Nederland telt vanaf 1 april 2013 elf rechtbanken.
de rechtbank Amsterdam; de rechtbank Den Haag; de rechtbank Gelderland; de rechtbank Limburg; de rechtbank Midden-Nederland; de rechtbank Noord-Holland; de rechtbank Noord-Nederland; de rechtbank Oost-Brabant; de rechtbank Overijssel; de rechtbank Rotterdam; de rechtbank Zeeland-West-Brabant.
Geschiedenis De herindeling in 2013 was zeker niet de eerste herverdeling van arrondissementen in Nederland. In de negentiende eeuw waren op Drenthe na alle provincies in meerdere arrondissementen verdeeld, alle met een eigen rechtbank. De indeling van Nederland in arrondissementen dateert uit de Franse tijd. Tijdens het Koninkrijk Holland was de indeling van de rechtspraak nog ongemoeid gebleven, na de inlijving van Nederland in 1810 volgde een jaar later de invoering van rechtbanken van eerste aanleg en vredegerechten.
Na de oprichting van het Koninkrijk der Nederlanden werd gewerkt aan een nieuwe indeling, waarbij in de noorden de wens was om terug te keren naar oude tijden, terwijl in het zuiden de Franse aanpak was ingeburgerd. Daardoor heeft het ontwerpen van een nieuwe indeling veel tijd gekost. Een ontwerp uit 1827wetsontwerp 1827 dat het hele rijk, inclusief Luxemburg in nieuwe arrondissementen verdeelde werd niet ingevoerd wegens de Belgische Opstand. Het zou tot 1838 duren voordat een nieuwe indeling een feit werd.
Bij de indeling van 1838 werden de vredegerechten kantongerecht en de rechtbanken van eerste aanleg werden arrondissementsrechtbank. Daarnaast kwam in iedere provincie een provinciaal gerechtshof, in het toen nog ongedeelde Holland kreeg Amsterdam een eigen hof. De indeling werd in 1841 aangepast wegens de splitsing van Holland en het opnemen van Limburg.
1838-1877 Groningen Rechtbank Groningen Kantons: Groningen, Zuidhorn en Hoogezand Rechtbank Appingedam Kantons: Appingedam en Onderdendam Rechtbank Winschoten Kantons: Winschoten en Zuidbroek
Friesland Rechtbank Leeuwarden Kantons: Leeuwarden, Berlikum, Holwerd, Dokkum, Bergum, Rauwerd en Harlingen. Rechtbank Sneek Kantons: Sneek, Bolsward, Hindeloopen en Lemmer Rechtbank Heerenveen Kantons: Heerenveen, Beetsterzwaag en Oldeberkoop
Drenthe Rechtbank Assen Kantons: Assen, Meppel en Hoogeveen
Overijssel Rechtbank Zwolle Kantons: Zwolle, Kampen, Vollenhove en Steenwijk. Rechtbank Deventer Kantons: Deventer, Ommen, Raalte en Goor. Rechtbank Almelo Kantons: Almelo, Delden, Enschede, Oldenzaal en Ootmarsum
Gelderland Rechtbank Arnhem Kantons: Arnhem, Zevenaar, Wageningen, Nijkerk, Elburg, Apeldoorn en Harderwijk Rechtbank Nijmegen Kantons: Nijmegen, Wijchen, Elst en Druten Rechtbank Zutphen Kantons: Zutphen, Lochem, Groenlo, Aalten, Doetinchem, Doesburg en Terborg Rechtbank Tiel Kantons: Tiel, Geldermalsen, Culemborg en Zaltbommel
Utrecht Rechtbank Utrecht Kantons Utrecht, IJsselstein, Maarssen en Loenen. Rechtbank Amersfoort Kantons Amersfoort, Wijk bij Duurstede en Rhenen.
Noord-Holland Rechtbank Amsterdam Kantons: Amsterdam 1-4, Nieuwer-Amstel, Weesp en Naarden Rechtbank Alkmaar Kantons: Alkmaar, Schagen en Den Helder Rechtbank Hoorn Kantons: Hoorn, Enkhuizen, Medemblik, Purmerend en Edam Rechtbank Haarlem Kantons: Haarlem, Beverwijk en Zaandam
Zuid-Holland Rechtbank 's-Gravenhage Kanton: 's-Gravenhage, Delft, Voorburg en Naaldwijk. Rechtbank Leiden Kantons: Leiden, Noordwijk, Woubrugge, Alphen aan den Rijn en Woerden. Rechtbank Rotterdam Kantons: Rotterdam 1-2, Vlaardingen, Schiedam, Hilligersberg, Gouda en Schoonhoven Rechtbank Dordrecht Kantons: Dordrecht, 's-Gravendeel, Oud-Beijerland en Ridderkerk Rechtbank Gorinchem Kantons: Gorinchem, Sliedrecht en Vianen Rechtbank Brielle Kantons: Brielle en Sommelsdijk
Zeeland Rechtbank Middelburg Kantons: Middelburg, Vlissingen, Sluis en Oostburg Rechtbank Goes Kantons: Goes, Heinkenszand, Kortgene, Axel en Hulst Rechtbank Zierikzee Kantons: Zierikzee, Brouwershaven en Tholen
