thumb|300px|Een stuk spinel-lherzoliet dat als xenoliet tijdens vulkanisme naar het aardoppervlak gebracht werd. Vindplek: Dreiser Weiher, Eifel. Lherzoliet is een type peridotiet, een kristallijn gesteente met een ultramafische samenstelling. Lherzoliet bestaat voor een groot deel uit het mineraal olivijn met een belangrijk aandeel van zowel clinopyroxeen en orthopyroxeen.
De naam van lherzoliet komt van het Étang de Lers in het Lherzmassief (Franse Pyreneeën), waar ook de typelocatie ligt. De naam werd ingevoerd door de Franse natuurvorser Jean-Claude Delamétherie in 1795.
Eigenschappen Volgens de IUGS-classificatie is in de modale mineralogie van lherzoliet van alle olivijn en pyroxeen 40 tot 90 % olivijn. Daarnaast vormen clino- en orthopyroxeen elk minstens 5%.Le Maitre et al. (2002) Orthopyroxeen is meestal enstatiet en clinopyroxeen is voornamelijk chroom-diopsied.
Lherzoliet kan afhankelijk van de druk waarbij het gevormd werd plagioklaas (op 20 - 30 km diepte gevormd), chroom- of aluminiumhoudende spinel (20 - 90 km) of granaat (voornamelijk pyroop, op meer dan 90 km diepte gevormd) bevatten.
Bij meer dan 90% olivijn gaat lherzoliet over in duniet. Ultramafisch gesteente met hetzelfde aandeel olivijn maar minder dan 5% orthopyroxeen is wehrliet; bij minder dan 5% clinopyroxeen is de naam harzburgiet. Bij minder dan 40% olivijn gaat lherzoliet over in websteriet.
Voorkomen Granaat-lherzolieten vormen een belangrijk deel van de aardmantel (tot rond de 300 km diepte), maar aan de oppervlakte is lherzoliet een stuk zeldzamer. Het komt soms voor in de lithostratigrafisch onderste delen van ofiolieten, hoewel deze vaker uit harzburgiet bestaan. Het komt ook voor in peridotiet-massieven zoals in de Zuidelijke Alpen, bij breuken langs mid-oceanische ruggen en als uit de mantel meegenomen xenolieten in alkali-basalt en kimberliet-vulkaanpijpen.
Partieel smelten van lherzoliet in de mantel is een van de belangrijkste bronnen van basaltische magma. Onder mid-oceanische ruggen vindt zulk opsmelten van omhoogbewegend mantelmateriaal plaats, waarna de smelt (basalt) naar de oppervlakte opstijgt om daar nieuwe oceanische korst te vormen. Het residu dat achterblijft bestaat uit harzburgiet of duniet.
Categorie:Stollingsgesteente Categorie:Mantelgesteente