Holocaustontkenning of Holocaustrevisionisme is het geheel of gedeeltelijk ontkennen van de genocide op Joden in de Tweede Wereldoorlog.
Gedurende de Tweede Wereldoorlog pleegde nazi-Duitsland met medewerking van Europese bondgenoten en collaborateurs grootschalige en systematische genocide op Joden en andere bevolkingsgroepen die later bekend is geworden onder de term Holocaust. Grote delen van de administratie die hiervan was bijgehouden werden bij de ineenstorting van nazi-Duitsland in 1945 vernietigd, waardoor deze misdaden konden worden ontkend of gebagatelliseerd. Holocaustrevisionisten ontkennen de officiële lezing over deze historische feiten en gebeurtenissen. Zij zetten vraagtekens bij het aantal doden, de intenties van het naziregime en de wijze waarop de slachtoffers stierven.
Terminologie en etymologie Holocaustontkenners noemen hun werk liever historisch revisionisme en verzetten zich tegen de benaming 'ontkenners'. Deborah Lipstadt, hoogleraar aan de Emory University, schreef: 'De keuze van de ontkenners voor de naam revisionist om zichzelf te beschrijven, is een indicatie van hun basisstrategie van bedrog en vervorming en van hun poging zichzelf af te schilderen als legitieme historici die zich bezighouden met de traditionele praktijk van het belichten van het verleden.'Lipstadt, Deborah (1993). Denying the Holocaust: The Growing Assault on Truth and Memory. Plume. — Debunking Holocaust revisionism. p 25 Geleerden beschouwen dit als misleidend, omdat de methoden van Holocaustontkenning verschillen van die van legitieme historische revisie."De twee belangrijkste kritische onthullingen van Holocaustontkenning in de Verenigde Staten werden geschreven door historici Deborah Lipstadt (1993) en Michael Shermer en Alex Grobman (2000). Deze geleerden maken een onderscheid tussen historisch revisionisme en ontkenning. Revisionisme houdt volgens hen een verfijning in van bestaande kennis over een historische gebeurtenis, niet een ontkenning van de gebeurtenis zelf, die tot stand komt door het onderzoeken van nieuw empirisch bewijs of een heronderzoek of herinterpretatie van bestaand bewijs. Legitiem historisch revisionisme erkent een 'bepaalde hoeveelheid onweerlegbaar bewijs' of een 'convergentie van bewijs' die suggereert dat een gebeurtenis – zoals de pest, de Amerikaanse slavernij of de Holocaust – in feite heeft plaatsgevonden (Lipstadt 1993:21; Shermer & Grobman 200:34). Ontkenning daarentegen verwerpt de hele basis van historisch bewijs..." Legitiem historisch revisionisme wordt uitgelegd in een resolutie die op 8 november 1991 werd aangenomen door de afdeling Geschiedenis van de Duke University en die op 13 november 1991 werd herdrukt in de Duke Chronicle, als reactie op een advertentie van het Comité voor Open Debat over de Holocaust van Bradley R. Smith:Dat historici voortdurend bezig zijn met historische herziening is zeker correct; wat historici echter doen is heel anders dan deze advertentie. Historische herziening van belangrijke gebeurtenissen ... houdt zich niet bezig met de actualiteit van deze gebeurtenissen; het betreft eerder hun historische interpretatie – hun oorzaken en gevolgen in het algemeen.Lipstadt schrijft dat moderne Holocaustontkenning zijn inspiratie haalt uit verschillende bronnen, waaronder een denkwijze die een gevestigde methode gebruikte om overheidsbeleid in twijfel te trekken.
