thumb|De ster, het juweel en het huidige grootlint van de Orde. De Koninklijke Orde van Cambodja (Frans: "") was een Franse koloniale ridderorde en is ook nu nog een ridderorde van het koninkrijk Cambodja.
In 1845 vestigden Thailand en Vietnam een gezamenlijk protectoraat over het oude koninkrijk van de Khmer. Met Franse steun werd Cambodja in 1864 weer zelfstandig onder koning Norodom I, maar deze vorst moest het Franse protectoraat en een forse Franse inmenging in het bestuur van zijn land accepteren.
Geschiedenis van de orde Op 8 februari 1864 stichtte de koning de "Koninklijke Orde van Cambodja" als orde van verdienste met vijf klassen. De Franse regering en de koningen van Cambodja verleenden na 1896 de orde ieder voor zich. De Franse president was rechtens Grootkruis in de Koninklijke Orde van Cambodja. De orde diende ter onderscheiding van burgers en militairen, onderdanen van de koning of vreemdeling, die zich verdienstelijk hadden gemaakt. In 1896 werd de orde opgenomen in de rij van Franse koloniale ridderorden.
Voor Franse benoemingen gold dat men ten minste 29 jaar oud en eerst ridder moest zijn om na een bepaalde periode te kunnen worden bevorderd tot een hogere rang. Alleen officieren van het Legioen van Eer konden commandeur worden en alleen commandeurs van het Legioen van Eer werden commandeur met ster of grootofficier. Afgezien van decoraties wegens dapperheid of verdienste tijdens veldtochten golden bij de Franse koloniale orden ook eisen die aan het aantal in de tropen of overzee doorgebrachte jaren werden gesteld. In dit geval moest men drie jaar in Indochina, bij voorkeur in Cambodja, te hebben doorgebracht. In 1933 werd vastgesteld dat de orde ook werd verleend voor het organiseren van aan Cambodja gewijde tentoonstellingen en belangrijke aan de Franse koloniën gewijde manifestaties.
De koning van Cambodja was bij het verlenen van zijn ridderorde niet aan deze regels gebonden. De koloniale en overzeese orden werden direct na de Franse orden en vóór de ministeriële orden gedragen. Opmerkelijk is dat men na zijn benoeming niet alleen voor de registratie en het diploma moest betalen, maar ook de kleinodiën zélf moest aanschaffen.
De orde na de dekolonisatie In 1948 staakte Frankrijk het verlenen van deze orde. Formeel bleef het een Franse koloniale orde, maar zij werd nu alleen door de koning van Cambodja verleend. De orde is sindsdien een van de historische orden van Frankrijk.
Op 1 september 1950 werd het (koloniale) Franse ordestelsel hervormd. De Orde van de Ster van Anjouan en de Orde van de Zwarte Ster werden Franse Overzeese Orden. De andere drie werden "Orden van met Frankrijk geassocieerde staten" (Frans: "Ordre des États Associés de l'Union Française"). In 1955 werd Cambodja onafhankelijk. De orde werd door koning Norodom Sihanouk tijdens zijn regering en ook tijdens zijn ballingschap in Peking verleend. Ook na de restauratie van de dynastie van de Khmer bleef het de hoogste Cambodjaanse onderscheiding. De orde werd slapend in 1975, onder de regering van Democratisch Kampuchea. Na door de Verenigde Naties gesteunde verkiezingen in 1993, H.M. Koning Norodom Sihanouk keerde terug op de troon en de Orde werd hersteld bij koninklijk besluit nr. 1095/01 van 5 oktober 1995. Dit decreet werd ondertekend door Chea Sim als vertegenwoordiger van de koning, Norodom Ranariddh, de eerste premier en Hun Sen, de toenmalige tweede premier. Er vonden enkele ontwerpwijzigingen plaats. Na het herstel van de Khmer-dynastie bleef het de hoogste Cambodjaanse onderscheiding. De oorspronkelijke kroon van het Franse type is vervangen door de Khmer Royal Crown., pp.17-25.
