Willem Frederik Holleeder (Amsterdam, 29 mei 1958) is een Nederlands crimineel. Hij kreeg in 1983 bekendheid als een van de ontvoerders van biermagnaat Freddy Heineken en diens chauffeur Ab Doderer. Na het uitzitten van zijn gevangenisstraf in 1992, werkte hij zich op tot de top van de Amsterdamse misdaadwereld.
Eind december 2007 werd hij tot negen jaar gevangenisstraf veroordeeld wegens afpersing van vastgoedhandelaren.Holleeder veroordeeld tot negen jaar voor afpersingen (op web.archive.org), Rechtspraak.nl, 21 december 2007 Op 3 juli 2009 werd hij in hoger beroep opnieuw tot negen jaar cel veroordeeld.Holleeder krijgt ook van hof 9 jaar, NRC Handelsblad, 3 juli 2009 Op 27 januari 2012 werd Holleeder na het uitzitten van twee derde van zijn straf op vrije voeten gesteld door Justitie.Holleeder vrijgelaten, NU.nl, 27 januari 2012 Hij had afgezien van proefverlof en dat werd gecompenseerd met een iets eerdere vrijlating.
Holleeder bleef echter nog wel verdachte in een aantal zaken, die verder onderzocht werden door het Openbaar Ministerie (OM). In april 2013 werd hij opnieuw gearresteerd, ditmaal wegens bedreiging van Peter R. de Vries, maar korte tijd later weer op vrije voeten gesteld.Holleeder vrij na verhoor om bedreiging De Vries, NU.nl, 27 april 2013 De rechtszaak die in 2019 het nieuws domineerde was de strafzaak tegen Holleeder. Op 4 juli 2019 werd hij door de rechtbank Amsterdam veroordeeld tot een levenslange gevangenisstraf. De rechtbank achtte bewezen dat Holleeder tussen 2002 en 2006 opdracht heeft gegeven tot zes liquidaties, waarbij zes doden vielen. Holleeder werd in hoger beroep opnieuw veroordeeld tot levenslang.
Jeugd Holleeder groeide op in de Jordaan en volgde de mavo. Zijn vader, Wim Holleeder (1927-1990), was in de jaren vijftig profwielrenner en werkte jarenlang bij de firma Heineken, onder meer als privéchauffeur van Freddy Heineken, daarna opgevolgd door Ab Doderer. Hij werd ontslagen en werd alcoholist. Ook oom Gerrit Holleeder was profwielrenner.De Burgerlijke Stand van 13 april: Wim Holleeder (1927, overleden 02.06.1990)
Start van criminele loopbaan (1970-1982) De kompanen Jan Boellaard, Frans Meijer en Cor van Hout vormden al in de jaren zeventig een misdaadbende die ze op een gegeven moment onderling Epancratius zijn gaan noemen. In de Amsterdamse Kinkerbuurt waren de tieners betrokken bij knokploegen die in opdracht van huiseigenaren en projectontwikkelaars krakers te lijf gingen. Volgens oud-commissaris van politie in Amsterdam Joop van Riessen was de bende in 1976 verantwoordelijk voor een spectaculaire gewapende overval op het Gemeentegirokantoor aan het Singel, waarbij onder meer gebruik werd gemaakt van een speedboot.Aan de wieg van een criminele carrière, Netwerk, 14 juli 2006
Het drietal richtte het aannemersbedrijf Epan B.V. op, waarmee ze handel in een aantal horecagelegenheden dreven. Willem Holleeder kwam bij Epan in dienst als chauffeur na zijn dienstplicht te hebben vervuld. Het bedrijf ging uiteindelijk door wanbeheer failliet.Pieter Feller, Een kleine geschiedenis van de Nederlandse misdaad, Overamstel Uitgevers (2009), Holleeder werd een gelijkwaardig lid van de bende. Bij het incasseren van schulden trad hij op als de bad guy en Van Hout als de good guy die de zogenaamd onberekenbare Holleeder in de hand probeerde te houden.
Na het faillissement van Epan belandden ze in de wereld van koppelbazen, waarbij in de bouw op illegale wijze arbeidskrachten worden geleverd. Later stortten ze zich op de huizenhandel.Willem Holleeder: invloedrijk crimineel, NOS, 18 juli 2006 (via web.archive.org)
Ontvoering van Freddy Heineken (1983-1987) thumb|Cor van Hout en Willem Holleeder (rechts) in 1987
Toen de zaken bergafwaarts gingen, besloot Epancratius het grootser aan te pakken: ze planden de ontvoering van de biermagnaat Freddy Heineken en diens chauffeur, Ab Doderer. Hun jonge hulpje Martin Erkamps werd in de loop van de planning op de hoogte gebracht, en daarmee juniorlid van Epancratius, in de zin dat hij geen stemrecht had bij de te nemen besluiten, en drie miljoen gulden zou krijgen, een kleiner deel van de verwachte buit dan de anderen. De ontvoering vond plaats op 9 november 1983.
