thumb|Gebouw van de Koninklijke Opera Antwerpen De Koninklijke Vlaamse Opera was de bijna 100 jaar oude zelfstandige Antwerpse stadsopera tot aan haar fusie in 1981 met de Koninklijke Opera in Gent. Beide stadsopera's gingen op in de organisatie Opera voor Vlaanderen, in 2014 omgedoopt tot Opera Ballet Vlaanderen.
Geschiedenis Franse Opera In 1661 openden de Antwerpse Aalmoezeniers de Schouwburgh van de Oude Voetboog op de Grote Markt. Vanaf 1682 konden Antwerpenaars kennismaken met het operagenre, en in het bijzonder met Franse opera's. In 1709 verhuisden de Aalmoezeniers het theater naar het Tapissierspand, de plaats waar de huidige Bourlaschouwburg staat. Reizende gezelschappen brachten hoofdzakelijk Frans, maar ook Italiaans en Nederlands repertoire, zowel gesproken drama als opera. Na een brand in 1746 werd het Tapissierspand als "Grand Théâtre" heropgebouwd in 1753. Tijdens het Hollandse bewind kreeg het promotie tot "Théâtre Royal". Het gebouw werd hoe dan ook te klein en in 1829 vonden er de laatste opvoeringen plaats. In 1834 opende de nieuwe Bourlaschouwburg, waar nog steeds voornamelijk het Franse repertoire aan bod komt.
Nederlandsch Lyrisch Tooneel In 1893 richtte de Antwerpse componist en orkestmeester Edward Keurvels (1853-1916) het Nederlandsch Lyrisch Tooneel op, als tegenhanger van het Théâtre royal français of 'de Franse Opera' die toen in de (huidige) Bourlaschouwburg was gevestigd. Samen met de bas Henry Fontaine werd hij ook benoemd tot directeur.
Koninklijke Vlaamse Opera Onder impuls van onder andere Peter Benoit gaf burgemeester Jan Van Rijswijck de opdracht tot het optrekken van een nieuw gebouw. Na de sloop van de Criée (een overdekte markthal, die verhuisde naar de Van Wesenbekestraat), werd het gebouw van de latere Koninklijke Vlaamse Opera (KVO) dan tussen 1904-1907 in neobarokke stijl gerealiseerd door de architecten Alexis Van Mechelen en Emiel Van Averbeke. De officiële inhuldiging vond plaats op 17 oktober 1907, en het gebouw was ten slotte in 1909 volledig afgewerkt. Vanaf 1907 gebruikte men officieel de naam Vlaamse Opera, en vanaf 1920 Koninklijke Vlaamse Opera.
De Franse opera in de Bourla-schouwburg werd opgeheven in 1933. Vanaf 1934 werd dit "Théâtre Royal" de pleisterplek van de Koninklijke Nederlandse Schouwburg. Onder impuls van de toenmalige directeur Jef Sterkens zou de Vlaamse Opera zich nu ook - naast de traditionele Vlaamse, vertaalde of Duitse opera's - meer en meer gaan toeleggen op Franse en Italiaanse opera's, tot een volwaardig opera-instituut. De KVO werd opgeheven in 1981 wegens de fusie.
Leiding Directeurs Edward Keurvels1893-1898Bernard Tokkie1923-1932Henry Fontaine1893-1898Flor Bosmans1932-1935Karel van Walle1898-1902Jef Sterkens1935-1942Jef Judels1902-1909Joris Diels1942-1944Bernard Tokkie1902-1909August L. Baeyens 1944-1948Henry Fontaine1909-1914Karel Bogaers1948-1951Gesloten tijdens WOI1914-1918Robert Herberigs1951-1953Henry Fontaine1918-1922August L. Baeyens 1953-1958Opera gesloten1920-1921Renaat van Zundert1953-1958Flor Alpaerts1922-1923Mina Bolotine1958-1961Arthur Steurbout1922-1923Renaat Verbruggen1961-1974Fé Derickx1923-1932Sylvain Deruwe1974-1980
DirigentenRenaat Verrbuggen, Koninklijke Vlaamse Opera Antwerpen. Gedenkklanken 1893-1963, Centrum voor Studie en Documentatie v.z.w., Antwerpen,1965.Edward Keurvels1893-1899Jef Keurvels1893-1899 Emile Wambach1899-1900Brahm Van den Bergh1899-1901Jan Kwast1900-1901Martin Lunssens1901-1902Julius Schrey1901-1914Edward Keurvels1902-1908Antoon Dubois1908-1909 Karel Candael1909-1910Jules De Vos1910-1911Alfons Cluytens1910-1912Karel Walpot1911-1912Cesar Borre1912-1913Oscar Becker1913-1914Opera gesloten1914-1918Julius Schrey1918-1931Alfons Cluytens1919-1920Opera gesloten1920-1921Renaat Veremans1921-1931Flor Bosmans1921-1922Karel Candael1923-1925Flor Bosmans1923-1932Henri Claessens1928-1931Hendrik Diels1931-1944Renaat Veremans1932-1944Karel Candael1933-1935Julius Schrey1935-1937Daniël Sternefeld1937-1940Kurt Von Tenner1941-1943Maurits Veremans1942-1944Ernest van der Eyken1943-1944Ludwig Kaufmann1943-1944Hugo Lenaerts1944-1958Daniël Sternefeld1944-1948Hendrik Crabeels1945-1946Johannes Den Hertog1948-1958Gerard Horens1951-1953Steven Candael1951-1952Hendrik Crabeels1954-1958Daniël Sternefeld1958-1961Hans Lichtenstein1958-1961André Vandernoot1958-1961Luigi Martelli1958-1978Frits Celis1959-1980Walter Crabeels1961-1969Silveer Van den Broeck~1978
RegisseursFé Derickx1894~1912-1923Henry Engelen~1905~1909 ~1922~1928Gust Maes~1932~1935Lode Plaum~1932~1934Karel Schmitz~1933~1941Paul Van den Borne~1961~1964Edward Deleu~1961~1967Anton van de Velde~1961~1966José Berckmans~1964~1967Walter Eichner~1966~1971André Leclair~1967~1969Jos Serluppens~1976~1988
Zie ook Opera Ballet Vlaanderen
Externe links Opera Ballet Vlaanderen Geschiedenis van het operagebouw in Antwerpen
Bronnen
Categorie:Operagebouw in België Categorie:Theaterzaal in Antwerpen Categorie:Concertzaal in Antwerpen Categorie:Neobarokarchitectuur in België