thumb|Model van een roskorenmolen thumb|Rosmolen in Puerto del Rosario thumb|Rosmolen ingericht als dorsmachine thumb|Conische molensteen van een rosmolen Een rosmolen is een molen waarbij de aandrijvingkracht wordt geleverd door een paard (ros) of een ezel. In het verleden waren er boerderijen die zelf een rosmolen hadden maar meestal stond er in een dorp een grotere rosmolen, vaak aangedreven door twee paarden. Rosmolens werden soms gebouwd om het windrecht van een banmolen te omzeilen.
Werking Het principe van het malen is hetzelfde als bij andere molens. De rosmolen werd voor uiteenlopende doeleinden gebruikt: het malen van graan tot meel, het uitpersen van zaden tot olie, het karnen van boter of bemaling van water. De grotere rosmolens waren bouwsels waarin de molenstenen over elkaar rolden of schuurden, terwijl het paard of het stel paarden buiten het bouwwerk liep. De aandrijving gebeurde dan via een balk die aan de top van het dak bevestigd was en waaraan verticaal naar beneden een 'boom' bevestigd was waaraan beneden een tandwielmechanisme was gemaakt.
Baggerschuiten werden wel uitgerust met rosmolens voor de aandrijving van een baggermolen.
Andere dieren Voor sommige werktuigen werden ook andere dieren dan paarden ingezet om een draaiende beweging te verkrijgen. De karnmolen werd vaak aangedreven door een hond; een enkele maal was er sprake van een koemolen; in woestijnachtige gebieden gebruikt men vaak kamelen of dromedarissen om een molen of een waterpomp in beweging te zetten. Ook de mens werd wel ingezet, bijvoorbeeld in middeleeuwse torenkranen, waarin zich een verticaal opgestelde tredmolen bevond.
Rosmolens in België Antwerpen Antwerpen: Rosmolen aan het brouwershuis Lille: Slagmolen (maalvaardig)
Limburg Bokrijk: Rosmolen van Lampernisse Bokrijk: Rosmolen van Leisele Lommel: Rosmolen van de Groote Hoef Sint-Martens-Voeren (Voeren): Rosmolen aan het kasteel Zonhoven: Rosmolen van De Hoev
Oost-Vlaanderen Beke (Zomergem): Rosmolen van de Lievemolen Ertvelde: Rosmolen aan de Stenen Molen Gent: Rosmolen aan de Sint-Pietersabdij Olsene: Rosmolen van het kasteel (bij het voormalige neerhof) Vrasene (Beveren-Waas): Rosmolen ter Biest Herzele: nieuwe rosmolen (anno 2014) bij molen Te Rullegem Schellebelle (Wichelen): Rosmolen van het Veir
West-Vlaanderen Alveringem: Rosmolen van de Steendamhoeve: Steendamstraat 6 Bredene: Rosmolen van het Trojaneford: Plassendaalsesteenweg 4 Bredene: Rosmolen van Hof Ter Yeste: Kwadeweg 3 Bredene: Rosmolen van de Vicognyhoeve: Blauwvoetlaan 2 Brugge: Het oud waterhuis: Hendrik Consciencelaan Ettelgem (Oudenburg): Rosmolen: Klemskerkestraat 5 Gistel: Rosmolen: Abdijstraat 75 Gistel: Rosmolen: Abdijstraat 88 Hoogstade (Alveringem): Rosmolen: Brouwerijstraat 11 Hoogstade (Alveringem): Rosmolen van de Collaertshille: Collaertshillestraat 2 Izenberge (Alveringem): Rosmolen: Izenbergestraat 142 Izenberge (Alveringem): 2 rosmolens in het openluchtmuseum Bachten de Kupe Leffinge (Middelkerke): Rosmolen: Kalkaertweg 15 Meetkerke (Zuienkerke): Rosmolen aan de ooievaar: Oude Oostendsesteenweg 53 Meulebeke: Rosmolen: Veldstraat 130 Oostkamp: Rosmolen: Waterstraat Oostkerke: Rosmolen: Sabtweg 2 Sint-Andries (Brugge): Rosmolen aan de abdij van Zevenkerke: Zevenkerke 1 Sint-Michiels (Brugge): Rosmolen aan de Trutselaar: Tillegem-Bos Sint-Pieters-op-den-dijk (Brugge): Rosmolen aan de hoeve Spizele: Blankenbergesteenweg 456 Stalhille (Jabbeke): Rosmolen: Cathillestraat 6 Stalhille (Jabbeke): Rosmolen: Paddegatstraat 3 Torhout: Rosmolen: Ieperse heirweg 5 (manege, ontmanteld in 2005) Westkerke: Rosmolen aan de Massenhove: Massenhoveslag 1 Wilskerke: Rosmolen: Fleriskotstraat 15 Wulpen (Koksijde): Rosmolen: Wulpendammestraat 11 Wulvergem-Vinkem (Veurne): Rosmolen: Zomerweg 7 Zande (Koekelare): Rosmolen: Korkentapstraat 3 Zuienkerke: Rosmolen aan de grote stoove: Nieuwe gentweg 140
Wallonië Villers-Le-Bouillet: Rosmolen
Rosmolens in Nederland
Rosmolens in Duitsland Rossmühle Oberbauerschaft
Zie ook Paardenmanege (molen)