Kraftwerk is een Duitse band uit Düsseldorf die in 1970 werd opgericht door Ralf Hütter en Florian Schneider-Esleben. Kraftwerk heeft een grote invloed gehad op de ontwikkeling van de elektronische muziek en wordt ondanks het eigen specifieke geluid beschouwd als pionier voor later opgekomen bredere muziekstromingen als electropop en techno.Kraftwerk maintain their legacy as electro-pioneers. Gearchiveerd op 18 augustus 2023.Call Them the Beatles Of Electronic Dance Music. Gearchiveerd op 18 augustus 2023.Artists more influential than The Beatles. Gearchiveerd op 18 augustus 2023.
Muzikale filosofie In eerste instantie concentreert de groep zich meer op avant-gardemuziek met reguliere instrumenten. Daaraan worden vanaf 1970 elektronische apparaten toegevoegd, waaronder toongeneratoren, in opdracht gebouwde vocoders en elektronische drumsets waar Florian Schneider patenten op heeft. De band bouwt vaak eigen instrumentenSchneider et al. (1977). United States Patent: Electronic Percussion Musical Instrument (June 14): des. 244, 717 omdat het zich de gangbare synthesizers uit begin jaren zeventig niet kan veroorloven. De band is in die jaren verwant aan Duitse acts als Can, Neu en Tangerine Dream die in Groot-Brittannië vaak worden geschaard onder de denigrerende noemer Krautrock.
De omslag komt in 1974, met het album Autobahn, waarna het gebruik van synthesizers, zowel zelf gebouwd als aangekocht, gemeengoed wordt en akoestische instrumenten geheel uit het werk verdwijnen. Ook in de daaropvolgende jaren blijven de bandleden experimenteren en op zoek gaan naar de mogelijkheden die elektronische muziek biedt. De muziek wordt repetitiever met zich vaak herhalende thema's, die elektronisch worden gemanipuleerd. De teksten zijn vaak observerend of verhalend en soms mild amusant.
Schneider en Hütter ontwikkelen de filosofie van 'musikarbeiter'https://web.archive.org/web/20140503203238/http://www.technopop-archive.com/interview_33.php, muziekarbeiders, waarbij de in hoge mate anonieme leden van de groep elk hun voorgeschreven taak uitvoeren. De band steekt, zeker in latere jaren, bijzonder veel tijd in de zoektocht naar elektronische geluiden en het daarmee componeren van nummers. Ook wordt zowel in de jaren tachtig als tussen 2000-2010 veel tijd besteed aan het digitaliseren en digitaal remasteren van de eigen geluiden en eigen nummers en aan het vervolmaken van de live-act, die enige tijd toe kan met slechts vier speciaal aangepaste Sony Vaio-laptops en randapparatuur.
Tijdens optredens gedragen de bandleden zich afstandelijk en mechanisch, gestoken in uniforme kledij. Ook wordt gefilosofeerd over concerten zonder dat de bandleden aanwezig zijn, waarbij hun taak wordt overgenomen door robotshttps://web.archive.org/web/20140503203351/http://www.technopop-archive.com/interview_83.php. De groepsleden worden vanaf 1991 in het nummer Die Roboter/The Robots meestal vervangen door robotshttps://www.youtube.com/watch?v=zQbjC82x3Rg. Gearchiveerd op 18 augustus 2023., die lookalikes van de bandleden zijn. Vanaf 1981 wordt tijdens optredens geëxperimenteerd met computeranimaties.
Leidraad in de thematiek van de band is de fascinatie door techniek. Als albumthema's kiest Kraftwerk vaak een aspect van moderne technologie, zoals radioactiviteit, robots of automatisering, en bewerkt dat op een kenmerkende, journalistieke manier. Vanaf Radio-Activity/Radio-Aktivität uit 1976 verschijnen alle albums zowel in een Engelstalige als Duitstalige versie. Van een aantal nummers worden ook versies in het Frans (Tour de France, Les Mannequins), Japans (Dentaku) of Spaans (Electric Cafe) opgenomen.
Ontstaansgeschiedenis
In 1968 ontmoeten toetsenist Ralf Hütter en dwarsfluitist Florian Schneider-Esleben elkaar op een cursus 'muziekimprovisatie' aan het conservatorium waar ze studeren. In 1968 richten de twee met medestudenten Organisation (zur Verwirklichung gemeinsamer musikalischer Konzepte) op, een 'studentenband met open structuren'. Hütter speelt er toetsen, Schneider dwarsfluit.https://www.stern.de/kultur/musik/kraftwerks-ralf-huetter-im-interview-fuer-groupies-sind-die-roboter-zustaendig-1513340.html In januari 1969 speelt de uit zes leden bestaande groep, die zich laat beïnvloeden door Pink Floyd en Tangerine Dream in Jazzkeller in Krefeld.
