Bundesautobahn 1

M30

(B76)

10px

45px|Autohof

10px

45px|Autohof

10px

(B52 / B327)

De Duitse Bundesautobahn 1 (kort BAB 1, A1 of 1) loopt vanaf Heiligenhafen in de deelstaat Sleeswijk-Holstein, waar hij overgaat in de B207, naar Saarbrücken in Saarland. De A1 is nu 749 kilometer lang en doorkruist zeven deelstaten. Tussen Lübeck en het Ruhrgebied staat de snelweg bekend als de Hansalinie. Van Heiligenhafen naar Hamburg heet hij de Vogelfluglinie. Van Kreuz Köln-West tot Dreieck Vulkaneifel staat hij bekend als de Eifelautobahn.

Het nummer A1 draagt de weg sinds de invoering van het huidige nummeringssysteem in 1975. In het eerder ontworpen, niet ingevoerde nummeringssysteem was het nummer A1 voor de huidige A24 tussen Berlijn en Hamburg bedacht.Autobahn-online.de: Nummerierung des deutschen Autobahnnetzes nach West-Modell vor 1974 geraadpleegd op 8 maart 2018

Deze snelweg verbindt een aantal grote steden liggend op de route, waaronder steden in het Rhein-Ruhrgebied.

Verloop Deelstaten De A1 doorsnijdt de volgende deelstaten: Sleeswijk-Holstein Hamburg Nedersaksen Bremen Noordrijn-Westfalen Rijnland-Palts Saarland

Belangrijkste steden aan de A1 De A1 loopt langs grote steden, waaronder: Lübeck Hamburg Bremen Osnabrück Münster Hamm Dortmund Hagen Wuppertal Leverkusen Keulen Trier Saarbrücken

Sleeswijk-Holstein Het Sleeswijk-Holsteinse deel van de A1, dat tot de zogenaamde Vogelfluglinie hoort, begint bij de aansluiting Heiligenhafen-Ost met 2×2 rijstroken. De weg is een voortzetting van de B207 vanaf veerhaven Puttgarden op het eiland Fehmarn. Op het schiereiland Wagrien verloopt de A1 kortstondig richting het westen, vervolgens naar het zuiden, langs de Oost-Holsteinse steden Oldenburg in Holstein en Neustadt in Holstein. In de nabijheid van de Lübecker Bocht loopt de weg voor een lengte van ongeveer 10 kilometer parallel aan de Oostzeekust, waarbij de weg bij Haffkrug tot minder dan een kilometer van de kust genaderd is. Voordat de weg langs de Hanzestad Lübeck loopt, sluit bij Dreieck Bad Schwartau de vanaf Travemünde komende A226 aan en krijgt de A1 2×3 rijstroken. Na de passage door Lübeck bestaat bij Kreuz Lübeck een verbinding met de Ostseeautobahn A20 richting Rostock. Vanaf hier loopt de snelweg in zuidwestelijke richting door Kreis Stormarn, langs de stadjes Reinfeld en Bad Oldesloe, voorbij het knooppunt Kreuz Bargteheide, het huidige eindpunt van de A21 vanuit Kiel. De oostelijke Hamburgse voorsteden Bargteheide en Ahrensburg worden eveneens ontsloten. Kort voor het bereiken van het Hamburgse stadsgebied kruist de A24 (Hamburg-Horn - Berlijn) in een langgerekt knooppunt, Kreuz Hamburg-Ost, de A1.

Hamburg In Hamburg wordt vervolgens het oostelijke stadsdeel Billstedt doorkruist en onder het overslagstation Hamburg-Billwerder met een rond 240 meter lange tunnel gegaan. Daarna buigt bij Dreieck Hamburg-Südost de A25 naar Geesthacht af. Na de kruising met de Norderelbe over een tuibrug mondt de hoofdrijbaan van de A1 bij Kreuz Hamburg-Süd uit op de vanuit Veddel komende hoofdrijbaan (TOTSO), die als A255 het centrum van Hamburg via de Neue Elbbrücke verbindt met de A1. Gelijktijdig buigt de maar 1,5 kilometer lange A252 af, het Hamburgse havengebied in. Na het knooppunt verloopt de A1 weer zuidwaarts, kruist de Süderelbe bij Hamburg-Harburg en kruist, al in Nedersaksen gelegen, bij het Maschener Kreuz de A39 richting Lüneburg. Direct daarna volgt de Horster Dreieck waarbij de hoofdrijbaan van de A1 weer wisselt (TOTSO), de doorgaande richting gaat over in de A7 naar Hannover. Vanaf hier loopt de snelweg met 2×2 rijstroken naar het westen, tot de Buchholzer Dreieck, waarbij de A261 een verbinding naar de A7 richting Flensburg biedt, daarna heeft de weg weer 2×3 rijstroken.

