Artlenburg is een gemeente in de Duitse deelstaat Nedersaksen. De gemeente maakt deel uit van de Samtgemeinde Scharnebeck in het Landkreis Lüneburg. Artlenburg telde op de peildatum van de meest recente statistiek inwoners.
Geografie en infrastructuur Artlenburg ligt in het uiterste noordwesten van de Samtgemeinde Scharnebeck, aan de Elbe. Direct ten oosten van Artlenburg mondt het Elbe-Seitenkanal uit in de Elbe.
De Bundesstraße 209 loopt zuidelijk langs Artlenburg.
Naburige gemeentes zijn o.a. Tespe, Ortsteil Avendorf, in het westen; Brietlingen in het zuiden; Schnakenbek en Lauenburg in het noorden en noordoosten, in Sleeswijk-Holstein.
Geschiedenis De naam Artlenburg is ontleend aan de vroegere burcht Ertheneburg, die tegenover Artlenburg, aan de noordelijke oever van de Elbe, bij Schnakenbek (thans Sleeswijk-Holstein) heeft gestaan. Deze burcht diende ter bewaking van de Oude Zoutroute Lüneburg - Lübeck, die hier via een veerverbinding (die tot 1964 in de vaart was) de Elbe kruiste. Een belangrijk heerser, die in de Ertheneburg op 23 augustus 1106 overleed, was hertog Magnus van Saksen. Ook de Welfische hertog Hendrik de Leeuw verbleef er tussen 1147 en 1174 verscheidene malen. In 1181 liet Hendrik, op de vlucht voor Frederik Barbarossa, de burcht in brand steken; er is alleen een burchtheuveltje van overgebleven. Sedertdien is er alleen nog sprake van de Nieuwe Ertheneburg, aan de zuidoever van de Elbe, waarmee uiteindelijk Artlenburg is te identificeren. In 2017-2018 echter zijn archeologische opgravingen verricht te Artlenburg. De resultaten hiervan hebben twijfels doen rijzen aan de tot dusver gehanteerde theorieën. Mogelijk heeft de Ertheneburg uit twee versterkingen bestaan, één aan elke kant van de Elbe. Welke van beide de hoofdburcht was, is onderwerp van nog niet besliste wetenschappelijke discussie. Mogelijkerwijs heeft ook de op een terp omstreeks het jaar 1000 gebouwde toren van de huidige Sint-NicolaaskerkDeze merkwaardige kerktoren is afgebeeld in het gemeentewapen van Artlenburg. te Artlenburg, waarvan een groot deel nog overeind staat, een rol gespeeld bij de verdediging van het belangrijke veer over de Elbe. Het latere kasteel van Artlenburg bestaat ook niet meer. Het is mogelijk, dat het in 1843 gebouwde, zogenaamde Amtshaus op de plaats van dit kasteel is gebouwd.
In 1803 hief het leger van het Keurvorstendom Hannover zichzelf te Artlenburg op en gaf zich over aan het leger van Napoleons Frankrijk.
In 1821 werd Artlenburg, dat zichzelf toen als een vlek beschouwde, door een grote brand voor een deel verwoest.
Aan het eind van de Tweede Wereldoorlog werd Artlenburg door Britse troepen bevrijd. Op 29 april 1945 staken dezen met gepantserde boten en amfibievoertuigen vanuit Artlenburg de Elbe over. Bij Schnakenbek op de locatie Glüsinger Grund veroverden zij een bruggenhoofd in Sleeswijk-Holstein. Nog vóór 12.00 's middags werd Lauenburg ingenomen. Daarna werden pontonbruggen geslagen, en de Britten stootten verder door naar Krüzen, Lütau en Basedow. In 1977, 1997 en 2017 hebben Britse en Duitse genietroepen samen, in een heel wat vriendschappelijker sfeer, bij wijze van training, nogmaals een pontonbrug over de Elbe geslagen tussen Artlenburg en Schnakenbek.
Afbeeldingen
Categorie:Gemeente in Nedersaksen