In 1970 brengen ze als Organisation - het album Tone float bij RCA uit die het album ook internationaal distribueert.http://www.allmusic.com/album/tone-float-mw0000458850 Een half jaar later wordt de naam veranderd in Kraftwerk (het Duitse woord voor krachtbron en energiecentrale) en koopt Schneider, die afkomstig is uit een gegoed architectenmilieu, zijn eerste synthesizer.
In maart 1970 treden na het vertrek van een aantal bandleden drummer Klaus Dinger en Andreas Hohmann toe. Aanvankelijk geldt Florian Schneider als de onbetwiste leider. "Voor mij is Florian de oprichter van Kraftwerk," zegt toenmalig vriend Eberhard Kranemann. "Het hele idee was van hem afkomstig. Later werd Ralf Hütter de baas van de band."Kraftwerk: Publikation, David Buckley
De vier nemen in september 1970 bij het platenlabel van Philips hun eerste - titelloze - album op, waarvan ruim vijftigduizend exemplaren worden verkocht. Het nummer Ruck-zuck dat in progressieve discotheken in Duitsland een culthit wordt, verwerft enige faam als openingstune van het Duitse tv-programma Kennzeichen Dhttps://web.archive.org/web/20150924025534/http://www.heimat-krefeld.de/website/dieheimat/2006/77_2006_gesamt/094-095_4c.pdf
Zonder Hütter, die zijn architectuurstudie afrondt, maar met Eberhard Kranemann (bas, cello), Michael Rother (gitaar) en Dinger doet Kratftwerk zijn eerste tv-optreden, in het programma Beat Club.
Drummer Klaus Dinger en toetsenist Michael Rother verlaten de band in 1971 en richten het verwante Neu! op. Met de teruggekeerde Hütter neemt Schneider in de nazomer van 1971 in zeven dagen het tweede eveneens titelloze album van Kraftwerk op, waarvan in Duitsland zestigduizend exemplaren worden verkocht.Günter Ehnert, Rock in Deutschland. Lexikon Deutscher Rockgruppen und Interpreten, Hamburg 1979; Christian Kneisel, Wo das Kraut wächst. Rock in der Bundesrepublik, Rock in den 70ern. Jazzrock, Hardrock, Folkrock und New Wave, Reinbeck 1980; Donald Clarke (Hrsg.), The Penguin Encyclopedia of Popular Music, London 1990; Jürgen Brück; Neue Rhein Zeitung, 24. January 1969; Steven Freeman, Alan Freeman: The Crack In The Cosmic Egg. Encyclopedia Of Krautrock, Kosmische Musik & Other Progressive, Experimental Musics From Germany, Leicester 1996 De twee albums zijn, los van de nummers, slechts uit elkaar te houden doordat de ene een rood/wittehttp://www.allmusic.com/album/kraftwerk-1-mw0000740181 en de ander een groen/wittehttp://www.allmusic.com/album/kraftwerk-2-mw0000468686 verkeerspylon op de cover heeft.
In 1973 maken de twee oorspronkelijke leden met medewerking van kunstenaar Emil Schült de lp (Ralf + Florianhttp://www.allmusic.com/album/ralf-and-florian-mw0000740317), en vanaf 1974 vormen ze de groep waarmee ze jaren bekend zijn geweest: Ralf Hütter, Florian Schneider, Karl Bartos en Wolfgang Flür. Alle albums worden geproduceerd door Konrad "Conny" Plank die mede daardoor in de jaren zeventig en tachtig een veelgevraagd producer wordt, onder meer door Ultravox en Eurythmics.
De groep krijgt volgens Hütter weinig bijval in Duitsland, zeker in de begintijd. "In dit land werden we uitgelachen," zegt hij in 2009. "We moesten zelfs tournees annuleren omdat niemand naar de concerten kwam."https://www.stern.de/kultur/musik/2-kraftwerks-ralf-huetter-im-interview-fuer-groupies-sind-die-roboter-zustaendig-1513340.html "In de late jaren zestig konden we niet eens een plek vinden om op te treden," aldus Hütter. "Dus slopen we de kunstwereld binnen, met zijn happenings.https://books.google.nl/books?id=Vjz_AgAAQBAJ&pg=PT56&lpg=PT56&dq=%22ralf+h%C3%BCtter%22krefeld&source=bl&ots=r6AxRD8ECz&sig=amciBHSLXLxpjiSY1x3XncF_SuU&hl=nl&sa=X&ei=hKLxVPmoKIXUOYWIgIAH&ved=0CCkQ6AEwATgU#v=onepage&q=%22ralf%20h%C3%BCtter%22krefeld&f=false. Gearchiveerd op 3 september 2023.