Nedersaksen en Bremen Tot Bremen verloopt de route ver weg van grote steden door een grotendeels vlak en dunbevolkt gebied en is doorgaand uitgevoerd met 2×3 rijstroken. Bij het Bremer Kreuz, dat nog in Nedersaksen ligt, wordt de A27 (Cuxhaven - Walsrode) gekruist. De A1 verbindt alleen direct de zuidelijke stadsdelen van Bremen. Slechts enkele kilometers van het traject liggen volledig in het gebied van de Vrije Hanzestad Bremen, waar ook de Wezer wordt overbrugd. Na Bremen, bij de naast Delmenhorst gelegen Dreieck Stuhr, buigt de A28 richting Oldenburg af, wat ook de snelste route is naar Noord-Nederland.

Tot Dreieck Ahlhorner Heide, waar de A29 uit de Wilhelmshaven uitmondt, heeft de A1 2×2 rijstroken en gaat door het Naturpark Wildeshauser Geest. Daarna gaat het – deels 2×3, deels 2×2 rijstroken – verder zuidwaarts richting Osnabrück. Bij Neuenkirchen-Vörden wordt met de Dammer Bergen de eerste uitloper van het middelgebergte doorkruist. Bij Bramsche volgt dan de kruising van de Wiehengebergte en Osnabrück wordt ten noordwesten gepasseerd. Na de overbrugging van het Stichkanal Osnabrück wordt in totaal drie keer de deelstaatgrens met Noordrijn-Westfalen overschreden, voordat Kreuz Lotte/Osnabrück de A30 (Hengelo - Bad Oeynhausen) gekruist wordt.

Noordrijn-Westfalen De zuidelijke aansluitende doorkruising van het Teutoburgerwoud in Tecklenburger Land gaat via uitzonderlijke sterke stijgingen en dalingen. Bij Lengerich wordt het landschap weer vlakker en gaat enkele kilometers later in het Münsterland over. De Luchthaven Münster-Osnabrück bevindt zich direct aan de A1 en beschikt sinds 2010 over een eigen aansluiting. Na de 2×3 rijstroken brede randweg om Münster buigt bij Kreuz Münster-Süd de A43 naar het noordelijke Ruhrgebied af. Verder zuidelijk kruist bij Hamm in het Kamener Kreuz de A2 (Oberhausen - Hannover - Berlijn); de A1 heeft nu tot Keulen doorgaand 2×3 rijstroken en kruist enkele kilometers verder bij Kreuz Dortmund/Unna de A44 (Dortmund - Kassel). Na aansluiting van de Dortmundse voorstad Schwerte kruist bij Westhofener Kreuz de A45 naar Frankfurt am Main en de A1 loopt verder langs Hagen. Kort voor Wuppertal wordt bij Kreuz Wuppertal-Nord de A43 en A46 naar Düsseldorf aangebonden. In zuidwestelijke richting gaat het door het heuvelige Bergisches Land langs de steden Wuppertal en Remscheid, waarbij de rijbanen in Blombachtal deels gescheiden lopen. Bij Kreuz Leverkusen wordt de A3 (Arnhem - Frankfurt am Main - Passau) gekruist en wordt de A1 onderdeel van de noordelijke en westelijke ring van Keulen. Na Kreuz Leverkusen-West (A59 naar Düsseldorf) kruist de snelweg de Rijn via een grote tuibrug, langs de Fordfabriek in Keulen-Niehl en kruist bij Kreuz Köln-Nord de A57 (Goch - Krefeld - Keulen). Na richtingsverandering richting het zuiden wordt het Keulse stadsdeel Lövenich in een rond de 1,5 kilometer lange landtunnel doorkruist en bij Kreuz Köln-West met de A4 (Aken - Keulen - Olpe) wordt de ring van Keulen verlaten.

Weer met 2×2 rijstroken begint het gedeelte dat bekend staat als Eifelautobahn. Ten eerste wordt de Ville, een bosrijke heuvelrug ten zuidwesten van Keulen, doorkruist, om vervolgens bij Dreieck Erfttal met de A61 uit de richting Venlo te worden samengevoegd. Tot Kreuz Bliesheim bij Brühl verloopt de A1 met de A61 over een gemeenschappelijke, 2×3 rijstroken uitgebouwde tracé. Na het verlaten van de A61 doorkruist de A1 de laagte in de Jülich-Zülpicher Börde, omvat Euskirchen en stijgt vervolgens naar de Eifel. Bij de aansluiting Blankenheim is het voorlopige einde van het noordelijke deel van de snelweg bereikt. Het sluiten van de onderbreking door de Eifel tot Kelberg bevindt zich in de onderzoeksfase.