Ze maakten samen 35 miljoen gulden losgeld buit.Circa 16 miljoen euro. Twintig miljoen, die begraven was in het Zeisterbos, werd echter door de politie teruggevonden. Van de resterende 15 miljoen kreeg ieder drie miljoen (Erkamp kreeg dus toch evenveel als de anderen). Van de drie miljoen van Holleeder is maar een klein deel teruggevonden.Graven naar de miljoenen van Freddy Heinken, NRC Handelsblad, 14 juni 2015
Holleeder week met mededader Cor van Hout uit naar Frankrijk, waar ze in 1984 werden gearresteerd (zie verblijf van Van Hout en Holleeder in Frankrijk). Terug in Nederland werd Holleeder in 1987 voor de ontvoeringen tot elf jaar celstraf veroordeeld.Heineken-ontvoerders: 11 jaar, Limburgsch Dagblad, 20 februari 1987
Vrijlating (1992-1996) Na zijn vrijlating in 1992 begaf Holleeder zich net als Van Hout naar verluidt weer in het criminele circuit. Hij zou zich bezig hebben gehouden met grootschalige drugshandel en afpersingspraktijken, maar Justitie kon hiervoor geen bewijs op tafel krijgen. Met Van Hout en vastgoedhandelaar Rob Grifhorst kocht Holleeder in 1994 de erotische nachtclub Casa Rosso op de Amsterdamse Wallen. Ook investeerde het drietal in Alkmaarse prostitutiepanden op de Achterdam. In 1996 raakten Holleeder en Van Hout gebrouilleerd. Holleeder ging in zee met zijn jeugdvrienden John Mieremet en Sam Klepper, die kort daarvoor Van Hout en Holleeder hadden proberen af te persen en vermoedelijk verantwoordelijk waren voor een mislukte aanslag op Van Hout, in maart van datzelfde jaar. In dezelfde periode werd ook Grifhorst aan de kant gezet en ging Holleeder in zee met financieel adviseur en vastgoedhandelaar Willem Endstra.
Afpersingen Eind 2002 kwam Holleeder in het nieuws toen het maandblad Quote in het decembernummer een foto afdrukte van Holleeder in gezelschap van Endstra. Deze foto was in september van dat jaar heimelijk genomen. Endstra, die werd beschouwd als de 'bankier' van de Nederlandse onderwereld, had eerder verklaard Holleeder nauwelijks te kennen. Volgens John Mieremet echter was Holleeder de sterke arm van Endstra.
Holleeder zou vanaf deze periode Endstra hebben afgeperst. Zo zou de vastgoedhandelaar meermalen in het Amsterdamse Bos zijn mishandeld om hem tot betalen te dwingen. Begin augustus 2005 werd bekend dat het OM in Amsterdam in juli huiszoeking had verricht in de woning van Holleeder te Wassenaar in het kader van het onderzoek naar de moord op Endstra. Ook in de woning van Holleeders vriendin, Maike Dijkhuis (dochter van vastgoedhandelaar Chris Dijkhuis), en in die van een van zijn financiële adviseurs werden huiszoekingen verricht.
Op 2 juli 2003 werd Holleeder gearresteerd op verdenking van verboden wapenbezit. Drie dagen later werd hij opnieuw aangehouden en werd zijn auto in beslag genomen. Deze zou een geheime bergruimte bevatten waarin een wapen zou zijn aangetroffen. De auto kreeg hij niet terug. In mei 2004 werd zijn rijbewijs ingenomen wegens een snelheidsovertreding. Holleeder vertelde tijdens de rechtszaak dat zijn leven in gevaar was, en dat hij 'wegens de doodsbedreiging geen chauffeur kon vinden'. De rechter stelde Holleeder op 5 juli van datzelfde jaar in het gelijk en gaf hem zijn rijbewijs terug.
