300px|thumb|right|De huidige gebieden (met huidige grenzen) die deel hebben uitgemaakt van Avalonia Het Avalonterrein (Engels: Avalon Terrane), Avalonia of Avalonië is een zone in de aardkorst onder het oosten van Noord-Amerika, West- en Centraal-Europa, die in het vroege Paleozoïcum een zelfstandig klein continent was. Tot dit continent Avalonia behoorden landmassa's die thans overeenstemmen met de oostkust van de Verenigde Staten en Canada, evenals delen van Noordwest-Europa. Door het openen van de Atlantische Oceaan werden het westelijke en oostelijke deel van het Avalonterrein van elkaar gescheiden.
Onderzoeksgeschiedenis Na de acceptatie van platentektoniek en continentale drift ontdekten geologen in het tweede deel van de 20e eeuw steeds meer overeenkomsten aan weerszijden van de Atlantische Oceaan. Tuzo Wilson beschreef in 1966 hoe fossielen uit het Paleozoïcum langs de oostelijke rand van Noord-Amerika en in het noordwesten van Europa overeenkomen, maar compleet verschilden van die van gebieden verder naar het westen in Amerika. Hij concludeerde dat de twee continenten tweemaal op vrijwel dezelfde plek aan elkaar vast zaten alvorens beide keren van elkaar los te breken. Canadese geologen als Nicholas Rast en Jim Skehan ontdekten bovendien dat gesteente uit het Neoproterozoïcum aan weerszijden van de oceaan overeenkwam. Dat geldt voor zowel de ouderdom als samenstelling van het gesteente en de tektonische fases waarin het vervormd is. Ook lichamen van magma-intrusies aan weerszijden van de oceaan bleken tijdens dezelfde fases te zijn ontstaan.
De Canadese geoloog Harold Williams noemde het Avalonterrein naar Avalon, een schiereiland van Newfoundland. Williams herkende in 1978 dat het terrein doorliep in verder naar het zuidwesten gelegen delen van de Appalachen.
In de jaren 1980 werd de fossiele fauna aan beide zijden van de oceaan in detail in kaart gebracht door onder meer Robin Cocks en Richard Fortey. Zij lieten zien dat het oostelijke en westelijke Avalonterrein ooit samen een geïsoleerd continent vormden, waar zich andere soorten ontwikkelden dan op andere landmassa's.
Huidige plaatsen Het deel van de aardkorst dat ooit tot Avalonia behoorde is verspreid over delen van Europa en Noord-Amerika. In Europa vormt het onder andere de korst onder het noordelijkste deel van Frankrijk, de Lage Landen, Noord-Duitsland, Noordwest-Polen, Engeland, Wales, Zuid-Ierland. Het Amerikaanse gedeelte komt overeen met de regio New England (exclusief Vermont en het uiterste noorden) en met de Oost-Canadese provincies New Brunswick, Nova Scotia, Prince Edward Island en het eiland Newfoundland.
Gesteenten die op Avalonia zijn afgezet zijn onder andere te zien in de Ardennen en in Wales. Een tektonische eenheid waarin materiaal van Avalonia voorkomt is bijvoorbeeld het Londen-Brabantmassief.
Plaattektonische geschiedenis
Avalonia brak aan het begin van het Ordovicium (rond 480 Ma) af van Gondwana, een groot paleocontinent dat zich bij de zuidpool bevond. Daarna begon het naar het noorden te bewegen. De oceaan die tussen Avalonia en Gondwana ontstond wordt de Rheïsche Oceaan genoemd, de oceaan ten noorden van Avalonia de Iapetusoceaan. Tussen Avalonia en het continent Baltica in lag de Tornquistoceaan, een arm van de Iapetusoceaan. In het Late Ordovicium collideerde Avalonia met Baltica waarbij de Tornquistoceaan verdween langs de lijn die nu de Tornquistlijn genoemd wordt. De twee zouden later in het westen met Laurentia collideren waarbij ook de Iapetusoceaan verdween. Het samenkomen van de drie continenten zorgde in het Siluur (rond 400 Ma) voor de Caledonische orogenese.
Nog veel later zou bij het zich openen van de Atlantische Oceaan het westelijke deel van wat eens Avalonia geweest was in Noord-Amerika terechtkomen, terwijl het oostelijk deel een deel van West-Europa ging vormen.
Categorie:Paleocontinent