In 1992 gaf Donald L. Niewyk enkele voorbeelden van hoe legitiem historisch revisionisme – het opnieuw onderzoeken van geaccepteerde geschiedenis en het updaten ervan met nieuw ontdekte, nauwkeurigere of minder bevooroordeelde informatie – kan worden toegepast op de studie van de Holocaust, naarmate nieuwe feiten opduiken die het historische begrip ervan veranderen:Nu de belangrijkste kenmerken van de Holocaust duidelijk zichtbaar zijn voor iedereen behalve de opzettelijk blinden, hebben historici hun aandacht gericht op aspecten van het verhaal waarvoor het bewijs onvolledig of dubbelzinnig is. Dit zijn zeker geen kleine zaken, maar draaien om kwesties als Hitlers rol in de gebeurtenis, Joodse reacties op vervolging en reacties van omstanders zowel binnen als buiten het door de nazi's gecontroleerde Europa.Daarentegen baseert de Holocaustontkenningsbeweging haar benadering op het vooropgestelde idee dat de Holocaust, zoals begrepen door de gangbare geschiedschrijving, niet heeft plaatsgevonden. Soms aangeduid als "negationisme", van de Franse term négationnisme geïntroduceerd door Henry Rousso,See Alain Finkielkraut, Mary Byrd Kelly, Richard J. Golsan. The Future of a Negation: Reflections on the Question of Genocide. University of Nebraska Press, 1998. Holocaustontkenners proberen de geschiedenis te herschrijven door essentiële feiten te minimaliseren, ontkennen of simpelweg te negeren. Koenraad Elst schrijft:Negationisme betekent het ontkennen van historische misdaden tegen de menselijkheid. Het is geen herinterpretatie van bekende feiten, maar het ontkennen van bekende feiten. De term negationisme is gangbaar geworden als de naam van een beweging om een specifieke misdaad tegen de menselijkheid te ontkennen, de nazi-genocide op de Joden in 1941-45, ook bekend als de Holocaust (Grieks: volledige verbranding) of de Shoah (Hebreeuws: ramp). Negationisme wordt meestal geïdentificeerd met de poging om de geschiedenis zodanig te herschrijven dat het feit van de Holocaust wordt weggelaten.Koenraad Elst. Chapter One – Negationism in General Archived October 25, 2007, at the Wayback Machine, Negationism in India: Concealing the Record of Islam, The Voice of India, 2002.In "Secundair antisemitisme: van hardcore tot soft-core ontkenning van de Shoah" schrijft Clemens Heni:In tegenstelling tot de hardcore versie is softcore ontkenning vaak niet makkelijk te herkennen. Vaak wordt het getolereerd, of zelfs aangemoedigd en gereproduceerd in de mainstream, niet alleen in Duitsland. Wetenschappers zijn pas onlangs begonnen dit verontrustende fenomeen te ontrafelen. Manfred Gerstenfeld bespreekt Holocaust trivialisering in een artikel gepubliceerd in 2008. In Duitsland publiceerden twee wetenschappers, Thorsten Eitz en Georg Stötzel, in 2007 een omvangrijk woordenboek van de Duitse taal en het discours met betrekking tot het nationaalsocialisme en de Holocaust. Het bevat hoofdstukken over Holocaust trivialisering en geconstrueerde vergelijkingen, zoals de beruchte "atomische Holocaust", "Babycaust", "Holocaust van abortus", "rode Holocaust" of "biologische Holocaust".Heni, Clemens (Fall 2008). "Secondary Anti-Semitism: From Hard-Core to Soft-Core Denial of the Shoah". Jewish Political Studies Review. 20 (3/4). Jerusalem: 73–92. JSTOR 25834800
Holocaustontkenning en het Israëlisch-Palestijns conflict Volgens Joseph Massad, professor Arabische politiek verbonden aan de Columbia-universiteit, dient Holocaustontkenning in het Midden-Oosten vooral te worden bezien in het licht van het volgende: Volgens het zionistische standpunt rechtvaardigt de Holocaust het bestaan van de Joodse staat en impliceert de erkenning van de Holocaust, de erkenning van het bestaansrecht van de Joodse staat. Critici echter, spreken dit verband tussen de Holocaust en Israël tegen en stellen bovendien dat de Israëlische regering en pro-Israëlische groeperingen de herinnering aan de Holocaust en angst voor antisemitisme aanwenden voor politieke doeleinden. Desondanks trokken de meeste mensen in het Midden-Oosten de Israëlische uitleg niet in twijfel, die zegt dat wie de Joodse genocide erkent vanzelf het bestaansrecht van Israël erkent. Dit zou volgens Massad het gevolg hebben gehad dat deze mensen de Holocaust zijn gaan zien als louter een voorwendsel om de Israëlische onderdrukking van de Palestijnen te rechtvaardigen. (2000): 'Palestinians and Jewish History: Recognition or Submission?', Journal of Palestine Studies, Volume 30, No. 1, p. 52-67
Diverse Arabische regeringen en staten zoals die van Irak, Syrië, Egypte en Jordanië evenals de Palestijnse Autoriteit publiceren Holocaustontkennende werken.'Palestinian Holocaust denial', 21 april 2000 Veelal betreft het vertalingen van Westerse revisionisten. Deze werden bestsellers in een aantal Arabische naties. De Palestijnse president Mahmoud Abbas schreef een proefschrift waarin hij onder verwijzing naar Robert Faurisson en Raul Hilberg stelde dat er helemaal geen zes miljoen, maar maximaal 890.000 Joden omgebracht zouden zijn.
