De Scheveningse Pier is een pier in de Noordzee bij Scheveningen. Het in 1961 geopende gebouw, dat in de plaats kwam voor de oude pier uit 1901, doet dienst als horeca-, winkel- en entertainmentcomplex. De pier werd in oktober 2013 gesloten omdat hij niet meer voldeed aan de brandveiligheidseisen, maar na een grote verbouwing volgde op 18 juli 2015 een gedeeltelijke openstelling.
Indeling thumb|left|upright=1.25|Scheveningse pier (Foto 2011) thumb|Luchtfoto door de Luchtvaartafdeeling, 1920-1940. Nederlands Instituut voor Militaire Historie. De pier bestaat uit een geheel overdekte wandelpromenade met daarboven een open wandeldek en aan het uiteinde drie (tot 2016 vier) eilanden. Op het achterste eiland rechts (het toreneiland) staat een uitkijktoren met op 45 meter hoogte een uitkijkplatform dat - bij ideale weersomstandigheden - zicht tot 17 kilometer biedt. Aan de voet daarvan bevindt zich een pannenkoekenrestaurant en op de toren staat een bungeejumpinstallatie.Bungeejumpen Scheveningen bungeejumpen.com, geraadpleegd op 20 april 2014 In het gebouw op het voorste eiland links (zonne-eiland of Zuid eiland genoemd) is een restaurant (Pier Zuid) gevestigd. Het achteraf aan de pier toegevoegde stalen eiland lag het verst in zee en was als enige niet direct verbonden met de wandelpromenade, maar met het zonne-eiland. Tot de sluiting in februari 1991 was hier een attractie ondergebracht. Ook werd hier een aantal jaren het vuurwerk voor het Vuurwerkfestival Scheveningen afgestoken. Dit vuurwerk wordt tegenwoordig vanaf een drijvend ponton op zee afgestoken. Op het voorste eiland rechts (pirateneiland of schateiland genoemd) bevond zich een op kinderen gerichte amusementshal. De opbouw op dit eiland is in 2015 verwijderd, in afwachting van de bouw van een reuzenrad.Dit reuzenrad met de naam Skyview De Pier werd in 2016 officieel in gebruik genomen.
De eerste pier: het Wandelhoofd Koningin Wilhelmina Het Wandelhoofd Koningin Wilhelmina, de eerste pier van Scheveningen, werd door architect W.B. van Liefland en constructeur W. Wyhowski in opdracht van Maatschappij Zeebad Scheveningen (M.Z.S.) ontworpen en door prins Hendrik op 6 mei 1901 geopend.Wandelhoofd Koningin Wilhelmina (Scheveningen) Nederlands Architectuurinstituut, geraadpleegd op 20 april 2014 Deze houten constructie op een stalen onderstel lag direct achter het Kurhaus. Vanuit het hotel was een brug over de boulevard gemaakt zodat hotelgasten vanaf het terras de 372 meter lange en 8 meter brede promenade konden aflopen. Halverwege bevond zich een middenvak van 37 bij 26 meter en aan het uiteinde een achthoekig platform met daarop een eveneens achthoekig paviljoen. In het paviljoen, dat een middellijn van 37,7 meter en een hoogte binnenin van 15,7 meter had, konden 1200 bezoekers van muziekopvoeringen, toneelvoorstellingen en acrobatiek genieten. Aan de buitenzijde bevond zich een zevental winkels waar vruchten, sigaren en versnaperingen konden worden gekocht. In 1940 bedroeg de entreeprijs ƒ 0,15.
In het voorjaar van 1942 werd Scheveningen 'Sperrgebiet'. De Duitse bezetter gebruikte het paviljoen als opslag en plaatste afweergeschut op de pier. Om een invasie van de geallieerden te bemoeilijken werd 30 meter wandeldek verwijderd en voorzien van een hangbrug. Op 26 maart 1943 brandde het paviljoen volledig uit. Na de brand sloopten de Duitsers de pier door de houten opbouw van de palen af te zagen, vermoedelijk omdat ze bang waren dat de pier door de geallieerden gebruikt zou kunnen worden bij een zeeinvasie.
