De MW41 (ook bekend als ATRL, Frans: AR41) zijn de enige dieseltreinstellen die op het Belgische spoorwegnet rijden, en volgens planning ook de laatste. De kleurstelling is gelijk aan de elektrische MS96. De stellen kunnen in treinschakeling rijden, weliswaar — in tegenstelling met de MS96 — zonder doorloopkop.
Geschiedenis Ze werden gebouwd door Gec Alstom Transporte Barcelona in 2000-2002.
In 2026 bood de NMBS 8 tot 14 exemplaren van haar resterende MW41 te koop aan.
Materieel De reeks 41 bestaat uit tweedelige treinstellen, maar wordt desondanks vaak aangeduid als motorwagens (MW). De reeks 41 is het enige treinstel voor de niet-geëlektrificeerde lijnen in België. Deze treinstellen lenen zich goed voor L-treindiensten wegens hun sterk acceleratievermogen.
Er zijn 96 stellen gebouwd van dit type: aanvankelijk 80 en later nog een bijbestelling van 16 stuks.
De eersteklasse-afdeling verschilt van de tweede klasse in een andere stoelbekleding. De treinstellen beschikken over airconditioning.
De MW41 is gevoelig voor kleine brandjes. Op 18 en 19 mei 2007 brandden er respectievelijk in Berchem en in Geel twee motorwagens uit. Er was nog een ander uitgebrand exemplaar, het stond in de uitwijkbundel van Hasselt (uitgebrand te Mol in 2003).
Inzet Heden Sinds 2002 rijden ze op de volgende lijnen: Aalst – Burst (alle treinen, niet in de zomervakantie) (spoorlijn 82) Mol – Hasselt (Spoorlijn 15) Gent-Sint-Pieters – Oudenaarde – Ronse (S51 + P-treinen) (spoorlijn 86) Gent-Sint-Pieters – Eeklo (S51 + P-treinen) (spoorlijn 58) Gent-Sint-Pieters – Zottegem – Geraardsbergen (S52 + P-treinen) (spoorlijn 122) Charleroi-Centraal – Couvin (S64 + P-treinen) (spoorlijnen 132 en 134) Ze worden soms ook ingezet op geëlektrificeerde lijnen: Antwerpen-Centraal - Hamont (60% van de treinen, wordt geleidelijk afgebouwd) Charleroi-Centraal - La Louvière - Luttre (S62) Charleroi-Centraal - Erquelinnes (S63 + P-treinen) Gembloers - Jemeppe-sur-Sambre (P-treinen) Geraardsbergen - Denderleeuw - Gent-Sint-Pieters (2 P-treinen) (spoorlijn 90 & 50A) Aalst - Geraardsbergen (één P-trein tijdens de avondspits) Gent-Sint-Pieters - Lokeren (S53-treinen in afwisseling met Desiro's) Toeristen- of studententreinen tussen Noord-Limburg en andere delen van het land.
Verleden Op de volgende lijnen werden ze tot de elektrificatie ook ingezet:
Antwerpen-Centraal – Mol - Neerpelt - Hamont (S33) (geëlektrificeerd in 2015 tot Mol, in 2021 tot Hamont) (Spoorlijn 15)
Op de volgende lijnen werden ze ingezet omdat er tot de komst van de MS08 geen treinstellen beschikbaar waren die onder 25 kV wisselstroom konden rijden en geschikt waren voor L-treinen (de NMBS beschikte toen wel over de MS96 maar deze waren bedoeld voor IC-diensten, onder andere naar Frankrijk). Deze lijnen werden geëlektrificeerd onder 25 kV ten behoeve van zware goederentreinen. Dinant – Bertrix – (Libramont) (L-11) (ingezet tot 2012) (Spoorlijn 166) Libramont – Bertrix – Virton - Athus - Aarlen (L-13) (ingezet tot 2012) (Spoorlijn 165)
Kempen/Limburg In 2018 is de elektrificatie van spoorlijn 19 gestart en in 2019 is de elektrificatie van spoorlijn 15 gestart. Op deze lijn kan sindsdien met elektrisch materieel gereden worden waardoor er in de Kempen geen dieseltreinen meer moeten worden ingezet voor passagiersdiensten.
In september 2026 reden de laatste MW41's gepland in de Kempen en Limburg, waarna ze van daar overgebracht werden naar Gent.
Toekomst De NMBS heeft in 2022 een aanbesteding uitgeschreven voor een accutrein, de MR30, die na 2030 op de overblijvende niet-geëlektrificeerde lijnen (rond Gent en Charleroi) de MW41 moet vervangen.
Problemen Hitte Doordat de MW41 snel oververhit raakt tijdens hittegolven, waarbij de airco regelmatig uitvalt, werden in hete periodes in 2025 en 2026 vanaf de middag systematisch alle treinen op lijnen zoals Eeklo-Gent-Ronse afgeschaft.
Dieselmotor laten draaien met geluidsoverlast De dieselmotor van de MW41 start (na een nacht stilgestaan te hebben) dikwijls moeilijk of niet. Als oplossing laat de NMBS ze de hele nacht door draaien of worden ze rond 4 uur 's ochtends opgestart. De motoren maken veel lawaai en zorgen dan ook voor grote ontevredenheid bij buurtbewoners van rangeersporen waar deze treinen staan opgesteld.
Geluidsoverlast in Geraardsbergen In 2018 stuurden buurtbewoners naast station Geraardsbergen een klachtenbrief naar de pers. Sinds ongeveer 2014 staan daar 's ochtends van 4 tot 7 een zestal MW41-dieseltreinen warm te draaien.
Verbod in Lokeren De rechter verbood vanaf augustus 2026 om de dieselmotoren van de MW41 stationair te laten draaien in station Lokeren voor 7 uur 's ochtends en na 19 uur 's avonds na een rechtszaak door een buurbewoner. Alhoewel alle sporen rond Lokeren al decennia geëlektrificeerd zijn, rijdt het dieselstel MW41 hier als verlenging van de S53 Gent-Ronse, met een keertijd van zo'n 40 minuten. Omdat de NMBS het niet mogelijk acht de treinen bij elke rit op te starten, schrapte ze vanaf dan 's morgens en 's avonds de verlenging S53 Gent Sint Pieters - Lokeren volledig.
Trivia De tevredenheid inzake comfort en lichtsterkte van de tl-lampen van de reizigers over deze treinstellen is nogal verdeeld. De MW41'en worden weleens playmobils genoemd, omdat ze binnenin grotendeels uit plastic bestaan. Een andere bijnaam is de 'wasmachine', vanwege de trillingen bij het stationair draaien van de motoren (bij stilstand). In de Senaat werden vragen gesteld over de technische problemen die zouden spelen bij de treinstellen. Op 1 januari 2004 werd op Belgische treinen een algemeen rookverbod van kracht. Hoewel deze wet dus nog niet van toepassing was toen de MW41 in 2000-2002 zijn intrede deed, was dit type trein reeds vanaf het begin volledig rookvrij, een rokersafdeling is er nooit geweest.
Afbeeldingen
Bronnen Ferrovia over AR41/M41
Categorie:Belgisch treinstel MW41