Lom (Bulgaars: Лом) is een stad in het noordwesten van Bulgarije. Met 19.754 inwoners is het de tweede stad van de oblast Montana. Op 31 december telt de gemeente Lom (de stad inclusief nabijgelegen dorpen) zo’n 24.543 inwoners. Nationaal Statistisch Instituut geraadpleegd 10 juli 2019 Lom ligt aan de rechteroever van de Donau, in de nabijheid van de monding van de gelijknamige rivier in de Donau. Op de linkeroever van de Donau ligt Roemenië, maar er is geen vaste oeververbinding.
Lom ligt 162 km ten noorden van Sofia en 56 ten zuidoosten van Vidin.
Geschiedenis
Oudheid en Middeleeuwen Lom vindt zijn oorsprong in de Oudheid, toen op deze locatie de Thracische nederzetting Artanes lag.
Tijdens de Romeinse periode werd aan de Donau de vesting Almus gebouwd als onderdeel van de Donau-limes, de noordgrens van het Romeinse Rijk. Rond deze vesting ontwikkelde zich een nederzetting. Zowel de huidige naam van de stad als die van de rivier de Lom zijn afgeleid van de naam Almus.
Er zijn geen aanwijzingen dat Lom in de middeleeuwen uitgroeide tot een belangrijke nederzetting. Pas tijdens de Ottomaanse periode nam de plaats in omvang toe. Lange tijd bleef Lom echter in de schaduw staan van grotere regionale centra zoals Vidin, Nikopol en Silistra.
Volgens overlevering werd de Ottomaanse nederzetting rond 1695 gesticht door Kara Mustafa en Murad Giray, die na de Ottomaanse nederlaag bij Wenen in 1683 via de Donau naar dit gebied zouden zijn gekomen. Deze lezing wordt echter niet door alle historische bronnen bevestigd.
Ottomaanse heerschappij en Bulgaarse nationale heropleving De naam Lom Palanka wordt voor het eerst vermeld in 1704. De term palanka werd in die tijd gebruikt voor nederzettingen die qua omvang en betekenis tussen een dorp en een stad in stonden. In 1798 werd Lom getroffen door plunderingen door roversbenden.
Na 1830 nam het belang van de stad sterk toe door de groei van de scheepvaart op de Donau. Ook de verbinding met Sofia droeg bij aan de economische ontwikkeling van Lom, dat uitgroeide tot een belangrijke exporthaven richting Wenen. In 1869 telde de stad 120 winkels, 148 handelskantoren, 175 eetgelegenheden, 34 koffiehuizen, zes hotels en twee molens. Het stadscentrum lag rond de oude vesting, de Kale, die toegankelijk was via drie stadspoorten richting Vidin, Belogradtsjik en Sofia. Handelaren uit Lom waren actief op de belangrijkste jaarmarkten in de regio en daarbuiten. In 1880 had de stad circa 7.500 inwoners.
Lom speelde een belangrijke rol tijdens de Bulgaarse Nationale Heropleving. In 1856 werd er een van de eerste Bulgaarse chitalisjtes (culturele en educatieve gemeenschapscentra) opgericht. Twee jaar later volgde een van de eerste vrouwenverenigingen van Bulgarije. Ook vonden in de stad enkele van de vroegste Bulgaarse toneelvoorstellingen plaats. De onderwijsvernieuwer Krastjo Pisjoerka was eveneens actief in Lom.
Tot aan de Tweede Wereldoorlog bleef Lom een belangrijk handelscentrum. In 1943 werden duizenden Joden uit door Bulgarije bezette gebieden in Griekenland en Joegoslavië via Lom gedeporteerd. Vanuit de haven werden zij per schip naar Wenen vervoerd en vervolgens naar vernietigingskamp Treblinka gebracht. Lom vormde daarmee een belangrijk knooppunt in de deportaties van Holocaustslachtoffers vanuit de door de Asmogendheden gecontroleerde Balkan.