Op 20 september 2004 werden twee leden van Hells Angels Holland geroyeerd, onder wie voorzitter Willem van Boxtel. Van Boxtel en Willem Pijpker zouden in opdracht van vastgoedhandelaar Willem Endstra een complot beraamd hebben om Holleeder te vermoorden. Ze weigerden die opdracht uiteindelijk, maar moesten later – onder druk van Holleeder – de motorclub verlaten. Holleeder werd, samen met Angels-vicepresident Harry Stoeltie, ook wel de ware leider van de Hells Angels genoemd.'Het verhaal van de vijf Willems bij de Hells Angels'. Paul Vugts, Leidsch Dagblad, 23 september 2004, p. 5
Begin 2005 werd Holleeder genoemd als de man die voor twee miljoen euro een zakelijk geschil tussen Erik de Vlieger en een groep Israëlische vastgoedhandelaren had geregeld. Hij zou ook – samen met De Vlieger en Endstra – betrokken zijn geweest bij bedreiging en afpersing van een café-uitbater.
Arrestatie en veroordeling voor afpersing (2006-2012) In de nacht van 29 op 30 januari 2006 werd Holleeder op verdenking van afpersing en mishandeling van onroerendgoedhandelaren aangehouden. Een van de slachtoffers zou de in 2004 geliquideerde Endstra zijn geweest. Naast Holleeder hield de nationale recherche nog dertien andere verdachten aan. De arrestaties werden in Amsterdam, Haarlem, Voorburg en Zandvoort verricht. Het onderzoek richt zich op een netwerk van Nederlandse en Joegoslavische verdachten. Bij deze acties werden computers en enkele tassen in beslag genomen. De nationale recherche voerde het onderzoek uit in samenwerking met de recherche in Amsterdam en de FIOD-ECD. Ook de reeks liquidaties in het criminele circuit in Amsterdam in de afgelopen jaren was onderdeel van dat onderzoek, maar het OM benadrukte dat de aanhoudingen daar geen direct verband mee hielden.
Op 21 maart 2006 meldde het Amsterdamse dagblad Het Parool dat Willem Endstra uitgebreid zou hebben gesproken met de CID van de Amsterdamse recherche. De krant had de hand gelegd op een 254 pagina's tellend dossier van uitgewerkte bandopnamen. Endstra zou in de 15 gesprekken van 20 maart 2003 tot en met 28 januari 2004 onder meer hebben verklaard dat Holleeder verantwoordelijk was voor 25 liquidaties, onder andere die op Cor van Hout en verder ook nog Sam Klepper, Jan Femer, George Plieger, Magdi Barsoun, Jules Jie en Gijs van Dam jr. Hij zou Endstra vaak van tevoren hebben verteld dat er weer een liquidatie ging plaatsvinden. Laatstgenoemde zou zo in 2002 John Mieremet voor een op handen zijnde liquidatie hebben proberen te waarschuwen.
Holleeder zou volgens Endstra ook plannen hebben gehad om zijn eigen zuster Sonja (die getrouwd was met Van Hout) en haar kinderen te laten ombrengen, om te voorkomen dat zij wraak zouden nemen op hem voor de moord op Van Hout. Om eventuele verdenking van zich af te schuiven had Holleeder destijds 250 duizend euro voor de met pracht en praal omgeven begrafenis van Van Hout betaald. Vervolgens pikte hij via Sonja een serie winstgevende prostitutiepanden van Van Hout in Alkmaar in.
Holleeder zou Endstra voor vele tientallen miljoenen euro's hebben afgeperst. De rechercheurs hadden Endstra herhaaldelijk gevraagd aangifte te doen, maar dat heeft hij steeds geweigerd, bang dat Holleeder voor een kleinigheidje zou worden vastgezet en na zijn vrijlating wraak zou nemen op hem. Endstra maakte notities over zijn gesprekken met de rechercheurs bij de CIE. Die verdwenen in november 2003 uit zijn woning in IJmuiden bij een inbraak, en vervolgens maakte Holleeder duidelijk op de hoogte te zijn van de inhoud van deze aantekeningen.
Naast Endstra zou Holleeder ook nog de vastgoedhandelaren Erik de Vlieger en John Wijsmuller hebben afgeperst. De afpersingen zouden volgens een vast patroon zijn verlopen: Holleeder liet doorschemeren dat de betreffende handelaar gevaar liep, maar dat hij tegen een flinke betaling de zaak wel kon regelen. Vervolgens werd de persoon in kwestie afgeperst. In het geval van De Vlieger zou het om zes miljoen euro zijn gegaan.
Holleeder ging van 30 oktober tot 10 november 2006 in hongerstaking, om zo te protesteren tegen het in zijn ogen te strenge regime in de EBI in Vught. Zo was hij van zijn advocaat, Bram Moszkowicz, gescheiden door een glazen wand tijdens hun besprekingen over de verdediging.Willem Holleeder in hongerstaking, De Telegraaf, 31 oktober 2006 (via web.archive.org) Sinds 10 november mocht hij zonder glazen wand met zijn advocaat spreken.