12px
12px
12px 12px
12px
De Bundesautobahn 52 (kort: BAB 52, A52 of 52) is een 97 kilometer lange autosnelweg in de Duitse deelstaat Noordrijn-Westfalen. De snelweg bestaat uit drie delen: vanaf de Nederlandse grens bij Roermond via Mönchengladbach naar Düsseldorf-Heerdt, van Düsseldorf-Mörsenbroich naar Essen en het derde gedeelte loopt van Gladbeck, via Gelsenkirchen naar Marl-Noord.
Verloop thumb|left|Kort voor de Mintarder Ruhrtalbrücke (2009) thumb|left|De Mintarder Ruhrtalbrücke is een imposante brug en verbindt via de A52 de steden Düsseldorf en Essen. (2012) thumb|left|Einde van de A52 bij Kreuz Marl-Nord. (2015) Eerste trajectdeel: Nederland (Roermond) tot Düsseldorf De A52 begint bij de Nederlandse grens ten westen van Elmpt als vervolg van de uit Roermond komende N280. Oostwaarts doorkruist de weg een groot bosgebied, dat bij het Grenspark Maas-Swalm-Nette hoort. Aansluitend bereikt de A52 de landelijke regio van de linkeroever van de Nederrijn. Na het passeren van de gemeenten Niederkrüchten en Schwalmtal bereikt de A52 het Kreuz Mönchengladbach, waar aansluiting is op de A61 (Venlo - Hockenheim). Mönchengladbach wordt noordelijk gepasseerd en bij het aansluitende Kreuz Neersen kruist de A44 (Aken - Hessisch Lichtenau) de A52. Daarachter, zuidelijk van Willich, bevindt zich de enige verzorgingsplaats langs de A52. Het Kreuz Kaarst verbindt de A52 met de A57 (Goch - Keulen). Na de aansluiting Büderich eindigt het eerste deel van de snelweg, waar de A52 overgaat als de B7 over de Theodor-Heuss-Brücke richting het noorden van Düsseldorf.
Onderbreking in het noordwesten van Düsseldorf Van Meerbusch-Büderich tot Düsseldorf-Mörsenbroich is de onderbreking in de A52 door de B7 en tussen Düsseldorf-Mörsenbroich en Düsseldorf-Rath door de B1 ingevuld. Het traject is als stadssnelweg ingericht, overbrugt de Rijn (Theodor-Heuss-Brücke), verloopt door de noordelijke binnenstad van Düsseldorf en voert direct door het Mörsenbroicher Ei.
De B7 voert ook door het Heerdter Dreieck (ook wel "Abzweig Rheinkniebrücke genoemd") in Düsseldorf-Heerdt bij de grens met Oberkassel. Op deze locatie splitst zich de drie rijstroken tellende Bundesstraße bij de middelste rijstrook op in twee tweestrookse autowegen. Noordelijk gaat de tweestrookse B7 over de Theodor-Heuss-Brücke. De zuidelijke autoweg verloopt ondergronds parallel aan de Rijn om vervolgens over de Rheinkniebrücke te gaan.
Voor het doorgaande verkeer dat niet door het stadsgebied van Düsseldorf hoeft kan langs de onderbreking rijden via het traject Kreuz Neersen - Kreuz Düsseldorf-Nord via de A44 of het traject Kreuz Kaarst - Kreuz Meerbusch - Kreuz Düsseldorf-Nord via de A44 en A57.
Tweede trajectdeel: Düsseldorf tot Essen Ter hoogte van de spoorwegonderdoorgang noordelijk van het Mörsenbroicher Ei bevindt zich de overgang van de B1 naar het tweede trajectdeel van de A52. Bij Kreuz Düsseldorf-Nord wordt opnieuw de A44 gekruist, die het noordelijke deel van de ring van Düsseldorf vormt. Het knooppunt bevindt zich direct nabij de Luchthaven Düsseldorf en heeft een zeer ongewone vorm die eigenlijk uit twee knooppunten bestaat. Daarnaast zijn ook twee aansluitingen en een tankstation in het knooppunt geïntegreerd. In noordwestelijke richting gaat de A52 langs Ratingen en voor het noordelijke stadsdeel Breitscheid wordt de A524 naar Krefeld en de A3 (Emmerik - Passau) in een gecombineerd knooppunt met elkaar verbonden.