Noord-Brabant Rechtbank 's-Hertogenbosch Kantons: 's-Hertogenbosch, Oss, Grave, Heusden, Tilburg, Boxtel, Waalwijk, Veghel en Boxmeer. Rechtbank Eindhoven Kantons: Eindhoven, Asten, Helmond en Oirschot Rechtbank Breda Kantons: Breda, Ginneken, Oosterhout, Oudenbosch, Zevenbergen en Bergen op Zoom
Limburg Rechtbank Maastricht Kantons: Maastricht, Meerssen, Heerlen, Sittard en Gulpen Rechtbank Roermond Kantons: Roermond, Venlo, Weert en Gennep
1877-(1923)-1934 Vrij snel na de invoering van provinciale gerechtshoven, arrondissementsrechtbanken en kantongerechten in 1838 werd geklaagd over het grote aantal gerechten in Nederland. De verschillende regeringen deden meerdere pogingen om het aantal gerechten in te krimpen, maar stuitten steeds op forse tegenstand in de kamer. Pas in 1877 kon een reorganisatie worden doorgevoerd. Dat was wel een forse reorganisatie. Alle provinciale hoven, 11 rechtbanken en 44 kantongerechten werden opgeheven. De rechtbanken die werden opgeheven waren: Appingedam, Sneek, Deventer, Nijmegen, Amersfoort, Hoorn, Leiden, Brielle, Gorinchem, Goes en Eindhoven. De indeling naar resorten werd:
Leeuwarden Rechtbank Leeuwarden Kantons: Leeuwarden, Berlikum*, Dokkum, Bergum, Harlingen, Bolsward en Sneek, in 1921 uitgebreid met Heerenveen, Beetsterzwaag en Lemmer. Rechtbank Heerenveen* Kantons: Heerenven, Beetsterzwaag, Lemmer en Steenwijk Rechtbank Groningen Kantons: Groningen, Zuidhorn, Appingedam en Onderdendam Rechtbank Winschoten Kantons: Winschoten en Zuidbroek Rechtbank Assen Kantons: Assen, Meppel, Hoogeveen en Emmen
Arnhem Rechtbank Arnhem Kantons: Arnhem, Wageningen, Nijmegen, Elst, Doesburg en Terborg Rechtbank Zutphen Kantons: Zutphen, Apeldoorn, Deventer en Groenlo Rechtbank Tiel Kantons: Tiel, Geldermalsen, Zaltbommel, Druten en Vianen Rechtbank Zwolle Kantons: Zwolle, Kampen, Ommen en Harderwijk, in 1921 uitgebreid met Steenwijk. Rechtbank Almelo Kantons: Almelo, Enschede en Goor
Amsterdam Rechtbank Amsterdam Kantons: Amsterdam en Hilversum Rechtbank Alkmaar Kantons: Alkmaar, Schagen, Den Helder, Hoorn en Medemblik. Rechtbank Haarlem Kantons: Haarlem, Zaandam, Purmerend en Haarlemmermeer Rechtbank Utrecht Kantons: Utrecht, Breukelen, Amersfoort, Wijk bij Duurstede en Woerden.
's-Gravenhage Rechtbank 's-Gravenhage Kantons: 's-Gravenhage, Delft, Leiden en Alphen aan den Rijn. Rechtbank Rotterdam Kantons: Rotterdam, Schiedam, Gouda, Schoonhoven, Brielle en Sommelsdijk. Rechtbank Dordrecht Kantons: Dordrecht, Oud-Beijerland, Gorinchem en Sliedrecht Rechtbank Middelburg Kantons: Middelburg, Oostburg, Goes, Terneuzen en Hulst. In 1921 Zierikzee toegevoegd Rechtbank Zierikzee* Kantons: Zierikzee en Tholen
's-Hertogenbosch Rechtbank 's-Hertogenbosch Kantons: 's-Hertogenbosch, Oss, Heusden, Waalwijk, Veghel, Eindhoven, Boxmeer en Oirschot. Rechtbank Breda Kantons: Breda, Tilburg, Zevenbergen, Oosterhout en Bergen op Zoom, in 1921 uitgebreid met Tholen. Rechtbank Maastricht Kantons: Maastricht, Heerlen, Sittard en Gulpen Rechtbank Roermond Roermond, Venlo, Weert en Helmond. * De rechtbanken Heerenveen en Zierikzee werden in 1923 opgeheven. Het kantongerecht Berlikum werd in 1911 opgeheven
Een tweede ingrijpende reorganisatie was voorzien in de jaren dertig. Van de nog resterende 21 rechtbanken zouden er nog vijf opgeheven worden:Winschoten, Tiel, Zutphen, Dordrecht en Roermond. Uiteindelijk worden slechts Winschoten en Tiel gesloten.
1934 tot 2013 thumb|300px|Ressorten en arrondissementen in Nederland, situatie in 2010 Nederland telde vanaf 1934 tot 1 januari 2013 negentien rechtbanken. Bij de oprichting van de provincie Flevoland was nog het idee dat Lelystad een eigen rechtbank zou krijgen, maar uiteindelijk moest Flevoland het doen met een nevenlocatie van Zwolle. De rechtbanken: Alkmaar Almelo Amsterdam Arnhem Assen Breda Dordrecht 's-Gravenhage Groningen Haarlem 's-Hertogenbosch Leeuwarden Maastricht Middelburg Roermond Rotterdam Utrecht Zutphen Zwolle-Lelystad
Zie ook Rechterlijke indeling van Nederland Lijst van kantongerechten in Nederland
Externe link Alle rechtbanken op Rechtspraak.nl
Rechtbanken in Nederland Rechtbanken