Binckhorst (wijk in Den Haag)

De Binckhorst is een wijk in Den Haag in stadsdeel Laak. De wijk is genoemd naar Kasteel de Binckhorst.Wat doet dat verstopte kasteel op Haagse Binckhorst?, omroepwest.nl, 19 juni 2023 Het gebied was in de tweede helft van de twintigste eeuw voornamelijk een industrie- en bedrijventerrein. In de 21e eeuw zijn de belangrijkste overblijfselen hiervan de betoncentrales. Vanaf begin jaren 90 zijn daar hoogwaardige kantoren bijgekomen. De gemeente Den Haag zet zich vanaf 2009 in om een deel van de bedrijven te vervangen door duizenden woningen, in 2040 zouden dit er 12.800 moeten zijn.Tramlijn moet drukke Binckhorst redden, maar autoverkeer blijft probleem, geraadpleegd op 2026-03-31.

Van bovenaf heeft de Binckhorst ongeveer de vorm van een rechthoek. De wijk wordt begrensd door de spoorlijn Den Haag - Gouda (met de A12), de spoorlijn Amsterdam - Rotterdam, de Trekvliet en de Broeksloot. Het gebied grenst aan de Haagse wijken Laakkwartier en Stationsbuurt plus aan twee zijden aan de plaats Voorburg. De wijk wordt in de lengte doorsneden door de Binckhorstlaan, waarin ook de stadszijde van de Victory Boogie Woogietunnel uitkomt.

Indeling miniatuur|rechtop=0.85|links|Het kantoor van de vroegere Gemeentelijke Gasfabriek De Binckhorst is nog altijd (2026) een gemengd bedrijventerrein met onder meer loodsen en kleinschalige garagebedrijven. Enkele gebouwen van de Gemeentelijke Gasfabriek zijn bewaard gebleven. Daarnaast zijn er kantoorlocaties zoals dat van KPNKPN Wholesale Maanplein 55, Den Haag, geraadpleegd op 2023-04-23. Gearchiveerd op 3 december 2022. – in het in 2001 opgeleverde The Green CampusMaanplein, Den Haag, geraadpleegd op 2023-04-23. Gearchiveerd op 23 april 2023. – en het voormalige gebouw van het Internationaal Strafhof aan de Maanweg. Andere kantoren zijn omgebouwd tot appartementenBinck Eiland, geraadpleegd op 2023-04-23. of in gebruik als hotel. Mede door deze ontwikkeling en door de bouw van grootschalige appartementencomplexen, is het inwonertal gestegen van 1270 eind 2022 tot 3425 medio 2025.Kerncijfers wijken en buurten 2025, geraadpleegd op 202-0327.

De meeste kleinschalige bedrijfsgebouwen staan in het noordelijk deel van het gebied. In dit deel staan verder twee grote bedrijfsverzamelgebouwen: Bink 36 en de Caballero Fabriek, beiden complexen zijn begin 21e eeuw herbestemd en hebben deels horeca. In de meest noordelijke hoek is een zogenoemd Technisch Centrum van de NS gelegen.‘Waar blijven de treinen ’s nachts?’, geraadpleegd op 2026-03-18. Ongeveer in het midden ligt de rooms-katholieke Begraafplaats Sint Barbara, waar veel woonwagenbewoners begraven liggen.Begraafplaats St. Barbara - Algemeen Dagblad, 10 november 2006 Naast het bestaande gebouw uit 1922 is in 2024 de nieuwbouw van het crematorium afgerond.Crematorium met rouwhof voor begraafplaats St. Barbara in Den Haag, geraadpleegd op 2024-05-21. Pal ernaast aan de Binckhorstlaan lag tot eind 2015 een kleine woonwijk met vooral portiekflats.

thumb|rechtop=1.05|Gezicht bij de Geestbrug: de Trekvliet, links kasteel De Binckhorst en rechts de Laakmolen (1868) Deelgebieden De Binckhorstlaan is de belangrijkste as, die het gebied in twee delen splitst. Aan de ene zijde ligt de Trekvliet met enkele kleine havens, dit gedeelte wordt door de gemeente Den Haag de Trekvlietzone genoemd. Aan de andere zijde bevindt zich onder meer de grotere Binckhorsthaven waarvan de betoncentrale Fabriton van Dyckerhoff Basal gebruikmaakt voor de overslag, en tot 2021 eveneens de betoncentrale van BAM, voorheen NBM. Het deel dat het dichtst bij het centrum van Den Haag ligt, wordt ook wel Binckhorst-Noord genoemd. De grote kantoorgebouwen met meer dan tien verdiepingen staan in de hoek die het dichtst bij station Voorburg ligt.