Ahmadinejad Tijdens zijn ambtstermijn van 2005 tot 2013 deed de president van Iran, Mahmoud Ahmadinejad, regelmatig Holocaustontkennende uitspraken in het openbaar en oproepen tot eliminatie van de Joodse entiteit, onder enthousiaste bijval van vele radicale en fundamentalistische groeperingen in die regio. In het algemeen kan geconstateerd worden dat bij Holocaustontkennende uitspraken tegelijk grove antisemitische termen gebruikt worden waarbij tegelijkertijd ook nog eens de wens wordt uitgesproken om de zionistische entiteit te vernietigen.
In Teheran werd op 11 en 12 december 2006 de conferentie International Conference to Review the Global Vision of the Holocaust gehouden, over het ontkennen van de Holocaust. Tijdens de conferentie zou Ahmadinejad hebben opgeroepen de staat Israël te vernietigen.'Text of Mahmoud Ahmadinejad's Speech', The New York Times Dit citaat zou echter verkeerd zijn vertaald. Ahmadinejad zou gezegd hebben dat het Israëlische regime moest verdwijnen, wat een wezenlijk verschil uitmaakt.
De politieke achtergrond hiervan is dat als de Holocaust niet bestaan zou hebben, de Joden dan ook geen recht zouden hebben op een eigen staat. Iran nodigde verscheidene westerse wetenschappers, antizionistische Joden en voor het merendeels revisionisten uit. Opmerkelijk was de aanwezigheid van Joden van Neturei Karta, een kleine ultra-orthodoxe stroming, die er niet de Holocaust ontkenden, maar aldus Rabbi Cohen tegen het gebruik van de Holocaust als legitimering van het lijden van andere mensen is en tegen het taboe van het discussiëren van de Holocaust is.'Why are Jews at the 'Holocaust denial' conference?', BBC News. Gearchiveerd op 22 juli 2022. Onder andere werd ook David Duke uitgenodigd, voormalig leider van de Amerikaanse Ku Klux Klan. Ook werd de Franse hoogleraar Robert Faurisson uitgenodigd, die beweert dat de Holocaust een mythe is. De Duitser Fredrick Töben probeert met een schaalmodel van Treblinka aan te tonen dat het fysiek onmogelijk was om daar 700.000 mensen om te brengen. De Israëlisch Arabische jurist Khaled Kasab Mahameed en deskundige op het gebied van de Holocaust werd de toegang ontzegd, omdat hij over een Israëlisch paspoort beschikt. Onder andere de Belgische minister van Buitenlandse Zaken, Karel De Gucht veroordeelde het houden van de conferentie, evenals het Vaticaan, de Duitse bondskanselier Angela Merkel en de Britse premier Tony Blair.
Holocaustontkenning in wetgeving Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens kwalificeert het ontkennen (bewust miskennen) van de Holocaust wegens de onlosmakelijke verbondenheid met een antisemitisch streven als een vorm van misbruik van recht ex artikel 17 van het EVRM. (2014): 'Vrijheid van meningsuiting en onwaarheden', Mediaforum
In Canada, Frankrijk, Hongarije,'Hongarije verbiedt ontkenning van Holocaust', Dagblad De Limburger, 10 maart 2010 Israël, Litouwen, Nieuw-Zeeland, Oostenrijk, Polen, Slowakije, Zuid-Afrika en Zwitserland is Holocaustontkenning strafbaar. Sinds 1 april 2010 is het ontkennen, bagatelliseren of goedpraten van de Holocaust ook in Hongarije verboden en wordt dit bestraft met een gevangenisstraf van drie jaar.
Nederland