Rijnland-Palts en Saarland Voorbij de deelstaatgrens in Rijnland-Palts begint de A1 weer bij aansluiting Kelberg. Enkele kilometers verder, de bij Daun gelegen Dreieck Vulkaneifel, begint de A48 naar Koblenz. Bij Wittlich verlaat de snelweg de Eifel en verbindt de A60 richting België (Luik). De als 2×2 rijstroken Bundesstraße 50 (B50) uitgebouwde autoweg richting het Rijn-Maingebied (Hochmoselübergang met de Hochmoselbrücke) is sinds eind 2019 voltooid. Bij Schweich wordt de Moezel overbrugd en de A602 naar Trier, die ook een verbinding met de A64 naar Luxemburg mogelijk maakt, buigt hier af. Aansluitend stijgt de snelweg uit de Moezeldal en doorkruist de heuvels van de Hunsrück. Voor de grens met Saarland, bij Dreieck Nonnweiler, moet men de hoofdrijbaan verlaten (TOTSO) om op de A1 te blijven, omdat de doorgaande relatie de A62 richting Pirmasens is.

Het laatste trajectdeel van de A1 tot Saarbrücken kenmerkt zich door vele bochten, waarbij de Saar-Nahe-Bergland doorsneden wordt. Bij Illingen kruist de A8 (Luxemburg - Pirmasens) bij Kreuz Saarbrücken, de A8 doorsnijdt het Saarkohlenwald en eindigt bij de aansluiting Saarbrücken-Burbach (150) in het stadsdeel Malstatt van Saarbrücken. De aansluitende B268 gaat verder tot in het centrum van de Saarlandse hoofdstad.

Geschiedenis Voor en tijdens de Tweede Wereldoorlog miniatuur|links|Lübecker Autobahn in Hamburg-Horn, oorspronkelijk luidde de tekst: "REICHSAUTOBAHN" (2009) Al eind jaren 20 begon onder de Centrumregering van de Weimarrepubliek het maken van plannen voor meerstroken, verkeerslicht- en kruisingsvrije snelwegen. In de tijd van het nationaalsocialisme werden deze plannen verder uitgewerkt en op grote schaal toegepast, hierbij horen ook het begin van de A1 en de A2.

De eerste schop voor de werkzaamheden voor het trajectdeel tussen Hamburg en Bremen werd op 21 maart 1934 bij Oyten voltrokken. Na maar 2 jaar kon op 25 juli 1936 het 71 kilometer lange trajectdeel tussen de aansluitingen Dibbersen en Oyten tijdens een propagandaevenement voor het verkeer vrijgegeven. De bouw van dit traject vond plaats zonder het gebruik van zwaar materieel, in plaats daarvan moesten veel werklozen gedwongen werken.NDR: Die A 1: Vom NS-Prestigeprojekt zum Dauerstau 17 januari 2013, geraadpleegd op 10 maart 2018. Gearchiveerd op 28 mei 2018. In 1937 werd het trajectdeel tussen aansluiting Oyten en Bremer Kreuz evenals het aansluitende deel van de huidige A27 tot Bregen-Burglesum geopend. Hamburg (respectievelijk tot het voormalige Harburg-Wilhelmsburg) werd vanaf het zuiden in 1939 door de bouw van een snelwegbrug over de Süderelbe aangesloten.

Op 13 mei 1937 werd de snelweg vanaf Hamburg-Ost naar Lübeck voor het verkeer vrijgegeven. De weg begon bij Horner Kreisel in Hamburg-Horn (tegenwoordig het westelijke eindpunt van de A24) en liep tot de aansluiting Lübeck-Zentrum. Een jaar later, op 1 mei 1938, werd de verlenging tot Lübeck-Siems vrijgegeven (tegenwoordig A226). Na de bezetting van Denemarken in de Tweede Wereldoorlog werd een brugverbinding over de Fehmarnsund (Vogelfluglinie) evenals een verlenging van de Reichsautobahn tot Kopenhagen gepland. Met aarde- en brugbouwwerkzaamheden op het eiland Lolland tot Guldborgsund werd eind september 1941 begonnen. Dit trajectdeel is tegenwoordig als E47 in gebruik.

Noordoostelijk van Dortmund ligt het Kamener Kreuz, het tweede Duitse klaverbladknooppunt, dat in de loop van de jaren 30 samen met de A2 werd gebouwd. Het eerste klaverbladknooppunt in Duitsland was het in 1936 vrijgegeven Schkeuditzer Kreuz (A9/A14) bij Leipzig. Volledig berijdbaar was het pas na de Tweede Wereldoorlog, omdat de reeds begonnen grondwerkzaamheden van de A1 bij het knooppunt door de oorlog werden uitgesteld.

Tot 1939 was de eerste 25 kilometer vanaf Kreuz Leverkusen richting het noordoosten tot aansluiting Wermelskirchen/Schloss Burg onder verkeer. De bouw van het traject tot Remscheid met meerdere kunstwerken moest wegens de oorlog van 1942 tot 1951 onderbroken worden.

Ook in de Eifel werd al voor de Tweede Wereldoorlog begonnen met de bouw van de snelweg. Voor het staken van de werkzaamheden door de oorlog werd alleen een kort trajectdeel bij Hasborn met maar één rijbaan opengesteld.

Bundesautobahn 1

Bron en licentie