Een parasympathicomimeticum is een chemische verbinding die het parasympathisch zenuwstelsel prikkelt. Dergelijke stoffen worden ook cholinergica genoemd omdat het parasympathisch zenuwstelsel acetylcholine als neurotransmitter gebruikt.
Directe en indirecte werking Bepaalde parasympathicomimetica werken direct: als agonist van de nicotinerge of muscarinerge acetylcholinereceptoren. Andere werken indirect: bijvoorbeeld door blokkering van het enzym acetylcholinesterase, waardoor de afbraak van acetylcholine wordt verhinderd.
Effecten De beïnvloeding van het parasympathisch zenuwstelsel door parasympathicomimetica kan resulteren in het stimuleren van de spijsvertering, de speekselvloed, de productie van tranen, het urineren, de ontlasting en de seksuele opwinding.
Farmaca (2000). Pharmacology. Philadelphia, PA: W.B. Saunders Company, Met directe werking Choline-esters Acetylcholine Bethanechol Carbachol Plant alkaloïden Nicotine Muscarine Pilocarpine Met indirecte werking Reversibele acetylcholinesterase-remmers Carbaryl (insecticide) Donepezil Huperzine A (1999) Huperzine A: a novel acetylcholinesterase inhibitor. Drugs of the Future 24 (6): 647–663 Edrophonium Neostigmine Physostigmine Pyridostigmine Tacrine Irreversibele acetylcholinesterase-remmers Echothiofaat Isoflurofaat Malathion (insecticide) Stoffen die de aanmaak van acetylcholine bevorderen Cisapride Metoclopramide Stoffen die op een andere manier werken Sildenafil (Viagra)
Niet-farmacologisch gebruik De parasympathicomimetica sarin en VX kunnen worden gebruikt als chemische wapens. De werking van zenuwgassen op de mens kan echter worden tegengewerkt door het toedienen van stoffen die de doorgang van zenuwimpulsen belemmeren doordat ze met acetylcholine concurreren voor de muscarinerge receptoren van het parasympathische zenuwstelsel. Een bekend voorbeeld van dergelijke anticholinerge stoffen is het plantaardige alkaloïde atropine. (2009) Medicinal Natural Products - A Biosynthetic Approach (3rd Edition). Wiley (2012) Raven Biology of Plants (8th Edition). W.H. Freeman and Company Publishers
Het niet-dodelijke parasympathicomimeticum traangas wordt ingezet om relschoppers uiteen te drijven. Diazinon is een parasympathicomimeticum dat dienstdoet als insecticide.
Categorie:Geneesmiddel Categorie:Chemisch wapen