetië, Teatro La Fenice Giuseppe Maria Foppa 1802 Edipo e Colono 26 december 1802, Venetië, Teatro La Fenice Antonio Simone Sografi 1803 Il bevitore fortunato november 1803, Milaan, Teatro alla Scala Luigi Romanelli 1808 Il ritorno di Serse 16 juli 1808, Modena G. De Ferrari 1811 Baldovino 11 februari 1811, Rome, Teatro Argentino Jacopo Ferretti 1811 Berenice, regina d'Armenia 12 november 1811, Rome, Teatro Valle Jacopo Ferretti 1829 Malvina; (samen met: Michele Costa) carnaval 1829, Napels, Teatro San Carlo
Vocale muziek 1808 In questa tomba oscura, voor sopraan en piano - tekst: Giuseppe Carpani Ariette (6) da camera, voor sopraan en piano Confusa, smarrita, spiegarti vorrei Entra l'uomo all'orchè nasce
Werken voor orgel Fuga in la maggiore (A-groot) Marcia per organo Marcia (Andante) Andante con moto Pastoral sonatina in re-minore (d-klein) Sonatina in re-minore (d-klein)
Publicaties B. Guarini: Notizie della vita del Cav. D. Nicola Zingarelli, Napels. 1837. Catalogo della Musica lasciata da Nicola Zingarelli... Napels, 1837. Ulrico Hoepli: Bibliografia degli scritti di Nicola Zingarelli - 1884-1932. Milano, 1933. 60 p. A. de La Fage: Nicola Zingarelli, in: Miscellanées musicales, Parijs, 1844. G. Tebaldini: L'achivio musicale della Cappella Lauretana, Loreto. 1921. A. Mondolfi: Nicola Zingarelli attraverso la catalogazione dei suoi autografi nella Biblioteca di S. Pietro a Majella, in: »Il Rievocatore«, 1955. Rey Morgan Longyear: The Symphonies of Niccolò Zingarelli, in: Analecta Musicologica, vol. XIX, Köln. 1979. pp. 288-319 L. Kantner: Aurea luce - Musik an St. Peter in Rom 1790-1850, Wien. 1979. F. Lippmann: V. Bellini und die it. Opera Seria seiner Zeit, Köln-Wien., 1969. Andreas Holschneider: Die Musiksammlung der Fursten Doria-Pamphilj in Rom. in: Archiv für Musikwissenschaft, 18. Jahrg., H. 3./4. 1961. pp.248-264 Maria Caraci Vela: Niccolò Zingarelli tra mito e critica, in: «Nuova Rivista Musicale Italiana», XXII 1988. 3, pp.375-422.
Externe link Biografie
Categorie:Italiaans componist Categorie:Italiaans dirigent Categorie:Italiaans muziekpedagoog Categorie:Italiaans organist Categorie:18e-eeuws componist Categorie:19e-eeuws componist Categorie:Klassiek componist