Bij het zuidelijke stadsdeel Mintard van Mülheim an der Ruhr wordt het Ruhrdal met de 1.830 meter lange Mintarder Ruhrtalbrücke overbrugt. Het kunstwerk is de langste stalen brug van Duitsland. Vervolgens komt de A52 het stadsgebied van Essen binnen. Direct na de 340 meter lange Tunnel Huttrop eindigt het tweede trajectdeel van de A52 bij Dreieck Essen-Ost op de A40.
Onderbreking in het noorden van Essen Tussen het knooppunt Dreieck Essen-Ost en aansluiting (voormalig knooppunt) Essen-Nord aan de A42 is er, anders dan in Düsseldorf, geen goed uitgebouwde alternatief voor de onderbreking. Bij aansluiting Essen-Noord is de B224 bij de bouw van de A42 al van een snelwegprofiel voorzien, echter aangewezen als autoweg. In het verdere verloop tot Gladbeck heeft de weg 2x2-rijstroken met een smal profiel, fiets- en voetpaden evenals meerdere kruispunten met verkeerslichten. De aansluiting Essen/Gladbeck aan de A2 is deels ongelijkvloers uitgevoerd.
Derde trajectdeel: Gladbeck tot Marl Ongeveer bij de grens van de steden Gladbeck en Gelsenkirchen begint ter hoogte van een tankstation het derde deel van de A52 als vervolg van de uit Essen komende 2x2-rijstroken tellende B224. De snelweg voert direct ten oosten van de BP Raffinaderij in Gelsenkirchen-Scholven langs naar het noorden en knikt bij Dorsten respectievelijk Marl-Polsum in noordoostelijke richting, ten noorden van de stad Marl langs. Direct ten noorden bevindt zich het Chemiepark Marl, een ander groot industrieterrein. Bij Kreuz Marl-Nord met de A43 (Münster - Wuppertal) eindigt de snelweg en gaat als L612 verder naar Haltern-Flaesheim.
Geschiedenis thumb|left|De A52 bij Essen (onder in beeld). Op de achtergrond is de Ruhrdalbrug te zien. Kijkend richting het westen. (2016) Al in de jaren 50 werd met de bouw van de expresweg B1 tussen Düsseldorf-Mörsenbroich (stadssnelweg) en Breitscheid bij de A3 als noordelijke ontsluitingsweg voor Düsseldorf gestart. De bouw werd in wezen in 1960 afgerond.Rheinische Post: Autobrücke flog in die Luft - Großbauarbeiten am Düsseldorfer Kreuz - Umleitung in der Nacht 26 mei 1959, geraadpleegd op 25 november 2019. Gearchiveerd op 4 maart 2016.
Eveneens in de jaren 50 begon de bouw van de Düsseldorfse stadssnelweg tussen Meerbusch-Büderich, Düsseldorf-Heerdt, -Niederkassel, -Derendorf en -Mörsenbroich met de Theodor-Heuss-Brücke als onderdeel van de B7. Tussen 1957 en 1959 volgde de openingen van enkele deeltrajecten.Tamms / Auberlen / Beyer: Die Stadtautobahn Düsseldorf Brücken, Straßen und Hochstraßen der Zufahrt zur Nordbrücke, Kirschbaum Verlag, Bad Godesberg 1960
Al in 1956 werden de plannen voor een snelwegverbinding als verlenging van de noordelijke Düsseldorfse ontsluitingsweg van Breitscheid naar Essen, aansluitend met een Ruhrdalbrug bij Mintard, als nieuwe Bundesstraße 288 opgenomen. De werkzaamheden begonnen in 1963 en werden in 1966 met de vrijgave van het trajectdeel tussen aansluiting Breitscheid en aansluiting Essen-Rüttenscheid afgesloten. Hochbrücke durch das Ruhrtal? - Neue Verkehrsverbindung über Breitscheid nach Essen geplant geraadpleegd op 25 november 2019. Gearchiveerd op 28 april 2023.
