De invloedssfeer van een hemellichaam (Engels: "sphere of influence" (SOI)) is in de astronomie en astrodynamica het bolvormige gebied rondom een hemellichaam waarin de zwaartekracht bijna geheel bepaald wordt door het hemellichaam zelf. Gewoonlijk beschrijft men er de gebieden mee in planetenstelsels waar planeten de baan bepalen van hen omringende hemelobjecten (zoals manen of kunstmatige satellieten), ondanks de aanwezigheid van veel grotere (maar verafgelegen) hemellichamen als de zon.
De formule voor het berekenen van de straal van de invloedssfeer van een planeet is:
Toelichting: betekent: de straal van de invloedssfeer is de halve lange as van de elliptische baan van de planeet om de zon. en zijn de massa's van respectievelijk de planeet en de zon.
Analoog geeft deze vergelijking de invloedssfeer van de maan ten opzichte van het zwaartekrachtsveld van de aarde. De grootheden en worden dan vervangen door de massa's van respectievelijk de maan en de aarde.
In de astrodynamica wordt de invloedssfeer gebruikt voor een eerste berekening van de baan van een ruimtevaartuig bij een reis tussen twee hemellichamen, bijvoorbeeld van de aarde naar Mars, of naar de maan. In ieder gebied wordt alleen rekening gehouden met de sterkste bijdrage aan het zwaartekrachtsveld en worden andere bijdragen genegeerd. In deze benadering bestaat de baan uit aaneengeregen kegelsneden (Engels: "patched conic approximation"). Voor de uiteindelijke berekening van de baan is deze benadering niet goed genoeg en moeten numerieke methoden worden gebruikt.
Grootte van de invloedssfeer van planeten in het zonnestelsel Planeet Straal van de invloedssfeer(km)Straal van de invloedssfeer(planeetstralen) Mercurius 112 × 103 45 Venus 616 × 103 100 Aarde 925 × 103 145 Maan (ten opzichte van Aarde) 66,1 × 103 38 Mars 577 × 103 170 Jupiter 48,2 × 106 677 Saturnus 54,8 × 106 901 Uranus 51,7 × 106 2025 Neptunus 86,7 × 106 3866
Bronnen Fundamentals of Astrodynamics / Roger R. Bate, Donald D. Mueller [en] Jerry E. White. - New York: Dover PublicationsDover Publications. Gearchiveerd op 7 augustus 2023., 1971, Understanding space: an introduction to astronautics / Jerry J. Sellers, William J. Astore, Robert B. Giffen [en] Wiley J. Larson. - New York: McGraw HillMcGraw Hill, 2004,
Voetnoten
Categorie:Hemelmechanica Categorie:Zwaartekracht