De niervarenfamilie (Dryopteridaceae) is een wereldwijd voorkomende familie varens met naargelang de gevolgde taxonomie 21 tot 60 geslachten en 900 tot 3000 soorten. Het zijn voornamelijk grond- en rotsvarens.
Van deze familie komen negen soorten van nature in België en Nederland voor, waaronder de zeer algemene mannetjesvaren.
Naamgeving en etymologie Synoniem: Aspidiaceae Duits: Wurmfarngewächse Engels: Wood fern family
De botanische naam Dryopteridaceae is overgenomen van het geslacht Dryopteris en komt van het Oudgriekse δρῦς, drus (= boom) en πτερίς, pteris (= varen).
De Nederlandse naam niervaren slaat op de niervormige dekvliesjes.
Kenmerken thumb|150px|left|Sporenhoopjes van een mannetjesvaren
De varens van de niervarenfamilie hebben allen een korte, kruipende of rechtstaande wortelstok met schubben. Ook de steel is beschubt en dikwijls voorzien van klieren en/of haren. De bladen of veren zitten bij elkaar in dicht bundels en zijn enkel, dubbel of meervoudig geveerd. Er zijn nooit steriele bladen, alle volwassen bladen dragen sporenhoopjes.
De sporenhoopjes zitten op de onderzijde van de bladen, zijn rond of ovaal, al dan niet afgedekt met een dekvliesje. Indien aanwezig kan dit eveneens rond of nier-, schild- of hoefijzervormig zijn.
Taxonomie Geslachten Arachniodes Blume Bolbitis Schott Ctenitis (C.Christens.) C.Christens. ex Tardieu-Blot et C.Christens Cyclopeltis J.Sm. Cyrtomium K.Presl Dryopteris Adans. ×Dryostichum W.H.Wagner Elaphoglossum Schott ex J.Sm. Fadyenia Hook. Hypoderris R.Br. ex Hook. Lastreopsis Ching Lomagramma J.Sm. Lomariopsis Fée Maxonia C.Christens. Megalastrum Holttum Nothoperanema (Tagawa) Ching Oleandra Cav. Olfersia Raddi Phanerophlebia K.Presl Polybotrya Humb. et Bonpl. ex Willd. Polystichopsis (J.Smith) Holttum Polystichum Roth Rumohra Raddi Tectaria Cav. Triplophyllum Holttum
Beschreven soorten Tot de niervarenfamilie behoren drie geslachten en negen soorten die in België en Nederland in het wild kunnen gevonden worden. Daarbuiten zijn er nog tientallen soorten uit de rest van Europa:
Familie: Niervarenfamilie (Dryopteridaceae) Geslacht: Arachniodes Soort: Arachniodes webbiana Geslacht: Cyrtomium Soort: Cyrtomium falcatum (IJzervaren) Geslacht: Dryopteris (Niervaren) Soort: Dryopteris aemula Soort: Dryopteris affinis (Geschubde mannetjesvaren) Soort: Dryopteris aitoniana Soort: Dryopteris carthusiana (Smalle stekelvaren) Soort: Dryopteris cristata (Kamvaren) Soort: Dryopteris dilatata (Brede stekelvaren) Soort: Dryopteris filix-mas (Mannetjesvaren) Soort: Dryopteris guanchica Soort: Dryopteris maderensis Soort: Dryopteris oligodonta Soort: Dryopteris villarii Geslacht: Elaphoglossum Soort: Elaphoglossum semicylindricum Geslacht: Polystichum (Naaldvaren) Soort: Polystichum aculeatum (Stijve naaldvaren) Soort: Polystichum drepanum Soort: Polystichum falcinellum Soort: Polystichum lonchitis (Lansvaren) Soort: Polystichum munitum (Zwaardvaren) Soort: Polystichum setiferum (Zachte naaldvaren)
Externe links Flora of North America Checklist of World Ferns: soortenlijst
Categorie:Plantenfamilie Categorie:Varens en varenachtigen