De nieuwe pier Ontwerp en bouw Op 17 september 1959 werden de bouwwerkzaamheden voor de nieuwe pier geopend door burgemeester Hans Kolfschoten van Den Haag, die de bouw had bepleit bij minister Herman Witte van Wederopbouw. De nieuwe pier kwam iets noordelijker te liggen dan de vorige, in het verlengde van de Zwolsestraat, omdat men de betonnen constructie niet vond passen bij het statige Kurhaus. Het ontwerp was van de Rotterdamse architecten Huig Maaskant, Dick Apon en Dirk Jan Dijk. Laatstgenoemde had in 1955 een prijsvraag voor het ontwerp van een nieuwe pier gewonnen, al werd dat ontwerp uiteindelijk niet uitgevoerd.Nederlands Architectuur Instituut De Pier (Scheveningen) Nederlands Architectuurinstituut, geraadpleegd op 20 april 2014 Opdrachtgever was de Exploitatie Maatschappij Scheveningen (E.M.S.), de rechtsopvolger van de M.Z.S. Namens de E.M.S. had in het bijzonder secretaris Anthony Adama Zijlstra zich ingespannen een nieuwe pier te realiseren. Vanwege een gebrek aan eigen middelen financierde de E.M.S. de bouwsom van 7 miljoen gulden met een lening van de Westlandsche Hypotheekbank. De pier is gebouwd door een bouwcombinatie van VAB (Verenigde Aannemings Bedrijven, nog tijdens de bouw hernoemd tot Intervam) van Reinder Zwolsman en HBM (Hollandsche Beton Maatschappij).Film: De Pier zij groeide voort (1960-1961) Haagse Filmbank Op vrijdag 19 mei 1961, een opvallend koude dag, werd de pier geopend door prins Bernhard, die namens de E.M.S. vergezeld werd door Adama Zijlstra en president-commissaris Jaap van Till. De uitkijktoren werd opengesteld op 19 april 1962.
De pier bestond uit een 12 (bij de aansluiting met de boulevard: 19) meter brede wandelpromenade die door een windschut in een 8 meter breed open, en een vier meter breed overkapt deel werd verdeeld. Aan de promenade waren drie eilanden gekoppeld, waarvan het grootste (het zonne-eiland van 2500 vierkante meter) een restaurant, genaamd Nautica, en een zonnedek had. Het toreneiland had een uitkijktoren, een cafetaria (Sirene), een visring en op het schateiland bevonden zich de door de firma Hommerson geëxploiteerde arcadehal Hommerson's Sportland en daarboven een kinderspeeltuin. Daarnaast waren op de promenade en de eilanden verschillende attracties, souvenir- en andere winkels gevestigd. De nieuwe pier was met 12.000 vierkante meter tweemaal zo groot als de oude. De toegangsprijs bedroeg ƒ 0,50, voor toegang tot Hommerson's Sportland moest ƒ 0,25 extra worden betaald.
De periode Zwolsman Al na twee dagen kon de honderdduizendste bezoeker worden geteld en op 23 september 1961 de miljoenste. Bouwer Zwolsman kocht daarop in korte tijd met zijn N.V. Landbank zoveel aandelen E.M.S. dat hij op 29 januari 1962 de volledige zeggenschap verkreeg. Het jaar daarop verdubbelde hij de toegangsprijs van de pier tot een gulden (circa € 0,45). Minister Andriessen van Economische Zaken vaardigde daarop in het kader van de geleide loon- en prijspolitiek een beschikking uit waarin werd bepaald dat de toegangsprijs maximaal ƒ 0,55 mocht bedragen. Zwolsman tekende daartegen beroep aan en werd begin 1965 in het gelijk gesteld.
Op 5 augustus 1964 werd het in opdracht van Zwolsman gebouwde vierde eiland naar de pier gesleept, waarna de vier 1,8 meter dikke poten in de zeebodem werden verankerd en het eiland met pneumatische vijzels omhoog werd gekrikt. Daarna werd het door middel van een loopbrug met het zonne-eiland verbonden. Dit eiland is opgebouwd uit staal in plaats van beton en wijkt uiterlijk sterk af van de rest van de pier. Bouwer van het vierde eiland was Verolme Dok- en Scheepsbouw Maatschappij N.V. in Rozenburg van Cornelis Verolme. De reden hiervoor was dat de overheid geen toestemming gaf voor uitbreiding van de pier waarvoor een beroep zou moeten worden gedaan op de toen schaarse bouwcapaciteit voor woning- en utiliteitsbouw. Het eiland, door Zwolsmans vrouw op 9 juni 1964 Monitor gedoopt, meet 38 bij 23 meter en de bouwkosten bedroegen 4 miljoen gulden.De Telegraaf, 13 augustus 1964 Delpher.nl, geraadpleegd op 20 april 2014 Op het bovendek werden twee bars en een als schip ingericht restaurant (Le Pirate) ondergebracht. Het onderdek werd ingericht met als thema Onderwaterwonderland, waar bezoekers vanuit over een monorail voortbewogen capsules uitzicht hadden op nagemaakte vissen, wier en (echt) koraal. De toegangsprijs voor deze attractie bedroeg bij de opening op 26 september 1964 ƒ 2,50 voor volwassenen en ƒ 1,00 voor kinderen.
