thumb|Jan Janssen in Valkenburg 2006 Johannes Adrianus (Jan) Janssen (Nootdorp, 19 mei 1940) is een Nederlands voormalig beroepswielrenner. Hij was als zodanig actief van 1962 tot 1973. In zijn loopbaan won hij onder meer de Ronde van Frankrijk (1968), Ronde van Spanje (1967), het wereldkampioenschap (1964) en Parijs-Roubaix (1967). Hij gold als de beste Nederlandse beroepswielrenner in 1968 en 1969.
Carrière Jan Janssen was vooral een goede sprinter, maar ontwikkelde zich al snel tot een veelzijdig coureur.
Hij won vele van de belangrijkste wielerwedstrijden. Hij werd wereldkampioen in 1964 (Sallanches), won Parijs-Roubaix in 1967, schreef nog datzelfde jaar - als eerste Nederlander - de Ronde van Spanje op zijn naam en was het jaar nadien ook de eerste Nederlander die de Ronde van Frankrijk wist te winnen. Zijn veelzijdigheid blijkt ook uit de eerste plaats in de eindstand van de Super Prestige (1967).
In de Ronde van Frankrijk van 1968 leidde Herman Vanspringel nog het algemeen klassement voor de laatste etappe, een tijdrit. Aangezien Janssen nog nooit een belangrijke tijdrit had gewonnen gaven weinigen hem een kans. Hij reed echter de race van zijn leven en won de etappe en het eindklassement, met slechts 38 seconden voorsprong op Vanspringel.Vijftig jaar na de Tourzege van Janssen: een schat aan archiefmateriaal, NOS Wielrennen, 14 juli 2018 Sommigen zeggen dat Janssen zijn overwinning te danken had aan de mecanicien John Krijnen. Zelf zegt Krijnen dat uiteindelijk Janssen zelf in het zadel zat en niet hij.
In 1968 werd nog in landenploegen gereden, waardoor Janssen verplicht was met Nederlandse renners samen te werken die anders voor een andere sponsor reden. Het pleit voor zijn koersmentaliteit en koersinzicht (en dat van ploegleider Ab Geldermans) dat hij desalniettemin de Tour kon winnen, temeer daar hij slechts drie ploegmaats over had in Parijs : Arie den Hartog, Eddy Beugels en Evert Dolman.
In totaal won Jan Janssen zeven Touretappes. Ook won hij drie keer de groene trui.
Ook op de baan was Janssen succesvol. Hij won bijvoorbeeld driemaal de zesdaagse van Antwerpen. Tijdens zijn carrière vielen hem de nodige onderscheidingen ten deel: in 1968 werd hij gekozen tot Sportman van het jaar en hij kreeg vijf jaar op rij de Gerrit Schulte Trofee.
Tijdens zijn carrière kwam de vijf jaar jongere Eddy Merckx op. Merckx bleef hem in 1967 voor in Gent-Wevelgem en op het wereldkampioenschap op de weg. In 1969 nam Merckx definitief de leiding over en werd Janssen tiende in de Tour de France (en tweede in het puntenklassement). Overigens zag Merckx eerder dan bijvoorbeeld Kees Pellenaars de grote potentie van Janssen in. In '67 zei hij: "Jan Janssen kan de Tour de France winnen, omdat hij een compleet renner is! Hij kan tijdrijden, bergop rijden, sprinten en zelfs een zesdaagse rijden."
Na zijn actieve wielercarrière begon Janssen in 1972 een fietsenfabriek waar (race)fietsen onder de naam 'Jan Janssen' worden geproduceerd. In Wageningen wordt jaarlijks de Jan Janssen Classic verreden. Op 27 januari 2020 is zijn bronzen standbeeld geplaatst in zijn geboortedorp Nootdorp. Vanaf dit jaar vindt ook de jaarlijkse toertocht Ode van Jan Janssen plaats.
