Pamplona (Spaans) of Iruña (Baskisch; Iruñea volgens Euskaltzaindia, de Koninklijke Academie van de Baskische Taal) is de hoofdstad van de Spaanse regio Navarra. De stad is aan de rivier de Arga gelegen en telt inwoners ().
De stad is vooral bekend door de jaarlijkse stierenrennen tijdens de San Fermínfeesten, ter ere van San Firmín die de co-patroonheilige van de stad is. Deze feesten spelen zich af tussen 6 en 14 juli. thumb|left|220px|Stierenrennen in Pamplona
Geschiedenis De stad Pamplona, die door de Romeinen is gesticht, was in de middeleeuwen de hoofdstad van een rijk dat zich uitstrekte tot ver voorbij de Pyreneeën. Oorspronkelijk werd er Baskisch gesproken. Daarna heeft de stad eeuwenlang de invloed van Frankrijk ondergaan. In de 16e eeuw werd Pamplona, net als het grootste deel van het koninkrijk Navarra, ingelijfd bij Spanje.
De stad heeft een vriendschapsband met Yamaguchi in Japan sinds februari 1980.
Bezienswaardigheden De gotische kathedraal La Catedral Basílica de Santa María la Real Het Palacio de Navarra De middeleeuwse kerk Iglesia de San Saturnino Het barokke stadhuis (el ayuntamiento) van 1752 Het Museo de Navarra De 16e-eeuwse Citadel De oude stadsmuren met Redin-Bastion als magnifiek uitzichtpunt Het Museo de Educación Ambiental San Pedro, gewijd aan het milieu Casa Consistorial (gemeentehuis) Het Museo Universidad de Navarra
Sport CA Osasuna is de professionele voetbalclub van Pamplona en speelt in het Estadio El Sadar. De club speelt al meerdere seizoenen op het hoogste Spaanse niveau, de Primera División.
Pamplona was één keer aankomstplaats van een etappe in de wielerkoers Ronde van Frankrijk. De Zwitser Laurent Dufaux won er in 1996 de zeventiende etappe.
Demografische ontwikkeling
Bron: INE; 1857-2011: volkstellingen Opm: Bevolkingscijfers in duizendtallen
Geboren
Pablo de Sarasate (1844-1908), violist en componist Sabicas (1912-1990), flamencogitarist Ion Andoni Goikoetxea (1965), voetballer Álex Pina (1967), televisieproducent, scenarioschrijver en regisseur Najwa Nimri (1972), actrice en zangeres David Latasa (1974), wielrenner Patxi Puñal (1975), voetballer Manuel Almunia (1977), voetballer Asier Peña Iturria (1977), langebaanschaatser Xabier Zandio (1977), wielrenner Raquel Andueza (1978), zangeres Juan José Oroz (1980), wielrenner Angelo Kelly (1981), muzikant en zanger Imanol Erviti (1983), wielrenner Miguel Flaño (1984), voetballer Raúl García (1986), voetballer Nacho Monreal (1986), voetballer César Azpilicueta (1989), voetballer Enrique Sanz (1989), wielrenner Javi Ros (1990), voetballer Javier Eraso (1990), voetballer Iker Muniain (1992), voetballer Sergio Rodríguez (1992), wielrenner David García (1994), voetballer Álex Berenguer (1995), voetballer Mikel Merino (1996), voetballer Amaia Romero (1999), zangeres Oihan Sancet (2000), voetballer Nico Williams (2002), voetballer Ibai Azanza (2004), wielrenner
Externe link Officiële website van Pamplona