Desondanks wordt de groep na het verschijnen van Ralf + Florian door het Duitse muziekblad Sounds verkozen tot 'meestgeliefde' band en Schneider tot 'instrumentalist van het jaar 1973', maar is de groep vooral populair bij de mede-muzikanten.
De eerste albums worden later door de groep veronachtzaamd. Ze worden nooit officieel op cd uitgebracht - en zijn uitsluitend als bootleg verkrijgbaar. Evenmin zijn ze online beschikbaar en de nummers zijn sinds 1976 nimmer live gespeeld. Volgens Hütter betreft de periode voor Autobahn 'een vroege ontwikkelingsfase'. "Autobahn is ons eerste conceptalbum"https://web.archive.org/web/20131219075144/http://www.theguardian.com/music/australia-culture-blog/2013/jun/12/kraftwerk-new-album-catalogue-sydney
Doorbraak
De doorbraak voor Kraftwerk komt in 1974 met het album Autobahnhttp://www.allmusic.com/album/autobahn-mw0000195085, waarvan in Duitsland een half miljoen exemplaren worden verkocht.https://www.morgenpost.de/kultur/berlin-kultur/article135983863/Wie-sich-die-Robotergoetter-von-Kraftwerk-feiern-lassen.html. Gearchiveerd op 3 september 2023. Op het album gebruikt de band voor het eerst een Minimoog. De 22 minuten durende, gelijknamige openingstrack belandde wereldwijd in de hitparades. Autobahn is het laatste album dat wordt geproduceerd door Plank, daarna nemen de leden van Kraftwerk de productie van hun albums zelf op zich.
thumb|300px|Kraftwerk (1976) : Ralf Hütter, Karl Bartos, Wolfgang Flür en Florian Schneider.
Met de opvolger van Autobahn, Radio-Activity/Radio-Aktivitäthttp://www.allmusic.com/album/radio-aktivit%C3%A4t-mw0000462593, kan Kraftwerk het succes niet herhalen, behalve in Frankrijk, waar het titelnummer de eerste plek van de hitparade bereikt. Het album is zowel een lofzang op de radio, met onderdelen van radio-uitzendingen als basis voor nummers als Airwaves, als op kernenergie - onder meer door het geluid van een geigerteller te verwerken in de muziek.
Ter promotie worden in het Reactorcentrum in Petten publiciteitsfoto'shttps://web.archive.org/web/20130120214741/http://www.eggcityradio.com/sharity/kraftwerk1.jpg gemaakt. Pas veel later, met een bewerkte versie van het titelnummer op het uit 1991 stammende compilatie-album The Mix wordt de boodschap nadrukkelijk anti-nucleair, waarbij aanvankelijk de kernrampen en -ongelukken in Tsjernobyl, Harrisburg en Sellafield worden vergeleken met de Amerikaanse atoomaanval op Hiroshima. In 1992 treedt de band in Groot-Brittannië op bij de anti-nucleaire manifestatie tegen de Britse kerncentrale bij Sellafieldhttps://www.youtube.com/watch?v=H51T6sDTxyo. Gearchiveerd op 18 augustus 2023.. Live wordt het nummer sindsdien voorafgegaan door een elektronisch gesproken intro, waarbij de risico's van kernenergie aangehaald worden. Na de kernramp in Fukushima in 2012, wordt de tekst van het nummer live opnieuw aangepast, waarbij 'Hiroshima' wordt vervangen door 'Fukushima'.
Alle albums sinds Autobahn zijn ontstaan en grotendeels opgenomen in Kraftwerks eigen Kling Klangstudio's, waarvan de locatie angstvallig geheim gehouden wordt. De studio, door Hütter beschreven als een grote ruimte en een werkplaats waar zowel instrumenten worden gebouwd als muziek opgenomen, bevond zich lange tijd aan een binnenplaats aan de Mintropstraße 16 in hartje Düsseldorf. Sinds de eeuwwisseling zou de studio zich in buitenwijk Osterath bevinden, vlak bij het woonhuis van Schneider.http://www.wz-newsline.de/lokales/duesseldorf/jenseits-des-starkults-das-kraftwerk-mysterium-1.1202795. Gearchiveerd op 15 september 2015.
Daarnaast vinden opnames plaats in reguliere geluidsstudio's in onder meer Londen, Berlijn, Düsseldorf en Los Angeles. In Nederland gebruikt de band de Wisseloord Studio's in Hilversum voor opnames voor Radio-Activity en Trans Europe Express.Bussy, Pascal (1993). Kraftwerk—Man, Machine & Music. SAF Publishing.