In augustus 2014 werd bij Janssen de ziekte kanker geconstateerd, maar hij herstelde.Jan Janssen: 75 jaar, nog niet klaar voor de finish, BN De Stem, 19 mei 2015 Voorafgaand aan de start van de Ronde van Frankrijk 2015 in Utrecht kregen hij en Joop Zoetemelk de belangrijkste Franse nationale onderscheiding, het Legioen van Eer.'Légion d'Honneur' voor Joop Zoetemelk en Jan Janssen, NOS Nieuws, 2 juli 2015. Gearchiveerd op 31 december 2018. miniatuur|Interview met Jan Janssen (2018)
Sinds het overlijden van Federico Bahamontes in 2023 is Jan Janssen de oudste nog levende Tourwinnaar.Wielericoon Federico Bahamontes, de eerste Spaanse Tourwinnaar, op 95-jarige leeftijd overleden
Belangrijkste overwinningen
1961 (als amateur) De Ronde van Limburg
1962 (nog als onafhankelijke, een toenmalige categorie tussen amateurs en professionals) Kampioenschap van Zürich Ronde van Zuid-Holland
1963 3e etappe deel A Ronde van België 3e etappe Midi Libre 6e etappe Midi Libre 7e etappe Ronde van Frankrijk
1964 25px|Regenboogtrui Wereldkampioenschap wielrennen op de weg te Sallanches Eindklassement Parijs-Nice Puntenklassement Parijs-Nice 7e etappe Ronde van Frankrijk 10e etappe deel A Ronde van Frankrijk 25px|Groene truiPuntenklassement Ronde van Frankrijk
1965 12e etappe Ronde van Frankrijk 25px|Groene truiPuntenklassement Ronde van Frankrijk 3e etappe Ronde van Nederland Eindklassement Ronde van Nederland 3e etappe Parijs-Nice 1e etappe Midi Libre 8e etappe Dauphiné Libéré Puntenklassement Dauphiné Libéré
1966 Bordeaux-Parijs Brabantse Pijl
1967 1e etappe deel B Ronde van Spanje 25px|Gouden truiEindklassement Ronde van Spanje 25px|Groene truiPuntenklassement Ronde van Spanje Parijs-Roubaix 1e etappe Parijs-Luxemburg Eindklassement Parijs-Luxemburg 13e etappe Ronde van Frankrijk 25px|Groene truiPuntenklassement Ronde van Frankrijk 4e etappe deel B Ronde van Catalonië 6e etappe Ronde van Catalonië 7e etappe deel A Ronde van Catalonië Nice-Genua Super Prestige trofee
1968 14e etappe Ronde van Frankrijk 22e etappe deel B Ronde van Frankrijk 25px|Gele truiEindklassement Ronde van Frankrijk 5e etappe Parijs-Nice 1e etappe deel A Ronde van Spanje 1e etappe deel B Ronde van Spanje 25px|Groene truiPuntenklassement Ronde van Spanje
1969 GP d'Isbergues 5e etappe Parijs-Nice Puntenklassement Ronde van Zwitserland 3e etappe Dauphiné Libéré Puntenklassement Dauphiné Libéré
1970 6e etappe deel A Parijs-Nice
1972 2e etappe Ronde van Luxemburg
Belangrijkste overige ereplaatsen thumb|Jan Janssen, 1967
1963 2e in de Waalse Pijl 2e in de Midi Libre 3e in Parijs-Roubaix 4e in Kuurne-Brussel-Kuurne
1964 2e in de Waalse Pijl 2e in de Super Prestige trofee
1965 5e in de Omloop Het Volk 5e in Parijs-Nice
1966 2e in Tour de France 2e in Parijs-Roubaix 2e in de Vierdaagse van Duinkerke 4e in Parijs-Tours 4e in de Waalse Pijl 4e in de Super Prestige trofee
1967 2e in Gent-Wevelgem 2e in het Wereldkampioenschap op de weg in Heerlen 3e in de Ronde van België
1968 3e in de Waalse Pijl 3e in de Super Prestige trofee 4e in de Ronde van Vlaanderen 4e in de Ronde van Lombardije 5e in Parijs-Nice
1969 2e in Bordeaux-Parijs
1970 3e in Parijs-Nice
1971 4e in Parijs-Roubaix
Resultaten in voornaamste wedstrijden (*) tussen haakjes aantal individuele etappe-overwinningen
Categorie:Nederlands wielrenner Categorie:Nederlands olympisch deelnemer Categorie:Winnaar van de Ronde van Frankrijk Categorie:Winnaar van de Ronde van Spanje