Na 1944 ontwikkelde de industrie zich verder, onder meer met een suikerfabriek, een conservenfabriek en bedrijven in de graanverwerking. Daarnaast groeide Lom uit tot de belangrijkste haven voor Noordwest-Bulgarije.
Geografie Lom ligt nabij de monding van de rivier de Lom, waaraan de stad haar naam ontleent. De ontwikkeling van Lom tot een belangrijke rivierhaven aan de Donau werd mede bepaald door de relatief korte afstand tot Sofia. Na Roese is Lom de belangrijkste rivierhaven van Bulgarije.
De gemeente Lom ligt in de provincie Montana in het noordwesten van Bulgarije, op de rechteroever van de Donau in de Donaulaagvlakte. De gemeente grenst in het noorden, aan de overzijde van de Donau, aan Roemenië. Het bestuurlijke centrum van de gemeente is de stad Lom.
De gemeente heeft een oppervlakte van 323,89 km² en telde bij de volkstelling van 2011 27.294 inwoners. De gemeente omvat naast de stad Lom nog negen dorpen.
Kernen van de gemeente
De gemeente Lom bestaat uit de stad Lom, die tevens het bestuurlijke centrum van de gemeente vormt, en de volgende negen dorpen:
Dobri Dol Dolno Linevo Kovachitsa Orsoya Slivata Staliyska Mahala Stanevo Traykovo Zamfir
Buurten en dorpen
Lom is onderverdeeld in verschillende wijken, waaronder:
Boruna Humata Kaletata Ljoeljatsite Mladenovo Mladost Momin Brod Stadiona Zornitsa
Bezienswaardigheden Enkele belangrijke bezienswaardigheden in Lom zijn:
Plazha (Bulgaars: Плажа), een circa 500 meter lang kiezelstrand aan de oever van de Donau, ongeveer 3 kilometer ten westen van het stadscentrum. Het Historisch Museum van Lom, gevestigd in het voormalige stadhuis. De bewaard gebleven fundamenten van het Romeinse fort Almus. Chitalishte Postoyanstvo, het oudste culturele gemeenschapscentrum (chitalishte) van Bulgarije. Het voormalige Pedagogisch Instituut. De Kerk van Boruna. Het monument voor Tseko Voivoda (1807–1881), een Bulgaarse revolutionair die deelnam aan de strijd voor de bevrijding van Servië en door de Servische regering werd erkend als voivode (legeraanvoerder).
Bevolking Op 31 december 2018 telt de gemeente Lom 24.543 inwoners: 19.754 in de stad Lom en 4.789 in een van de negen omliggende dorpen. Na de val van het communisme neemt de bevolking drastisch af, vooral op het platteland.
Bevolkingsontwikkeling van de stad Lom en de gemeente Lom 1946 1956 1965 1975 1985 1992 2001 2011 2018 stad Lom 15.255 22.902 28.196 30.540 32.121 31.133 27.897 22.507 19.754 omliggende dorpen 23.113 17.083 14.866 13.132 10.758 9.127 7.180 5.632 4.789 gemeente Lom 38.368 39.985 43.062 43.672 42.879 40.260 35.077 28.139 24.543
Bevolkingssamenstelling Volgens de volkstelling van 2011 vormen Bulgaren een meerderheid van de bevolking. Ongeveer 79% van de bevolking van de stad Lom identificeert zichzelf als een etnische Bulgaar. In de gemeente Lom loopt dit percentage op tot wel 81% van de bevolking. De grootste minderheid vormen de Roma met zo’n 19% van de totale bevolking van de stad, terwijl ze in de gemeente Lom zo’n 17% van de bevolking vormen.
Zustersteden Lom is verzusterd met de volgende steden: Debar, Noord-Macedonië Linz, Oostenrijk Lom, Noorwegen Niš, Servië Freiburg im Breisgau, Duitsland
Geboren
Marjan Ognjanov (30 juli 1988), voetballer
Categorie:Gemeente in Bulgarije Categorie:Stad in Bulgarije Categorie:Montana (oblast)