thumb|Drakenfontein met mogelijk de Moerasdraak
Moerasdraak is een bijnaam van 's-Hertogenbosch. De naam werd tijdens de Tachtigjarige Oorlog door Joost van den Vondel gebruikt in een lofdicht op Frederik Hendrik van Oranje, vanwege de ligging van de stad tussen moerasgebieden.Puur Natuur, tijdschrift Vereniging Natuurmonumenten, zomer 2016, p. 15 's-Hertogenbosch ontstond op een zandrug (donk) waar de Dommel en de Aa samenkwamen. Rond deze hogere gronden lagen hierdoor uitgestrekte moerasgebieden zoals het Bossche Broek en de Moerputten, die de stad mede haar moeilijk te belegeren karakter gaven.
Prins Maurits van Nassau, de latere prins van Oranje, had in 1601 en in 1603 gepoogd de stad in te nemen, maar door het moeras rondom de stad mislukte dit. Prins Frederik Hendrik van Oranje slaagde er wel in om bij het Beleg van 1629 de moerasdraak te overwinnen. De prins had Jan Adriaensz. Leeghwater ingeschakeld, die eerder de Beemster en de Purmer had drooggelegd. De riviertjes Aa en Dommel werden afgedamd en omgeleid en er werd een gracht om de stad gegraven. In de late negentiende eeuw kwam het romantische verhaal op dat de stad de bijnaam verworven had omdat ze als "oninneembaar" werd beschouwd. Dat was in de zeventiende en achttiende eeuw wel zo maar dat werd niet in verband gebracht met de naam. Vondel bedoelde de aanduiding negatief.
De beeltenis van de Drakenfontein op het Stationsplein, een gedenkteken voor de dochters van jonkheer Paulus Jan Bosch van Drakestein, is wel gezien als verwijzing naar deze bijnaam. Ook het logo van FC Den Bosch toont een draak.
Een veerpontje verbindt aan de noordwestkant de stad met het Bossche Broek. Dat pontje draagt ook de naam 'Moerasdraak'.
Op 9 mei 2022 is er een film genaamd Moerasdraak uitgebracht van filmmaker Ruben Swart. Deze mockumentary vertelt naast de feitelijke geschiedenis ook een fictief verhaal over de bijnaam en de Drakenfontein.
Categorie:Geschiedenis van 's-Hertogenbosch Categorie:Bijnaam