Het aantal bezoekers van het openingsjaar, 2.225.000, zou niet meer worden geëvenaard. In de slechte zomers van 1962 en 1963 kwam men tot 1.664.000 en 1.324.000 miljoen bezoekers. Daarna namen de aantallen af tot 600.000 in 1971. Aan het beheer door Zwolsmans E.M.S. kwam een einde in 1972, toen de pier voor een periode van vijf jaar werd verpacht aan horecaondernemer Jacques Speyer.De Telegraaf, 07 oktober 1972 Delpher.nl, geraadpleegd op 20 april 2014 Hij probeerde de gedaalde populariteit van de pier te vergroten met nieuwe attracties en door halvering van de entreeprijs, van ƒ 2,00 tot ƒ 1,00.
Het Consortium Scheveningen In 1973 nam Verenigde Bedrijven Bredero N.V., bekend van de bouw van Hoog Catharijne in Utrecht, de pier en andere vervallen Scheveningse bezittingen van de E.M.S. over. Voor het beheer richtte Bredero het Beheerskantoor Scheveningen B.V. (BKS) op, dat later ook de Palace Promenade en een aantal parkeergarages in Scheveningen zou beheren.BKS Scheveningen bksparking.nl, geraadpleegd op 13 juni 2014 In 1976 bracht Bredero de herontwikkeling van Scheveningen onder in Consortium Scheveningen B.V., waarvan Bredero (50%), verzekeraar Nationale-Nederlanden, FGH (Friesch Groningsche Hypotheekbank) en Amfas Groep (ieder 16 2/3%) de aandeelhouders waren. Twee jaar later voerde het consortium een grote verbouwing aan de pier uit, waarbij restaurant Nautica op het zonne-eiland werd gerenoveerdFoto: onttakeling van Nautica tijdens de renovatieHaagse Beeldbank en een nieuwe attractie met de naam 20.000 mijlen onder zee werd gebouwd op het stalen eiland. Vanuit een nagemaakte onderzeeboot, de Nautilus, konden bezoekers verschillende onderzeese taferelen bekijken, waaronder een kwaadaardige reuzenoctopus die hen liet schrikken door met een tentakel op een raam van de Nautilus te tikken.Foto: de Nautilus in aanbouw Haagse Beeldbank Het restaurant op dit eiland kwam daarbij te vervallen en de naam Le Pirate werd sindsdien voor het restaurant op het toreneiland gebruikt.
Vanaf 1987 bleef Nationale-Nederlanden na het faillissement van Bredero en fusies van FGH en Amfas als enige aandeelhouder van het consortium over. Plannen om de pier te overdekken en te voorzien van een geheel nieuwe opbouw op de vier eilanden vonden geen doorgang omdat partner Philips zich vanwege budgetoverschrijdingen terugtrok. De pier raakte ondertussen vanwege gebrekkig onderhoud ernstig in verval en veel winkelruimtes, de na het vertrek van Hommerson Silvercity genoemde amusementshal op het schateiland en het gehele stalen eiland werden gesloten. De verzekeringsmaatschappij was inmiddels van mening dat het beheer van de pier niet tot haar kerntaken behoorde en wilde af van de jaarlijkse exploitatietekorten.Nieuwsblad van het Noorden, 10 augustus 1993 Delpher.nl, geraadpleegd op 20 april 2014
Overname door Van der Valk In 1991 werd een koper gevonden in horecaconcern Van der Valk, dat de pier voor het symbolische bedrag van één gulden overnam. Vervolgens heeft Van der Valk 118 van de 187 betonnen pijlers laten renoveren en in 1994 opende het concern een nieuw restaurant op het zonne-eiland.Foto: restaurant op de pier (1995)Haagse Beeldbank In 1996 werd de uitkijktoren, waar op 17 juli 1994 nog een bezoeker door de verrotte vloer was gezakt, opgeknapt en in 1998 startte de verbouwing van de wandelpromenade, waarbij deze geheel werd overdekt. Sinds 2001 exploiteerde Van der Valk een speelhal (casino) boven het restaurant. Van der Valk stelde de entreeprijs aanvankelijk vast op ƒ 2,50 maar gaf deze in 2004 vrij.
Van der Valk investeerde uiteindelijk ruim 20 miljoen euro in de pier, bijna driemaal de oorspronkelijk geraamde 16 miljoen gulden (ruim 7 miljoen euro).
Verval en sluiting