In de jaren 60 werd enerzijds een vierstrookse verbreding en nieuwbouw van de B224 tussen Gelsenkirchen, Gladbeck en Essen naar voren gehaald. In 1967 werd een trajectdeel tussen Gladbeck-Butendorf, aansluiting Gelsenkirchen-Buer-West en een aansluiting op de oude B224 noordelijk van aansluiting Gelsenkirchen-Scholven geopend.
Eveneens in deze periode werden de plannen voor een vierstrookse verbinding van Mönchengladbach (ongeveer vanaf Kreuz Neersen) tot Meerbusch-Büderich als onderdeel van de B7 opgepakt en de werkzaamheden gestart. In 1971 werd ook deze verbinding voor het verkeer vrijgegeven.
In het wegenplan voor de bouw van federale wegen in de periode 1971 tot 1985, vastgesteld op 30 juni 1971,Bundesgesetzblatt Jg. 1971, deel I, p. 873 was op het later als "Bundesautobahn 52" genummerd tracé nog geen snelweg gepland. Echter daarvoor waren vierstrookse en zesstrookse nieuwbouwexpreswegen als Bundesstraße voorzien. Het ging daarbij om de volgende plannen:
Wegnummer Trajectdeel Aantal rijstroken Prioriteit B230 Roermond - Niederkrüchten - Schwalmtal-Hostert 2x2 rijstroken III B230 Schwalmtal-Hostert - Kreuz Mönchengladbach (B7/B59) 2x2 rijstroken II B288 Kreuz Breitscheid - Essen-Rüttenscheid 2x3 rijstroken III B288 Essen-Rüttenscheid - Kreuz Essen-Ost (Ruhrschnellweg, B1) 2x3 rijstroken I B224 Kreuz Gladbeck - Gelsenkirchen-Scholven - Dreieck Gelsenkirchen-Buer-Nord (B227n/B224n, later als A41 genummerd) 2x2 rijstroken I
De verbinding Dorsten-Ost - Marl-Nord was nog niet voorzien.Der Bundesminister für Verkehr - Abteilung Straßenbau: Bauleistungen auf der Bundesfernstraßen im Jahre 1972 - Ausbau der Bundesfernstraßen in den Jahren 1971 bis 1985 31 december 1972, geraadpleegd op 30 maart 2020. Gearchiveerd op 30 augustus 2021.
Nog voor de herstructurering en de nieuwe nummering van het snelwegennetwerk behield in 1973 het tracé Roermond - Mönchengladbach - Büderich het interne nummer "Autobahn 209", terwijl het tracé Düsseldorf-Rath - Essen-Rüttenscheid het nummer "Autobahn 214" kreeg.Der Große Shell Atlas, Mairs Geographischer Verlag, Stuttgart 1973/74, blz. 31
Met de hernummering van het snelwegennet, die op 1 januari 1975 in werking trad, behield het traject Roermond - Mönchengladbach - Düsseldorf - Essen - Gelsenkirchen-Buer-Nord het nummer "Bundesautobahn 52".Struktur und Numerierung der Bundesautobahnen - Vorgesehenes Gesamtnetz stand: 15 juni 1974, geraadpleegd op 30 maart 2020. Gearchiveerd op 28 juli 2021.Der Bundesminister für Verkehr - Abteilung Strassenbau: Netz der Bundesautobahnen und Bundesstrassen stand: 1 januari 1976, geraadpleegd 30 maart 2020. Gearchiveerd op 30 augustus 2021.
