thumb|Londen, april 2003: Tijdens een demonstratie zwaaien PKK-aanhangers met vlaggen met de afbeelding van Öcalan Abdullah Öcalan (Ömerli, Şanlıurfa, Turkije, 4 april 1949) is een links politiek denker en medeoprichter van de Koerdische Arbeiderspartij (PKK), een gewapende separatistische groepering die strijdt voor Koerdische autonomie.
Öcalan werd op 15 februari 1999 in Kenia door de Turkse Rode baretten gearresteerd met behulp van de Israëlische inlichtingendienst Mossadhttps://www.volkskrant.nl/dossier-archief/satelliet-telefoon-verraadt-ocalan~a538871/. Gearchiveerd op 16 juli 2015. en werd door een Turks gerechtshof ter dood veroordeeld. Zijn straf werd later onder druk van de Europese Unie omgezet in levenslang. Van 1999 tot 2009 was hij de enige gevangene op het eiland İmralı, in de Zee van Marmara.
Levensloop Öcalan werd geboren in Ömerli, een dorpje in het district Halfeti van de provincie Şanlıurfa in het zuidoosten van Turkije in 1948. Na de middelbare school verliet hij zijn dorp om politicologie te studeren in Ankara. Na afronding van zijn studie werd hij ambtenaar in de stad Diyarbakir en werd hij lid van de Democratische culturele Associatie van het Oosten, een organisatie die beweerde op te komen voor de rechten van de Koerden. In 1978 werd de PKK opgericht, waarvan Öcalan de leider werd.
In 1984 startte de PKK een gewapend conflict waarbij zowel Turkse regeringstroepenTurks ministerie van Buitenlandse Zaken, The Workers' Party of Kurdistan (PKK), Federation of American Scientists. Gearchiveerd op 14 april 2021.Letter to Italian Prime Minister Massimo D'Alema, Human Rights Watch, 21 november 1998. Gearchiveerd op 10 februari 2015.Turkey: No security without human rights, Amnesty International, 30 september 1996. Gearchiveerd op 4 september 2014.Special Report: Terrorism in Turkey Ulkumen Rodophu, Jeffrey Arnold en Gurkan Ersoy, 6 februari 2004 als burgers werden getroffenFour civilians die in PKK attack in SE Turkey, Hürriyet, 21 september 2011. Gearchiveerd op 16 juli 2016.Pro-PKK protesters attack civilians, Turkey captures senior PKK member, Today's Zaman, 5 december 2011Batman baby dies after PKK attack, civilian death toll rises to three, Today's Zaman, 28 september 2011 om een onafhankelijke Koerdische staat af te dwingen. De PKK werd hierop gelinkt aan wapen- en drugshandel, wat ertoe leidde dat de Verenigde Staten, de Europese Unie, de NAVO, Syrië, Australië, Turkije en andere landen de PKK op hun lijst van terroristische organisaties plaatsten.Foreign Terrorist Organizations United States Department of State. Gearchiveerd op 14 mei 2019.PKK & TERRORISM: A Report on the PKK and Terrorism, Federation of American Scientists. Gearchiveerd op 14 april 2021.Turco-Syrian Treaty, International Policy Institute for Counter-Terrorism, 20 oktober 1998 Duitsland zegt echter dat er geen bewijs is dat de PKK betrokken is bij drugshandel.Arbeiterpartei Kurdistans, Bundesamt für Verfassungsschutz, juli 2015. Geraadpleegd op 21 april 2017. Gearchiveerd op 8 oktober 2016.
Later vluchtte Öcalan naar Syrië. Hier werd hij in 1998 na dreigementen van Turkije het land uitgezet waarna hij naar Rusland en diverse andere landen reisde. Hij verbleef enige tijd in Kenia, waar hij op 15 februari 1999 werd gearresteerd.
Öcalan werd in afzondering opgesloten op het eiland İmralı in de Zee van Marmara. Tijdens dit verblijf werd hem enige tijd het contact met zijn advocaat ontzegd. Öcalan werd in eerste instantie ter dood veroordeeld, maar later werd deze straf omgezet in levenslang. Daar bevindt hij zich in permanente isolatie, en heeft hij slechts sporadisch contact met zijn advocaten.
Op 12 mei 2005 oordeelde het Europees Hof voor de Rechten van de Mens dat het proces tegen Öcalan niet eerlijk was verlopen en dit opnieuw zou moeten worden gevoerd. Turkije is lid van de Raad van Europa en wordt geacht zich aan dit oordeel te houden, hoewel het daar strikt genomen niet verplicht toe is.
In 2015, en opnieuw in 2025, deed Öcalan een oproep tot de PKK en alle verzetsgroepen om de wapens neer te leggen. Op 12 mei 2025 raakte bekend dat de PKK had besloten zich op te heffen en de wapens neer te leggen. De aankondiging volgde enkele dagen na een partijcongres in Noord-Irak.
Standpunten Vanuit de gevangenis heeft Öcalan verschillende boeken over het democratische confederalisme gepubliceerd, een voorstelling van een participatorische en democratische samenleving. Deze werken zijn deels opgebouwd uit zijn verdediging tijdens zijn proces, en deels als manuscripten uit de gevangenis gesmokkeld, de meest recente in 2012. Onder Koerden staat Öcalan ook bekend als Apo (afkorting voor Abdullah en "oom" in het Koerdisch), Reber (kameraad) en Serok (leider). Daarnaast is Öcalan de bedenker van de term Jineologie, Koerdisch voor vrouwenwetenschappen ("Jin" betekent vrouw).
De ideeën van het democratische confederalisme worden onder de naam Democratische Federatie van Noord-Syrië in praktijk gebracht in het noorden van Syrië, net als in andere gebieden waar de PKK en diens zusterorganisaties veel invloed hebben, zoals het vluchtelingenkamp Makhmur in Noord-Irak.
Bibliografie Oorlog en Vrede in Koerdistan – Perspectieven voor een politieke oplossing in Koerdistan, 2010 (Pdf) Prison Writings: The Roots of Civilisation (2007) Democratic Confederalism. London: Transmedia, 2011. Prison Writings Volume II: The PKK and the Kurdish Question in the 21st Century (2011) Prison Writings III: The Road Map to Negotiations (2012) Manifesto for a Democratic Civilization, Volume 1. Porsgrunn, Norway: New Compass, 2015. Manifesto for a Democratic Civilization, Volume 2. Porsgrunn, Norway: New Compass, 2017.
Externe links Website Abdullah Öcalan (gearchiveerd) Internationaal Initiatief “Vrijheid voor Abdullah Öcalan – Vrede voor Koerdistan
Categorie:Gevangene Categorie:Koerdisch politicus Categorie:Turks activist