Station Mechelen is het belangrijkste spoorwegstation in de stad Mechelen. Dankzij de centrale ligging van Mechelen groeide het station uit tot een spoorwegknooppunt. Spoorlijnen 25 en 27 (Brussel - Antwerpen) en lijn 53 (Leuven - Schellebelle) komen hier samen. Ten westen van het station, in de deelgemeente Hombeek, bevindt zich het beginpunt van spoorlijn 54 (Mechelen - Sint-Niklaas). In 2012 opende de nieuwe spoorlijn 25N (Schaarbeek - Mechelen).
Mechelen wordt bediend door IC- en L-/S-treinen. Er zijn rechtstreekse verbindingen naar onder andere Antwerpen, Brussel, Leuven, Gent, Sint-Niklaas, Hasselt, Brussels Airport-Zaventem, Breda en Amsterdam.
Station Mechelen telt 12 sporen. De hogesnelheidstreinen ICE en Eurostar rijden door het station zonder er te stoppen.
Met bijna 20.000 reizigers op een werkdag behoort het station tot de top tien van drukste stations in België, zo blijkt uit de reizigerstellingen die de NMBS in 2023 publiceerde.
Geschiedenis Op 5 mei 1835 was nabij het station Mechelen de aankomstplaats van de eerste publieke treinrit op het Europese vasteland, van Brussel naar Mechelen. Een station was er op dat ogenblik nog niet en de trein maakte halt vóór de Leuvense vaart bij gebrek aan een brug die pas in april 1836 klaar was voor gebruik. De passagiers werden via een ponton naar de overkant gebracht en dan naar het huidige plein voor het station waar de feestelijkheden werden gehouden. Ook koning Leopold I was aanwezig. Hij zou later incognito opgestapt zijn in Vilvoorde om zijn veiligheid te garanderen. In die tijd bestond er heel wat weerstand tegen dit nieuwe vervoermiddel. thumb|left|180px|Plaats van de oorspronkelijke nulmijlplaats, vanwaar alle spoorafstanden berekend werden. Dit punt bevindt zich net naast de lokettenhal. Mechelen werd gekozen als centrum van het nieuw te bouwen spoorwegennet. Spoorlijnen vertrokken in alle windrichtingen: zuidwaarts naar Brussel en Frankrijk, noordwaarts naar Antwerpen, westwaarts naar Dendermonde, Gent, Brugge en Oostende, en oostwaarts naar Leuven, Luik en Verviers. Hiervan is de werkplaats in de wijk Arsenaal (richting Leuven) nog een levende getuige.
thumb|Maquette van het spoorwegstation van 1888 in het Spoorwegmuseum De Mijlpaal thumb|De lokettenzaal met een afbeelding van het nieuwe station (foto maart 2018) thumb|De centrale gang van het station (foto maart 2018) Het tweede station (het eerste was een eenvoudig gebouw) was een van de typische boogvormige stations zoals die in vele steden werden opgericht. De hal was groter dan die van het huidige centraal station van Antwerpen. De grondwerken vingen aan op 22 november 1885 en het station werd op 15 mei 1888 ingehuldigd. Vervolgens werd het eerste station afgebroken.Bijdrage tot de Geschiedenis van de Belgische Spoorwegen te Mechelen, M.C.G. Rogier, Mechelen, februari 1979
In Mechelen bevindt zich ook de Kazerne Dossin, waar tijdens de Holocaust, vanaf juli 1942, de Joden in België werden gedeporteerd naar Auschwitz.
Het tweede station werd afgebroken in 1958-1960 op initiatief van de toenmalige burgemeester Antoon Spinoy. Deze had inspiratie opgedaan op Expo 58, de wereldtentoonstelling van 1958, en het gebouw werd vervangen door een voor die tijd moderne constructie, ontworpen door architect Van Meerbeeck. De stijl is puur functioneel: de gevel is gemoduleerd volgens een monotoon raster, de materialen een combinatie van gordijngevels en zichtbaar beton. Het station van Hasselt en de oude stations van Luik-Guillemins en Bergen werden in dezelfde stijl gebouwd.
Huidig station thumb|Spoorlijn 25 ligt enkele meters hoger dan de overige perrons De tien perrons in het huidig station liggen niet alle op hetzelfde niveau. De vier oostelijke perrons liggen enkele meters hoger dan de andere. Dit komt doordat de hoofdlijn Brussel-Antwerpen (lijn 25) als eerste werd verhoogd waardoor hij lijn 53 bovengronds kon kruisen.
In 2012 is, als onderdeel van het Diabolo-project, een spoorlijn voltooid tussen Schaarbeek en Mechelen (spoorlijn 25N) in de brede middenberm van de E19 met een aftakking naar Brussels Airport-Zaventem. Voor de uitbating van deze spoorlijn is in het station de aanleg van twee extra perronsporen gepland.