Geschiedenis thumb|links|upright=0.9|Kasteel de Binckhorst miniatuur|rechts|rechtop=1.05|De gashouders van de gasfabriek (rechts) Binckhorst is een historische naam: al in 1308 werd Kasteel de Binckhorst genoemd.Geschiedenis Binckhorst, geraadpleegd op 2024-05-21. Van 1563 to 1678 werd het bewoond door het geslacht Snouckaert, allereerst Willem Snouckaert. Het huidige kasteeltje – gebouwd in fasen tussen 1570 en 1625 – stond vanaf 1969 tot begin 2019 achter kantoren enigszins verborgen aan de Binckhorstlaan. In het kasteel was tot 2020 een privékliniek voor plastische chirurgie gevestigd. Sinds 2022 is er in het kasteel een kinderdagverblijf gevestigd.

In 1901 is het gebied nog een kale polder. De Binckhorstlaan is als smalle weg wel aanwezig, maar vanuit Den Haag slechts bereikbaar door krappe straatjes zoals de Waalstraat. Ook moet men de verbindingsbaan Staatsspoor – Hollands spoor kruisen, en de spoorlijn Den Haag – Leiden.'s-Gravenhage met de omstreken en Scheveningen, 1901, in het boek Den Haag Beelden van toen en nu, uitgave van Illustra en gemeentearchief, 1992. Wel komt er in 1921 een terrein voor woonwagens beschikbaar. Door de snelle overbevolking wordt het alweer in 1925 gesloten en de bewoners verplaatst naar elders in de regio.De ‘vergeten’ Holocaust: Hoe zigeunermuziek verstomde in Den Haag, geraadpleegd op 2023-04-23. Gearchiveerd op 23 april 2023.

Tot begin twintigste eeuw behoorde de Binckhorst tot het grondgebied van de gemeente Voorburg. Na annexatie door de gemeente Den Haag in 1907 werd gestart met de ontwikkeling van het gebied tot bedrijventerrein. In die periode is een fabriek voor stadsgas gebouwd, enkele gebouwen hiervan bestaan in 2026 nog steeds.Boomgaarden, bossen, akkers: Ooit was het voor edelen goed toeven in de Binckhorst - AD, geraadpleegd op 2020-10-06. Gearchiveerd op 7 oktober 2020. Onderdeel van wat ooit het grootste industrie-complex van Den Haag was, waren twee 53 m hoge gashouders.De Gasfabriek op de Binckhorst, het grootste industriële complex van Den Haag, geraadpleegd op 2024-05-21.

De meeste overige bedrijfspanden zijn pas na de Tweede Wereldoorlog gebouwd. Hieronder valt de rondbooghal van Escher's Machinefabriek (bedrijf gesticht door de neef van kunstenaar M.C. Escher)Escher in de Binckhorst, geraadpleegd op 2026-03-27. uit 1957,Escher’s constructiewerkplaatsen en machinefabriek (1925 – heden), geraadpleegd op 2020-11-27. Gearchiveerd op 22 oktober 2020. bij oplevering de grootste fabriekshal in Den Haag. De vrije overspanning bedraagt vijftig meter, hiervoor zijn spanten gebruikt van een voormalige vliegtuighangar in Duitsland. Na het vertrek van Escher werd er een recyclingbedrijf van onder meer bouwafval gevestigd.Den Haag, geraadpleegd op 2026-03-18. Verder is er de voormalige Anthony Fokkerschool uit 1963; dit schoolgebouw is nu in gebruik als congrescentrum.Mysterie: Daarom heet deze hal de Fokker Terminal, geraadpleegd op 2022-06-25. Gearchiveerd op 7 februari 2023.

Haven

In de dertiger jaren is als werkgelegenheidsproject de Binckhorsthaven aangelegd. Voor het ophogen van de terreinen langs de havens werd deels gebruikgemaakt van duinzand, dat beschikbaar kwam doordat een deel van het duinlandschap in het Sint Hubertuspark moest wijken voor een verbreding van de Raamweg tussen de Waalsdorperweg en de Kwekerijweg.Het Vaderland: Afgraving duin langs Raamweg, 22-02-1936, pagina 5, Uitgeverij M. Nijhoff, Den Haag 1936