Rangorde
thumb|Z.E. Chea Sophara (Vice-Premier van Cambodja) onderscheidt de Nederlandse Björn Stenvers (CEO Eye Care Foundation) met het Ridder Grootkruis van Cambodja
De huidige rangen van de orde 80px Maha Siri Yudha () of Grootkruis (GCC) 80px Siri Yudha () of Grootofficier (GOC) 80px Dhipadinda () of Commandeur (KCC) 80px Sena () of Officier (OC) 80px Assarariddhi () of Ridder (KC)
De rangen van de orde tot 1948 80px Maha Sirivaddha () of Grootkruis (GCC) 80px Mahasena () of Grootofficier (GOC) 80px Dhipadinda () of Commandeur (KCC) 80px Sena () of Officier (OC) 80px Assarariddhi () of Ridder (KC)
De postnominale letters In Cambodja is het gebruikelijk om het bezit van onderscheidingen, titels en lidmaatschap van bepaalde instituten aan te duiden met postnominale letters achter de naam. Voor de Koninklijke Orde van Cambodja zijn de volgende postnominale letters voorgeschreven. De hogere rangen geven hun leden het recht de titel te gebruiken als post-nominale: (Ridder) Grootkruis GCC; (Ridder) Grootofficier GOC; (Ridder) Commandeur, KCC. De lagere rangen gebruiken de post-nominale: (Ridder) Officier OC; en Ridder, KC. Leden van alle klassen van de orde krijgen posities in de rangorde toegewezen. Het hoogste niveau van het Ridder Grootkruis vraagt om meer toelichting. Degenen die op deze manier worden geëerd, worden verheven tot de persoonlijke, niet-erfelijke status van adel en dragen voortaan de titel 'Excellentie'. Dit wordt voorafgegaan door de volledige naam.Sylvester, J. The Orders and Medals of Cambodia and Laos, 1986: pp. 5-8.Stair Sainty, G. World Orders of Knighthood and Merit, 2006: pp.953-954.
Waardigheden ("dignités") van de orde Grootkruis. De grootkruisen dragen het kleinood van de orde aan een grootlint op de linkerheup en de ster van de orde op de linkerborst. Grootofficier. Deze grootofficieren dragen een kleinood aan een lint om de hals en de ster van de Orde. Commandeur. De commandeur draagt een groot uitgevoerd kleinood van de orde aan een lint om de hals. Officier. De officier draagt een kleinood aan een lint met een rozet op de linkerborst. Ridder. De ridder draagt een kleinood aan een lint op de linkerborst. Bij de ridder is in het kleinood geen goud verwerkt.
Versierselen van de orde thumb|100px|Het lint van de orde in de koloniale periode van 1899 tot 1948 Het kleinood van de orde is een van veel facetten voorziene, iets langwerpige zilveren of gouden ster. Binnen een rode ring zijn de Cambodjaanse koningskroon en het wapen van de koning in goud op een violetblauwe achtergrond afgebeeld. De keerzijde van het kleinood is onbewerkt gelaten. Als verhoging dient een Europese beugelkroon met een klein kruis als bekroning. In de eerste jaren van de orde werden ook langwerpiger kleinoden zonder kroon verleend.
De ster van de orde is gelijk aan het kleinood, maar de kroon ontbreekt en de stralen zijn meestal glad. De ster is langgerekt. De verticale stralen zijn dus langer dan de horizontale stralen. De versierselen van de ridders zijn van zilver, bij de hogere rangen zijn ze verguld. De kleinoden en ster zijn voor burgers en militairen gelijk. Het lint van de orde was oorspronkelijk groen met een rode bies. In 1899 werd de kleur gewijzigd in wit met een oranje bies. De Franse regering wijzigde in dat jaar de kleuren van alle vijf koloniale orden. Na 1948 kreeg de, nu weer puur Cambodjaanse, orde het oorspronkelijke lint weer terug.