Mechelen in Beweging thumb|De bouw van de nieuwe parking, autotunnel en spoorviaduct aan de oostzijde waar de vroegere parkeerplaats was (foto oktober 2015)
Op 9 mei 2008 tekenden het Agentschap Wegen en Verkeer, NMBS, Infrabel, de stad Mechelen en De Lijn een samenwerkingsovereenkomst voor het project "Mechelen in Beweging", dat het station van Mechelen en zijn omgeving volledig zal vernieuwen. Het project omvat een grote ondergrondse parkeerplaats met 2000 plaatsen en een tangent om het doorgaand verkeer vlot ondergronds te laten doorstromen. Het bestaande station zal worden afgebroken om een nieuw te bouwen op de huidige parkeerplaats achter het station. De kostprijs hiervoor wordt geschat op zo'n 420 miljoen euro wat dit project het duurste ooit zou maken in Mechelen.Transformatie Mechelse stationsomgeving definitief van start, 7 januari 2013, Knack De overkapping van het station is een ontwerp van architect Salvatore Bono.
In 2013 gingen de werken van start. In 2017 werd de ruwbouw van de tangent en de parking voltooid, waarna op 1 september 2018 de parking openging.
Vanaf januari 2018 tot in 2019 zijn de sporen van de bypass (spoorlijn 25N) aangelegd. Deze bypass maakt een snelheid van 160km/u in plaats van 100km/u mogelijk, in het kader van het hogesnelheidsnet. Op 16 december 2020 opende de nieuwe spoorlijn (bypass) en perrons 11 en 12.
In 2019 werd gestart met de afwerking van de tangent en de ingrijpendere werken aan het station. In het voorjaar van 2019 werd begonnen met het plaatsen van de eerste luifels over de nieuwe sporen (11-12). De plannen werden in april-juni 2019 met roadshows aan buurtbewoners voorgesteld. Tegen de zomer 2019 komt er een tijdelijk stationsgebouw op het Koning Albertplein. Op 5 maart 2020 werd het tijdelijk stationsgebouw in gebruik genomen en gingen de loketten in het oude stationsgebouw dicht. In januari 2021 startte de afbraak van het oud station maar dit lag al snel stil. Van januari tot april 2022 werd het stationsgebouw volledig afgebroken.Over enkele weken is Mechels station volledig afgebroken: “Eind 2024 moet gevel aan stadszijde klaar zijn”, 17 januari 2022, Gazet van Antwerpen
In 2022 werd begonnen met de bouw van perron 1. Op 4 november 2024 werd het nieuwe perron 1 in gebruik genomen (met de gevel aan de stadskant), de opening van perron 2 volgt half december 2024.Golvende luifel van 60 meter hoog: station van Mechelen toont zijn nieuwe gevel aan de stad, VRTNWS, 5 november 2024
Begin 2025 start de volgende bouwfase, weer vanaf de andere zijde: dan zijn perrons 8, 9 en 10 aan de beurt.
De verdere planning en timing is als volgt: 2025: Start bouw brug voor openbaar vervoer en gedeeltelijke afbraak Postzegelbrug. 2026: Openbare vervoersbrug klaar, start bouw beweegbare brug. 2028: Bovenbouw station en beweegbare brug klaar, start busstation. 2030: Onderbouw station en busstation klaar, definitieve heraanleg omliggende pleinen.
Tangent
De Tangent is een nieuwe weg tussen N1 en N15 (Douaneplein).
Treindienst
Galerij
Reizigerstellingen De grafiek en tabel geven het gemiddeld aantal instappende reizigers weer op een week-, zater- en zondag.
Tabel: aantal instappende reizigers station Mechelen Weekdag Zaterdag Zondag 1977 15 985 3 679 3 388 1978 16 977 3 545 3 333 1979 16 308 3 539 3 925 1980 17 715 3 338 3 931 1981 18 365 3 920 4 301 1982 18 825 3 703 2 894 1983 20 459 2 984 3 546 1984 20 902 3 317 3 506 1985 19 199 3 929 4 427 1986 21 971 3 591 3 637 1987 19 002 3 712 4 551 1988 17 344 3 608 3 780 1989 19 687 3 189 4 337 1990 19 853 3 289 3 567 1991 19 196 3 653 3 632 1992 19 537 3 685 3 968 1993 16 055 3 848 3 826 1994 19 907 4 054 2 635 1995 20 461 3 947 4 101 1996 18 731 4 347 5 130 1997 17 343 4 060 3 460 1998 18 620 3 921 3 388 1999 17 243 4 152 3 170 2000 16 063 4 477 4 526 2001 16 317 4 568 3 340 2002 17 866 4 410 3 866 2003 16 800 4 500 3 486 2004 17 334 4 846 4 377 2005 19 631 5 775 5 058 2006 21 345 5 963 5 112 2007 20 991 5 038 5 890 2008 - - - 2009 20 202 7 663 6 509 2010 - - - 2011 - - - 2012 22 980 6 148 6 884 2013 18 612 6 458 5 760 2014 18 593 6 425 6 464 2015 18 945 5 766 5 702 2016 18 703 6 169 6 928 2017 20 886 8 161 6 868 2018 19 457 8 021 6 845 2019 21 616 10 321 9 731 2020 10 731 5 669 4 522 2021 - - - 2022 19 957 8 375 6 730 2023 19 450 9 566 8 768 2024 19 197 7 5422 5 969
Externe link Mechelen Mapt - Een eveneens uitgebreid artikel op de Mechelse stadswiki. Mechelen in beweging - Officiële overzichtssite in verband met de werken in en rond Station Mechelen.
Mechelen Categorie:Bouwwerk in Mechelen Categorie:Verkeer en vervoer in Mechelen