Buslijnen Voor de oorlog was er niet veel te doen in de Binckhorst; alleen de begraafplaats St. Barbara trok bezoekers. Het eerste openbaar vervoer kwam er pas in 1934; toen de HTM enkele dagen in november met een bus ging rijden vanaf station HS naar deze begraafplaats. Dit was de Buslijn Dienst St. Barbara, zonder lijnletter, de "tranenlijn". Later werd dit eenmaal per maand en iets vaker in november. Bij de Duitse inval verviel de lijn. In 1947 keerde de lijn terug. In 1953 was het industrieterrein in ontwikkeling en daarom ging er een dagelijkse buslijn W rijden. De Dienst St. Barbara was sindsdien niet meer nodig. Lijn W werd in 1955 lijn 30; tien jaar later werd dit lijn 20.Den Haag vijftig jaar per HTM-bus, R . F. de Bock, Wyt uitgevers, 1974. Later reden hier nog onder andere buslijn 26, 28, 33, 44, 46, 47, 54, 55, 138, 188, 240, 241, 242. Anno 2023 rijden hier bussen van de lijnen 26 & 28.lijnennetkaarten HTM.

Transformatie miniatuur|links|Victory Boogie Woogietunnel miniatuur|upright=1.4|De Binckhorst met de trekvliet en enkele kleine havens. miniatuur|rechtop=1.05|Evenement aan de Binckhorsthaven. In 2009 werd een bestemmingsplan vastgesteld, waarin de transformatie van het zuidelijke deel van Binckhorst tot Nieuw Binckhorst Zuid wordt omschreven. Het zou een gemengd woon-, werk- en leefgebied worden met, volgens de gemeente, "mondiale allure en hoogstedelijke kwaliteit"."Binckhorst (Nieuw Binckhorst Zuid): BESTEMMINGSPLAN", Gemeente Den Haag, 10 november 2009 Tussen 2010 en 2019 is een flink aantal bedrijfspanden en een rij portiekflats gesloopt. Ze moesten plaatsmaken voor woningen gecombineerd met bedrijven, industrie en de Victory Boogie Woogietunnel. Hierdoor zijn het kasteel en de begraafplaats weer zichtbaar vanaf de hoofdweg; in plannen van de gemeente zullen beide met een nieuwe groenzone verbonden worden tot het Binckhorstpark. Diverse kantoorgebouwen hebben in dezelfde periode een woonbestemming gekregen, zoals delen van het voormalige hoofdkantoor van KPN en het complex van de Staatsdrukkerij.

Na de kredietcrisis Door de kredietcrisis is van dit bestemmingsplan alleen de Victory Boogie Woogietunnel tot uitvoering gekomen. De Binckhorst kende zelfs weer een toename van autobedrijven;Laatste autodealer weg uit centrum, geraadpleegd op 2019-07-15. Gearchiveerd op 15 juli 2019. een sector die, mede door aansturing van de gemeente, in eerste instantie bijna verdwenen was. Wel zijn er enkele kantoorpanden omgebouwd tot appartementen. Mede hierdoor en de eerste nieuwbouw is de bevolking sinds 2015 ruim verzesvoudigd.Informatie buurt Binckhorst geraadpleegd op 2020-04-01. Gearchiveerd op 8 december 2019. Medio 2022 opende de eerste basisschool en in 2023 opende de eerste middelbare school, vernoemd naar John Dewey.Open dagen op eerste middelbare school in De Binckhorst. Gearchiveerd op 27 april 2023.

In maart 2019 is een nieuw omgevingsplan (bestemmingsplan 2.0) vastgesteld.Binckhorst als pilotgebied nieuwe Omgevingswet, geraadpleegd op 2019-04-16. Gearchiveerd op 16 april 2019.Mijlpaal voor Binckhorst: omgevingsplan aangenomen, geraadpleegd op 2019-07-15. Gearchiveerd op 15 juli 2019. Verschillende plannen met woontorens (tot 130 meter) zijn daarbij gepresenteerd.Verticale stad in Haagse Binckhorst, geraadpleegd op 2019-04-16. Gearchiveerd op 16 april 2019. Het eerste project van 50m hoogte is begin 2023 opgeleverd op het voormalige SDU-terrein. Nieuwe wegen in de wijk zijn onder meer de Melkwegstraat en de na 2023 aan te leggen Callistoweg.Trekvlietzone: wonen en werken aan het water, geraadpleegd op 2023-05-19. Gearchiveerd op 19 mei 2023. Ook een nieuw fietspad is voorzien, hiervoor wordt onder meer een onderdoorgang gerealiseerd bij de Trekvlietbrug. Deze fietsroute gaat de binnenstad van Den Haag met de Binckhorst, Ypenburg en Pijnacker-Nootdorp verbinden.Onderdoorgang Trekvlietbrug, geraadpleegd op 2023-05-19. Gearchiveerd op 19 mei 2023.

Koningscorridor