Pregnantie ("beladenheid") is een stijlfiguur waarbij er met weinig woorden veel gezegd wordt. Deze stijlfiguur komt vooral voor in de spreektaal.
Het woord pregnantie is afgeleid van het Latijnse praegnans, wat letterlijk "zwanger" betekent; hier betekent het in figuurlijke zin "beladen".
Omschrijving Bij pregnantie is er sprake van een ondubbelzinnige toespeling: de toehoorder begrijpt, ondanks de beknoptheid van de formulering, toch meteen wat de spreker bedoelt wanneer deze zich 'pregnant uitlaat'.
Zoals uit onderstaande voorbeelden blijkt gaat het bij pregnantie meestal om vaste uitdrukkingen (idioom), die dikwijls beladen, vaak uit de taboesfeer afkomstige onderwerpen betreffen, zaken waar iedereen (in)direct wel mee te maken heeft. Voor zover de hieronder gegeven voorbeelden de taboesfeer betreffen, kunnen ze worden beschouwd als afgesleten eufemismen; door veelvuldig gebruik hebben deze voormalige eufemismen hun beoogd verhullend karakter verloren en zijn ze in hun tegendeel verkeerd.
Voorbeelden De bladen: roddelbladen Blazen: een alcoholblaastest ondergaan Het doen: de liefde bedrijven, d.w.z. seks hebben Drinken: (overmatig) alcohol drinken Nu gaan we fietsen: de versnelling tijdens bijvoorbeeld een touretappe Gebruiken: drugs of alcohol consumeren Iemand gebruiken: zijn seksueel gerief bij iemand halen Een ijzer: een pistool (boeventaal); zie ook synecdoche Een kind halen: een kind via een keizersnede uit de moederbuik verlossen Nodig moeten: dringend naar het toilet moeten Onder invloed zijn: onder invloed verkeren van alcohol in het lichaam De oorlog: hiermee wordt - vooral door ouderen - in het bijzonder de Tweede Wereldoorlog bedoeld Praten: een bekentenis afleggen, over een misdaad praten De prins: prins-gemaal: achtereenvolgens prins Hendrik, prins Bernard, prins Claus Scheiden: een huwelijk door de rechter laten ontbinden (echtscheiding) Vloeien: menstrueren Wanneer ben je uitgeteld/uitgerekend?: gevraagd aan een zwangere vrouw, wanneer wordt de geboorte verwacht? Zitten: een gevangenisstraf uitzitten Anders dan de anderen zijn/Zo zijn: homoseksueel zijn
Categorie:Stijlfiguur