Gedecoreerden Year appointedClassNamePost-nominals1884RidderCharles BaretKC1884RidderFrançois DeuveKC1884RidderHypollite Herménégilde TellKC1885RidderErnest DeuveKC1885GrootofficierHenri RieunierGOC1889Ridder GrootkruisThành TháiGCC1895OfficierNikolai KolomeitsevOC1896RidderHenri MordacqKC1897Ridder GrootkruisJean-Baptiste BillotGCC1901OfficierOctave Denis Victor GuillonnetOC1901RidderLéon BretonKC1905Ridder GrootkruisSisavang VongGCC1921Ridder GrootkruisJoseph JoffreGCC1924RidderJean DesboisKC1929Ridder GrootkruisJagatjit SinghGCC1933Ridder GrootkruisIbrahim of JohorGCC1941Ridder GrootkruisNorodom SuramaritGCC1954Ridder GrootkruisBhumibol AdulyadejGCC1956Ridder GrootkruisRamon MagsaysayGCC1956Ridder GrootkruisJosip Broz TitoGCC1959Ridder GrootkruisSavang VatthanaGCC1962Ridder GrootkruisCharles de GaulleGCC1962Ridder GrootkruisPutra of PerlisGCC1965Ridder GrootkruisKim Il-sungGCC1973Ridder CommandeurKazimierz DuchowskiKCC1992Ridder GrootkruisNorodom RanariddhGCC2002Ridder GrootkruisTuanku Tengku FauziahGCC2003GrootofficierAun PornmonirothGOC2004Ridder GrootkruisNorodom SihamoniGCC2004Ridder GrootkruisNorodom MonineathGCC2004Ridder GrootkruisKim Jong-ilGCC2006Ridder GrootkruisJohn SandersonGCC2006Ridder GrootkruisNorodom ArunrasmyGCC2007Ridder CommandeurHor NamboraKCC2007Ridder GrootkruisChau Sen Cocsal ChhumGCC2011Ridder GrootkruisHor NamhongGCC2013Ridder GrootkruisKao Kim HournGCC2014Ridder GrootkruisFrank BermanSir Frank Berman awarded the Royal Order of Cambodia. University of Oxford (21 April 2014). Retrieved on 30 December 2022. Gearchiveerd op 19 januari 2023.GCC2022Ridder GrootkruisTengku Fauziah binti Almarhum Tengku Abdul RashidGCC2022Ridder GrootkruisSirajuddin of PerlisGCC2023Ridder GrootkruisBjörn StenversDeputy Prime Minister Chea Sophara Closes Annual Meeting by Awarding Grand Cross, Tbong Khmum. Ministry of Information Cambodian Government (23 March 2023). Retrieved on 24 March 2023. Gearchiveerd op 28 mei 2023.GCC2023Ridder GrootkruisSambath PolGCC2024Ridder GrootkruisJames McCabeGCC2024Ridder GrootkruisMike SmithKingdom’s top honours for Child Protection Unit. Phnom Penh Post (14-3-2024). Retrieved on 2-6-2024.GCC2024Ridder GrootkruisNick RoseGCConbekendRidder GrootkruisEmperor Akihito of JapanGCConbekendRidder GrootkruisMarcel AlessandriGCConbekendRidder GrootkruisBảo LongGCConbekendRidder GrootkruisBảo ĐạiGCConbekendRidder CommandeurJacques Cheymol, Alain Fradet, ibid, (p.80).Maryse BastiéKCConbekendRidderHenri Bellieni.KConbekendRidder CommandeurGustave BesnardKCConbekendRidder CommandeurAlbert BessonKCConbekendRidder GrootkruisUrban Jacob Rasmus BørresenAmundsen, Otto Delphin. 1947. Den Kongelige norske Sankt Olavs orden 1847-1947. Oslo: Grøndahl & Søn Forlag, p. 73.GCConbekendRidder GrootkruisSarin ChhakGCConbekendOfficierÉmile DubocOConbekendRidder GrootkruisHamengkoeboewono VIIIGCConbekendRidder GrootkruisHassan II of MoroccoGCConbekendRidder GrootkruisEmperor Hirohito of JapanGCConbekendRidder GrootkruisPhilippe Leclerc de HauteclocqueGCConbekendRidder GrootkruisLeopold II van BelgiëGCConbekendRidderJean-David LevitteKConbekendRidder GrootkruisBảo LongGCConbekendRidder GrootkruisManuel Luis QuezonGCConbekendOfficierAuguste LumièreOConbekendRidder GrootkruisRaoul Magrin-VernereyGCConbekendRidder GrootkruisHun ManetGCConbekendRidderFrançois MarjouletKConbekendRidderAndré MichelinKConbekendGrootofficierBoun OumGOConbekendRidder GrootkruisPakoeboewono X van SoerakartaGCConbekendOfficierMarcel RibièreOConbekendRidder GrootkruisWillem RooseboomGCConbekendRidder GrootkruisRaoul SalanGCConbekendRidder GrootkruisYōhei SasakawaGCConbekendRidder GrootkruisVong SavangGCConbekendRidder GrootkruisTea BanhGCConbekendRidder GrootkruisJean de Lattre de TassignyGCConbekendOfficierMardochée ValabrègueOConbekendOfficierFrançois ZimerayOConbekendRidder GrootkruisLeopold III van BelgiëGCC
Externe links Les Compagnons de la Libération - Croix et Attributs ", de Cyrille CARDONA, édité par la SAMOL, 2022, Indochina Medals, THE ORDERS AND MEDALS OF THE KINGDOM OF CAMBODIA Medals of the World, Kingdom of Cambodia: Royal Order of Moniseraphon
Categorie:Cambodja Cambodja Cambodja Cambodja