In het conceptwegenplan voor de bouw en verbouw van federale wegen in de periode 1971 tot 1985, vastgesteld op 1976, was het tracé van de A52 nagenoeg onveranderd opgenomen,Bundesgesetzblatt Jg. 1976, deel I, p. 2093 echter werd de prioriteit van enkele trajectdelen gewijzigd.
Trajectdeel Indeling Prioriteit Roermond - Niederkrüchten - Mönchengladbach-Hardt 2x2 rijstroken 1 rijbaan prioriteit Ia, twee rijbaan als mogelijke lage prioriteit Mönchengladbach-Hardt - Kreuz Mönchengladbach (A61) 2x2 rijstroken Ia Kreuz Kaarst - aansl. Büderich 2x3 rijstroken Ib Kreuz Breitscheid - aansl. Essen-Rüttenscheid 2x3 rijstroken mogelijke lage prioriteit aansl. Essen-Rüttenscheid - Kreuz Essen-Ost (B1/A430) 2x3 rijstroken lopend plan Kreuz Essen-Ost (B1/A430) - Kreuz Essen-Nord 2x3 rijstroken Ib Kreuz Essen-Nord - Kreuz Gladbeck 2x2/2x3 rijstroken Ib/mogelijk lage prioriteit Kreuz Gladbeck - Gladbeck-Butendorf 2de rijbaan Ib
Het traject Dorsten-Ost tot Marl-Nord was toen ook nog niet voorzien.
Het tweede wegenplan voor de bouw van federale wegen in de periode 1971 tot 1985, vastgesteld op 25 augustus 1980,Bundesgesetzblatt Jg. 1980, deel I, p. 1614 bracht een kleine verandering in het tracéverloop van de A52. Met het wegvallen van de geplande A41 Dorsten - Gelsenkirchen - Sprockhövel werd het gereed zijnde gedeelte van de A41 tussen Gelsenkirchen-Buer-Nord en Dorsten-Ost bij de A52 gevoegd. Daarnaast waren de volgende plannen voorzien:
Trajectdeel Indeling Prioriteit Roermond - Elmpt 2de rijbaan II Elmpt - Kreuz Mönchengladbach (A61) 2x2 rijstroken I aansl. Kaarst-Nord - aansl. Büderich 2x3 rijstroken I, deels lopend plan Kreuz Essen-Ost (B1/A430) - Kreuz Essen-Nord - Kreuz Gladbeck 2x3 rijstroken I Kreuz Gladbeck - Gelsenkirchen-Buer-Nord deels ombouw met prioriteit I
Het traject Dorsten-Ost tot Marl-Nord was nog geen onderdeel van de A52, terwijl het in 1980 al volledig gereed was.
De derde wijziging van het federale wegenplan, vastgesteld op 21 april 1986,Bundesgesetzblatt Jg. 1986, deel I, p. 537 bevatte nog steeds niet het traject Dorsten-Ost - Marl-Nord als onderdeel van de A52. Het nieuwe wegenplan bracht weer een aantal wijzigingen met zich mee, namelijk:
Trajectdeel Indeling Prioriteit Roermond - Elmpt 2de rijbaan lage prioriteit Elmpt - Kreuz Mönchengladbach (A61) 2x2 rijstroken 1 rijbaan hoge prioriteit; 2de rijbaan lage prioriteit Kreuz Gladbeck - Gelsenkirchen-Buer-West deels ombouw als hoge prioriteit
In 1987 werd het traject Dorsten-Ost tot Marl-Nord als A52 genummerd.
Na de vierde wijziging van het wegenplan, vastgesteld op 15 november 1993,Bundesgesetzblatt Jg. 1993, deel I, p. 1877 waren de volgende trajectdelen gepland: